Bị đờm ở cổ họng lâu ngày là bệnh gì? Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám ngay

Đờm là chất nhầy được tạo ra trong đường hô hấp, có vai trò giữ lại bụi bẩn, vi sinh vật và bảo vệ niêm mạc. Tuy nhiên, khi chất nhầy tiết ra quá nhiều hoặc tích tụ ở vùng họng, người bệnh có thể cảm thấy khó chịu, đặc biệt vào buổi sáng hoặc khi nằm ngủ. Nếu tình trạng kéo dài, cần xem xét những nguyên nhân bệnh lý tiềm ẩn.

Bị đờm ở cổ họng lâu ngày là bệnh gì?

Cảm giác có đờm ở cổ họng kéo dài không phải là một bệnh riêng biệt mà có thể là biểu hiện của nhiều tình trạng sức khỏe. Dưới đây là những bệnh lý thường gặp có thể liên quan đến tình trạng đờm ở cổ họng lâu ngày.

Viêm mũi dị ứng

Viêm mũi dị ứng xảy ra khi hệ miễn dịch phản ứng với các tác nhân như bụi nhà, phấn hoa, nấm mốc hoặc lông động vật. Phản ứng này khiến niêm mạc mũi tăng tiết dịch, gây chảy nước mũi, hắt hơi và nghẹt mũi.

Một phần dịch nhầy có thể chảy xuống phía sau họng, tạo cảm giác vướng đờm hoặc khiến người bệnh thường xuyên hắng giọng. Triệu chứng có thể kéo dài nếu tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng thường xuyên.

Viêm xoang mạn tính

Viêm xoang mạn tính có thể gây nghẹt mũi, giảm khứu giác, cảm giác nặng vùng mặt và tăng tiết dịch nhầy. Khi dịch từ mũi xoang chảy xuống họng, người bệnh có thể cảm thấy đờm bám ở cổ họng, đặc biệt khi nằm hoặc sau khi thức dậy. Tình trạng này thường được gọi là hội chứng chảy dịch mũi sau.

Viêm họng mạn tính

Viêm họng kéo dài có thể khiến niêm mạc họng thường xuyên bị kích thích, gây cảm giác khô rát, ngứa hoặc vướng họng. Người bệnh có thể hắng giọng liên tục vì cảm thấy có chất nhầy cần được loại bỏ.

Các yếu tố như khói thuốc, không khí ô nhiễm, thở bằng miệng hoặc dịch mũi chảy xuống họng có thể góp phần duy trì triệu chứng. Tuy nhiên, cảm giác vướng đờm không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với viêm họng.

Trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản xảy ra khi dịch trong dạ dày di chuyển ngược lên thực quản. Một số trường hợp có thể xuất hiện triệu chứng ở vùng họng, bao gồm khàn tiếng, ho kéo dài, hắng giọng và cảm giác có đờm.

Đáng chú ý, không phải người bệnh nào cũng có biểu hiện ợ nóng hoặc ợ chua. Vì các triệu chứng ở họng không đặc hiệu, bác sĩ cần đánh giá kỹ trước khi xác định trào ngược là nguyên nhân.

Viêm phế quản mạn tính

Viêm phế quản mạn tính có thể gây ho khạc đờm kéo dài do đường dẫn khí bị viêm và tăng tiết chất nhầy. Người bệnh thường có biểu hiện ho có đờm, đặc biệt vào buổi sáng. Nếu kèm khó thở, khò khè hoặc tiền sử hút thuốc, bác sĩ có thể chỉ định kiểm tra chức năng hô hấp để đánh giá thêm.

Giãn phế quản

Giãn phế quản là tình trạng các phế quản bị giãn bất thường, khiến khả năng đào thải chất nhầy suy giảm. Đờm dễ tích tụ trong đường hô hấp, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tái diễn.

Người mắc bệnh có thể ho khạc đờm kéo dài, đôi khi lượng đờm nhiều và kèm các đợt nhiễm trùng hô hấp. Trường hợp nghi ngờ giãn phế quản thường cần được đánh giá bằng chẩn đoán hình ảnh phù hợp.

Hen phế quản

Hen phế quản là bệnh viêm mạn tính của đường thở, có thể gây ho, khò khè, tức ngực và khó thở. Ở một số người, tình trạng viêm đường thở cũng làm tăng tiết chất nhầy, tạo cảm giác có đờm.

Triệu chứng hen thường thay đổi theo thời điểm và có thể xuất hiện nhiều hơn vào ban đêm hoặc sáng sớm. Bác sĩ có thể chỉ định đo chức năng hô hấp để hỗ trợ xác định bệnh.

Một số bệnh nhiễm trùng đường hô hấp

Các bệnh nhiễm trùng như viêm phổi hoặc lao phổi cũng có thể gây ho khạc đờm kéo dài. Tuy nhiên, những bệnh này thường có thêm các biểu hiện khác, chẳng hạn sốt, mệt mỏi, đau ngực hoặc sụt cân.

Ngoài bệnh lý, cảm giác đờm ở họng còn có thể liên quan đến không khí khô, khói thuốc, bụi hoặc thói quen hắng giọng thường xuyên. Việc xác định nguyên nhân cần dựa trên thời gian xuất hiện, triệu chứng đi kèm và kết quả thăm khám.

Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám ngay

Người bệnh nên đi khám sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Khó thở, thở rít: Có thể cảnh báo tình trạng đường thở bị ảnh hưởng.
• Ho ra máu: Đặc biệt khi lượng máu nhiều hoặc tái diễn.
• Đau ngực: Nhất là khi kèm khó thở hoặc mệt nhiều.
• Sốt cao, sốt kéo dài: Có thể liên quan đến nhiễm trùng.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân: Đặc biệt khi kèm ho kéo dài hoặc đổ mồ hôi ban đêm.
• Khó nuốt, khàn tiếng kéo dài: Cần kiểm tra nếu triệu chứng không cải thiện.
• Đờm kéo dài hoặc tái phát: Nhất là khi ảnh hưởng đến giấc ngủ và sinh hoạt.

Cách khắc phục tình trạng đờm ở cổ họng lâu ngày

Việc điều trị cần dựa trên nguyên nhân gây đờm kéo dài. Bên cạnh thăm khám và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc sau:

• Uống đủ nước: Giúp chất nhầy bớt đặc và dễ đào thải hơn.
• Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý: Hỗ trợ loại bỏ dịch nhầy và giảm tình trạng chảy dịch mũi sau.
• Duy trì độ ẩm phù hợp: Tránh không khí quá khô gây kích ứng niêm mạc họng.
• Tránh khói thuốc và bụi bẩn: Hạn chế tiếp xúc với các tác nhân kích thích đường hô hấp.
• Hạn chế hắng giọng liên tục: Có thể uống từng ngụm nước nhỏ để giảm cảm giác vướng họng.
• Điều chỉnh thói quen ăn uống: Nếu có trào ngược, nên tránh ăn quá no và nằm ngay sau bữa ăn.
• Giữ môi trường sống sạch sẽ: Hạn chế bụi, nấm mốc và các tác nhân gây dị ứng.
• Không tự ý dùng thuốc: Đặc biệt là kháng sinh hoặc thuốc long đờm khi chưa xác định nguyên nhân.

Hiểu rõ bị đờm ở cổ họng lâu ngày là bệnh gì giúp người bệnh nhận biết những nguyên nhân có thể gặp và chủ động chăm sóc sức khỏe đường hô hấp. Nếu tình trạng kéo dài, không cải thiện hoặc kèm theo các triệu chứng bất thường, người bệnh nên thăm khám để được xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp, tránh ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày.