Khi gặp người bị nhồi máu cơ tim nên làm gì? Một số thông tin bạn cần biết

Thời gian là vàng trong trường hợp nhồi máu cơ tim. Sơ cứu kịp thời và đúng cách có thể giúp bệnh nhân nhận được sự chăm sóc y tế cần thiết sớm hơn, từ đó tăng cơ hội sống sót và hồi phục. Vậy gặp người bị nhồi máu cơ tim nên làm gì? Hãy cùng Long Châu tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Nhồi máu cơ tim là gì?

Nhồi máu cơ tim là tình trạng động mạch vành bị tắc nghẽn dẫn đến thiếu máu dẫn đến cơ tim gây một cách đột ngột. Do động mạch vành là những mạch máu cung cấp máu cho tim, khi động mạch vành bị tắc nghẽn, máu không thể chảy đến nuôi cơ tim, dẫn đến hoại tử cơ tim.

Nhồi máu cơ tim là một trường hợp cấp cứu trong y tế. Nếu không được điều trị kịp thời, có thể dẫn đến suy tim, đột quỵ, thậm chí tử vong.

Nguyên nhân

Nguyên nhân phổ biến nhất gây nhồi máu cơ tim là do mảng xơ vữa động mạch. Mảng xơ vữa là một chất tích tụ trên thành động mạch, bao gồm cholesterol, chất béo, canxi và các chất khác. Theo thời gian, mảng xơ vữa có thể phát triển dày lên và làm hẹp động mạch. Nếu mảng xơ vữa bị nứt hoặc vỡ, có thể dẫn đến hình thành cục máu đông. Cục máu đông này có thể làm tắc nghẽn động mạch vành, gây nhồi máu cơ tim.

Yếu tố nguy cơ

Các yếu tố nguy cơ chính gây nhồi máu cơ tim bao gồm:

• Tuổi tác: Nguy cơ mắc bệnh tăng theo độ tuổi. Nam giới từ 45 tuổi trở lên và phụ nữ từ 55 tuổi trở lên có nguy cơ cao hơn.
• Giới tính: Nam giới có nguy cơ bị nhồi máu cơ tim sớm hơn phụ nữ. Tuy nhiên, nguy cơ ở nữ giới tăng lên rõ rệt sau mãn kinh.
• Tiền sử gia đình: Có người thân mắc bệnh tim mạch sớm (nam < 55 tuổi, nữ < 65 tuổi) làm tăng nguy cơ.
• Hút thuốc lá: Là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu, cả ở người hút chủ động và thụ động.
• Tăng huyết áp: Làm tăng gánh nặng cho tim và thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa.
• Rối loạn lipid máu (cholesterol cao): Đặc biệt là LDL-C cao và HDL-C thấp.
• Đái tháo đường: Là yếu tố nguy cơ tương đương với bệnh lý mạch vành đã biết.
• Béo phì và thừa cân: Đặc biệt khi mỡ tập trung vùng bụng (vòng eo tăng).
• Lối sống tĩnh tại (ít vận động): Góp phần làm tăng nguy cơ xơ vữa và các bệnh chuyển hóa.
• Căng thẳng: Căng thẳng tâm lý kéo dài, chế độ ăn nhiều muối, chất béo bão hòa, ít rau xanh cũng có thể góp phần.

Triệu chứng

Triệu chứng của nhồi máu cơ tim thường đột ngột và dữ dội. Triệu chứng phổ biến nhất là đau ngực. Đau ngực có thể lan sang cánh tay, cổ, vai hoặc hàm. Ngoài ra, một số triệu chứng có thể gặp khác như:

• Khó thở;
• Buồn nôn hoặc nôn;
• Toát mồ hôi;
• Mệt mỏi bất thường;
• Chóng mặt hoặc ngất xỉu.

Khi gặp người bị nhồi máu cơ tim nên làm gì?

Nhồi máu cơ tim là một tình trạng cấp cứu nguy hiểm, có thể dẫn đến tử vong nếu không được xử trí kịp thời. Trong những phút giây đầu tiên khi cơn đau tim xảy ra, việc sơ cứu đúng cách không chỉ giúp người bệnh giảm bớt đau đớn mà còn tăng cơ hội sống sót và phục hồi.

Gọi cấp cứu ngay lập tức

Việc đầu tiên và quan trọng nhất khi gặp người nghi bị nhồi máu cơ tim là gọi cấp cứu ngay qua số điện thoại 115 (ở Việt Nam) hoặc dịch vụ cấp cứu y tế địa phương. Không nên tự lái xe đưa người bệnh đi bệnh viện, trừ khi không còn lựa chọn nào khác. Mỗi phút chậm trễ đều có thể làm tăng nguy cơ tổn thương cơ tim và biến chứng nặng.

