Dấu hiệu sỏi thận: Nhận biết sớm để điều trị kịp thời

Sỏi thận hình thành âm thầm và thường không gây triệu chứng cho đến khi sỏi di chuyển xung quanh trong thận hoặc đi vào niệu quản (ống nối giữa thận và bàng quang). Một cơn đau hông lưng đột ngột có thể là dấu hiệu sỏi thận. Cùng Tìm hiểu các triệu chứng thường gặp và khi nào cần thăm khám để điều trị kịp thời.

Các dấu hiệu nghi ngờ bị sỏi thận

Dưới đây là các dâu hiệu sỏi thận:

Đau vùng hông lưng

Đây là triệu chứng kinh điển nhất. Cơn đau khởi phát đột ngột và dữ dội vùng hông lưng, dưới xương sườn, lan ra trước bụng xuống vùng bẹn. Cơn đau có thể xuất hiện từng đợt, đau nhói, quặn thắt nên thường được gọi là cơn đau quặn thận. Nguyên nhân khởi phát cơn đau do sự di chuyển của sỏi từ thận vào niệu quản, gây tắc nghẽn và co thắt niệu quản.

Tiểu buốt, tiểu rắt

Sự cọ xát của sỏi khi đi qua niệu quản và bàng quang gây kích ứng và viêm, dẫn đến cảm giác nóng rát, đau buốt khi đi tiểu. Bạn cũng có thể cảm thấy buồn tiểu liên tục nhưng mỗi lần chỉ ra một lượng rất ít, đây là tình trạng tiểu rắt, tiểu khó.

Nước tiểu có màu hồng, đỏ hoặc nâu

Sỏi di chuyển có thể làm tổn thương niêm mạc đường tiết niệu, gây chảy máu. Tình trạng này được gọi là tiểu ra máu, khiến nước tiểu có màu sắc bất thường như hồng, đỏ hoặc nâu. Đôi khi, lượng máu quá ít để có thể thấy bằng mắt thường và chỉ phát hiện qua xét nghiệm.

Nước tiểu đục hoặc có mùi hôi

Nước tiểu đục hoặc có mùi hôi khó chịu có thể là dấu hiệu của viêm đường tiết niệu, một biến chứng thường gặp của sỏi thận. Sự hiện diện của mủ trong nước tiểu do nhiễm khuẩn sẽ gây ra hiện tượng này.

Buồn nôn và nôn

Thận và đường tiêu hóa có chung các đường dẫn truyền thần kinh. Do đó, một cơn đau dữ dội từ thận có thể kích thích các dây thần kinh ở đường ruột, gây ra cảm giác nôn và buồn nôn.

Sốt, ớn lạnh khi có nhiễm trùng

Khi sỏi thận gây tắc nghẽn và dẫn đến nhiễm trùng đường tiết niệu, cơ thể có thể phản ứng bằng cách sốt cao và ớn lạnh. Đây là một dấu hiệu cảnh báo tình trạng đã trở nên nghiêm trọng và cần được can thiệp y tế ngay lập tức.

Tiểu ít hoặc khó tiểu

Nếu sỏi đủ lớn để làm tắc nghẽn niệu quản, dòng chảy của nước tiểu có thể bị cản trở. Điều này dẫn đến tình trạng tiểu ít, dòng tiểu yếu, ngắt quãng hoặc thậm chí là bí tiểu hoàn toàn, một tình huống cấp cứu y tế.

Tương quan giữa vị trí sỏi và biểu hiện lâm sàng

Tùy vào vị trí của viên sỏi trong hệ tiết niệu, các triệu chứng có thể biểu hiện khác nhau, giúp bác sĩ định hướng chẩn đoán ban đầu.

Sỏi trong thận

Khi sỏi còn nằm yên trong đài bể thận và có kích thước nhỏ, chúng thường không gây ra triệu chứng nào. Người bệnh có thể chung sống với sỏi thận trong nhiều năm mà không hay biết. Tuy nhiên, nếu sỏi lớn hoặc gây tắc nghẽn, có thể gây đau âm ỉ ở vùng hông lưng.

Sỏi niệu quản

Đây là vị trí gây ra các triệu chứng đau đớn và điển hình nhất. Khi sỏi kẹt trong niệu quản, nó gây ra cơn đau quặn thận dữ dội. Tùy vào vị trí sỏi kẹt ở 1/3 trên, giữa hay dưới của niệu quản, cơn đau sẽ lan tương ứng đến hông lưng, bụng, hoặc vùng bẹn và cơ quan sinh dục.

Sỏi bàng quang

Sỏi từ thận xuống hoặc hình thành tại chỗ trong bàng quang có thể gây ra các biểu hiện rối loạn tiểu tiện như tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu ngắt quãng, và đau vùng bụng dưới. Cảm giác đau có thể tăng lên khi vận động mạnh. Đôi khi có thể xảy ra tình trạng đái máu ở cuối bãi.

Sỏi niệu đạo

Khi sỏi từ thận, niệu quản, bàng quang di chuyển xuống niệu đạo, người bệnh sẽ cảm thấy đau buốt dữ dội khi đi tiểu, dòng tiểu yếu hoặc bị tắc đột ngột. Nếu sỏi gây tắc hoàn toàn niệu đạo, nước tiểu ứ đọng ở bàng quang gây cảm giác căng tức vùng bụng dưới, trong trường hợp sỏi niệu đạo dẫn đến nhiễm trùng đường tiết niệu, người bệnh sẽ có các biểu hiện toàn thân như sốt cao kèm theo tiểu máu, tiểu đục.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức nếu trải qua bất kỳ triệu chứng nghiêm trọng nào sau đây. Đây có thể là dấu hiệu của một tình trạng phức tạp cần can thiệp khẩn cấp.

• Đau dữ dội đến mức không thể ngồi yên hoặc tìm được tư thế thoải mái.
• Đau kèm theo buồn nôn và nôn mửa liên tục.
• Đau kèm theo sốt và ớn lạnh.
• Nước tiểu có máu.
• Khó đi tiểu hoặc không thể đi tiểu được.

Cách chẩn đoán sỏi thận

Để xác định chính xác bạn có bị sỏi thận hay không, bác sĩ sẽ dựa vào các triệu chứng lâm sàng và chỉ định một số cận lâm sàng (xét nghiệm máu, nước tiểu, hình ảnh học). Việc chẩn đoán sỏi thận sớm giúp đưa ra phương pháp điều trị phù hợp và hiệu quả.

Các phương pháp thường được sử dụng bao gồm:

• Xét nghiệm nước tiểu: Giúp phát hiện máu, tinh thể sỏi hoặc các dấu hiệu nhiễm trùng.
• Xét nghiệm máu: Đánh giá chức năng thận, xem xét tình trạng nhiễm trùng và các bệnh lý đi kèm.
• Siêu âm: Là phương pháp phổ biến, an toàn và không xâm lấn để phát hiện sỏi và tình trạng thận ứ nước.
• Chụp X-quang hệ tiết niệu không chuẩn bị (KUB): Có thể phát hiện được hầu hết các loại sỏi cản quang.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT scan): Là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán, có thể phát hiện tất cả các loại sỏi với độ chính xác rất cao, kể cả sỏi nhỏ và không cản quang.

Nhận biết sớm các dấu hiệu của sỏi thận là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong việc quản lý tình trạng này. Nếu bạn nghi ngờ mình có các triệu chứng nêu trên, đừng ngần ngại tham khảo ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán và tư vấn phương pháp điều trị thích hợp, tránh các biến chứng nguy hiểm cho thận.