Có nên tiêm vắc xin cho bệnh nhân COPD? Lợi ích và thời điểm tiêm

Đối với người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD, phòng ngừa nhiễm trùng và đợt cấp là một phần quan trọng trong quản lý bệnh. Tiêm các vắc xin được khuyến cáo có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm, bệnh nặng và nhập viện do một số tác nhân. Vậy bệnh nhân COPD có nên tiêm vắc xin không?

Có nên tiêm vắc xin cho bệnh nhân COPD?

Nhiều người băn khoăn liệu bệnh nhân COPD có nên tiêm vắc xin hay không. Theo các khuyến cáo chuyên môn, người mắc COPD nên tiêm các loại vắc xin phù hợp nếu không có chống chỉ định hoặc tiền sử dị ứng sau tiêm vắc xin. COPD không phải là chống chỉ định đối với hầu hết các vắc xin bất hoạt.

COPD làm thay đổi cấu trúc và chức năng đường thở, đồng thời ảnh hưởng đến cơ chế bảo vệ và thanh thải chất nhầy của phổi, khiến người bệnh có nguy cơ nhiễm trùng hô hấp và đợt cấp cao hơn. Các nhiễm trùng hô hấp như cúm, COVID-19 và một số nhiễm khuẩn do phế cầu có thể gây bệnh nặng hoặc góp phần khởi phát đợt cấp COPD. Đợt cấp xảy ra nhiều lần còn khiến chức năng phổi suy giảm nhanh hơn, làm tăng nguy cơ nhập viện, giảm chất lượng cuộc sống và tăng nguy cơ tử vong.

Lợi ích của việc tiêm vắc xin đối với bệnh nhân COPD

Tiêm vắc xin giúp phòng ngừa một số bệnh truyền nhiễm có thể làm COPD nặng lên, qua đó hỗ trợ giảm nguy cơ biến chứng và đợt cấp.

Giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng hô hấp

Người mắc COPD có hệ hô hấp nhạy cảm và dễ bị tác nhân gây bệnh tấn công. Tiêm vắc xin giúp cơ thể tạo miễn dịch, từ đó giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp như cúm, viêm phổi và COVID-19 diễn tiến nặng. Đối với một số người lớn tuổi hoặc người có bệnh phổi mạn tính, vắc xin phòng virus hợp bào hô hấp (RSV) cũng có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp dưới do RSV theo khuyến cáo hiện hành.

Giảm nguy cơ đợt cấp COPD

Có nên tiêm vắc xin cho bệnh nhân COPD không? Nhiễm virus và vi khuẩn là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đợt cấp COPD. Khi mắc các bệnh nhiễm trùng hô hấp, người bệnh thường xuất hiện tình trạng khó thở tăng lên, ho nhiều hơn và lượng đờm thay đổi, có thể phải nhập viện điều trị.

Một số vắc xin, đặc biệt vắc xin cúm và phế cầu, có thể góp phần giảm nguy cơ đợt cấp COPD liên quan đến nhiễm trùng. Đồng thời, người bệnh cũng có thể hạn chế việc phải sử dụng kháng sinh hoặc corticosteroid để kiểm soát các đợt cấp, góp phần giảm nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn của thuốc.

Giảm nguy cơ nhập viện và tăng chất lượng cuộc sống

Nhờ giảm nguy cơ nhiễm trùng và đợt cấp COPD, tiêm vắc xin còn giúp giảm số lần phải nhập viện và giảm gánh nặng chi phí điều trị. Khi tình trạng bệnh được kiểm soát tốt hơn, người bệnh có thể duy trì khả năng vận động, thực hiện các hoạt động sinh hoạt hằng ngày dễ dàng hơn và hạn chế nguy cơ xuất hiện biến chứng.

Bệnh nhân COPD nên tiêm những loại vắc xin nào?