Giữ người bệnh ngồi nghỉ, trấn an tinh thần

Giúp người bệnh ngồi ở tư thế thoải mái, dựa lưng nếu có thể, tránh nằm ngửa hoặc vận động mạnh. Khuyến khích họ giữ bình tĩnh và hít thở đều, điều này giúp giảm tải cho tim và hạn chế tiến triển xấu. Có thể nới lỏng quần áo chật như cà vạt, áo khoác để người bệnh dễ thở hơn.

Chỉ sử dụng aspirin hoặc nitroglycerin khi có hướng dẫn

Nếu người bệnh vẫn tỉnh táo, không bị dị ứng và đã được bác sĩ hướng dẫn trước đó, bạn có thể cho họ nhai và nuốt 1 viên aspirin liều thấp (81 - 325 mg) để hỗ trợ làm loãng máu. Không nên tự ý cho uống thuốc nếu không chắc chắn, đặc biệt là nitroglycerin - chỉ dùng khi đã được bác sĩ kê đơn sẵn.

Theo dõi tình trạng, sẵn sàng thực hiện CPR nếu cần

Nếu người bệnh bắt đầu mất ý thức, không còn thở hoặc không có mạch đập, hãy thực hiện hồi sức tim phổi (CPR) càng sớm càng tốt. Nếu bạn đã được tập huấn, hãy ép ngực 30 lần kết hợp 2 lần thổi ngạt, lặp lại cho đến khi có nhân viên y tế đến. Nếu chưa được đào tạo, hãy thực hiện ép ngực liên tục (hands-only CPR) với tốc độ khoảng 100 - 120 lần/phút, ép sâu 5 - 6 cm.

Kỹ thuật CPR cho bệnh nhân nhồi máu cơ tim

Kỹ thuật CPR (hồi sức tim phổi) cần được thực hiện nhanh chóng và đúng cách sẽ giúp tăng khả năng điều trị và hồi phục sau này. Kỹ thuật này gồm ép tim ngoài lồng ngực và hô hấp nhân tạo.

Kỹ thuật ép tim ngoài lồng ngực

Đặt người bệnh nằm trên một mặt phẳng cứng, người thực hiện quỳ gối phía bên trái bệnh nhân. Hai bàn tay chồng lên nhau, giữ khuỷu tay thẳng và đặt gốc bàn tay ở giữa ngực (khoang liên sườn 4-5 của bên trái hoặc giữa hai núm vú). Khi ép, cần dùng lực ép vuông góc người bệnh. Ép xuống 5 đến 6cm. Sau khi ép, phải nhấc tay lên. Tiếp tục lặp lại như vậy nhiều lần. Với đối với trẻ em cần ép nhẹ nhàng hơn 2-3 cm nhằm tránh tổn thương lên ngực trẻ.

Hô hấp nhân tạo

Nới rộng quần áo, kiểm tra dị vật đường thở. Để đầu bệnh nhân hơi ngửa về sau để đường thở thoải mái. Dùng một tay bịt mũi, tay kia nâng hàm dưới để mở miệng bệnh nhân. Tiếp theo, hít một hơi thật sâu, đặt miệng bạn trên miệng nạn nhân rồi thổi hết hơi. Quan sát lồng ngực người bệnh lúc hà hơi thổi ngạt có di chuyển lên xuống trong hay không và thực hiện lặp lại liên tục.

Một chu kỳ kỹ thuật CPR bao gồm khoảng 30 lần ép tim ngoài lồng ngực cùng 2 lần hô hấp nhân tạo. Lưu ý, cẩn thận khi thực hiện kỹ thuật trên, không nên thổi quá nhiều hoặc cố gắng hết sức thổi có thể gây tổn thương cho bệnh nhân. Nên tiếp tục thực hiện kỹ thuật CPR cho đến khi bệnh nhân có những dấu hiệu hồi phục hoặc đến khi nhân viên y tế đến.

Trên đây là một số thông tin Long Châu chia sẻ về bệnh nhồi máu cơ tim và cung cấp kiến thức khi gặp người bị nhồi máu cơ tim nên làm gì để có thể hỗ trợ bệnh nhân tốt nhất, hạn chế những hậu quả nghiêm trọng trong đó có tử vong. Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào của nhồi máu cơ tim, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức.

Xem thêm:

• Nhồi máu cơ tim có di truyền không? Cách chăm sóc
• Bị bệnh nhồi máu cơ tim có nguy hiểm đến sức khỏe không?