Ngoài có nên tiêm vắc xin cho bệnh nhân COPD không, người bệnh cũng muốn biết nên tiêm loại vắc xin nào. Và dưới đây là những loại vắc xin thường được bác sĩ tư vấn cho người bệnh COPD:

Vắc xin cúm mùa

Vắc xin cúm mùa là một trong những loại vắc xin quan trọng nhất đối với người mắc COPD. Người bệnh COPD nên tiêm vắc xin cúm hằng năm, theo thời điểm triển khai và tình hình lưu hành cúm tại địa phương. Nếu có thể, nên tiêm trước giai đoạn virus cúm lưu hành mạnh để có thời gian hình thành miễn dịch.

Vắc xin phế cầu

Phế cầu khuẩn là nguyên nhân phổ biến gây viêm phổi, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết, đặc biệt ở người cao tuổi và người mắc bệnh phổi mạn tính.

Tiêm vắc xin phế cầu giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh do phế cầu khuẩn và hạn chế các biến chứng nghiêm trọng. Người mắc COPD thuộc nhóm có nguy cơ mắc bệnh phế cầu nên được đánh giá nhu cầu tiêm vắc xin phế cầu dựa trên tuổi, tiền sử tiêm chủng và hướng dẫn hiện hành.

Vắc xin COVID-19

Người mắc COPD được xếp vào nhóm có nguy cơ cao diễn tiến nặng khi nhiễm SARS-CoV-2. Người mắc COPD nên được đánh giá và tiêm vắc xin COVID-19 theo khuyến cáo hiện hành của cơ quan y tế, dựa trên tuổi, nguy cơ và tiền sử tiêm chủng. Tiêm vắc xin COVID-19 giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng, giảm tỷ lệ nhập viện, suy hô hấp và tử vong, hạn chế nguy cơ khởi phát các đợt cấp COPD.

Vắc xin RSV

Virus hợp bào hô hấp (RSV) có thể gây viêm phổi và bệnh đường hô hấp dưới nghiêm trọng ở người có bệnh phổi mạn tính như COPD. Theo CDC, vắc xin RSV được khuyến cáo cho người từ 75 tuổi trở lên và người 50 - 74 tuổi có nguy cơ cao mắc RSV nặng như người bệnh COPD.

Vắc xin bạch hầu ho gà uốn ván

Người mắc COPD nên duy trì tiêm chủng vắc xin phòng bạch hầu ho gà uốn ván theo lịch dành cho người lớn. Nếu chưa từng tiêm Tdap ở tuổi vị thành niên hoặc trưởng thành, có thể cần một liều Tdap, sau đó tiêm nhắc Td hoặc Tdap theo lịch hiện hành. Vắc xin Tdap giúp phòng ho gà, cùng với bạch hầu và uốn ván, vắc xin Td giúp phòng bạch hầu và uốn ván. Tiêm đúng lịch giúp duy trì miễn dịch và giảm nguy cơ mắc các bệnh tương ứng.

Một số vắc xin khác có thể được chỉ định

Ngoài các vắc xin trên, người mắc COPD có thể cần các vắc xin khác theo tuổi, tiền sử tiêm chủng và yếu tố nguy cơ, chẳng hạn vắc xin zona hoặc viêm gan B. Bác sĩ sẽ tư vấn các loại vắc xin phù hợp khác theo lịch tiêm chủng dành cho người trưởng thành để giúp người bệnh được bảo vệ toàn diện hơn trước các bệnh truyền nhiễm.

Có nên tiêm vắc xin cho bệnh nhân COPD không là thắc mắc của không ít người bệnh và gia đình. Câu trả lời trong hầu hết trường hợp thường là có, nếu không có chống chỉ định theo chỉ định của bác sĩ. Người bệnh có thể liên hệ đến các trung tâm tiêm chủng Long Châu trên toàn quốc để được tư vấn lịch tiêm phù hợp với tình trạng sức khỏe và các bệnh lý đi kèm.