Bộ Y tế ban hành danh mục mới các bệnh truyền nhiễm phải tiêm vắc xin bắt buộc

Danh mục bệnh truyền nhiễm bắt buộc tiêm vắc xin theo quy định mới

Theo Thông tư 52/2025/TT-BYT, danh mục bệnh truyền nhiễm bắt buộc tiêm vắc xin trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng tiếp tục được rà soát, cập nhật nhằm phù hợp với tình hình dịch tễ hiện nay. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để duy trì tỷ lệ bao phủ tiêm chủng, hạn chế nguy cơ bùng phát dịch trong cộng đồng.

Danh mục hiện hành gồm 12 bệnh truyền nhiễm, chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ em và một số nhóm nguy cơ đặc thù. Trong đó có các bệnh từng gây gánh nặng lớn cho y tế cộng đồng như viêm gan B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, sởi hay viêm não Nhật Bản. Ngoài ra, danh mục cũng bao gồm các bệnh do vi khuẩn, virus thường gặp ở trẻ nhỏ như Hib, Rota và phế cầu.

So với quy định trước đây, Thông tư 52/2025/TT-BYT thay thế hoàn toàn Thông tư 10/2024/TT-BYT, đồng thời làm rõ hơn phạm vi áp dụng, độ tuổi và lịch tiêm đối với từng loại vắc xin. Việc tiêm chủng được triển khai thống nhất trên toàn quốc cho trẻ em và phụ nữ mang thai trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng, góp phần duy trì miễn dịch cộng đồng bền vững.

Mở rộng đối tượng bắt buộc tiêm chủng tại vùng có dịch và khi đến vùng có dịch

Một điểm đáng chú ý trong Thông tư mới là Bộ Y tế ban hành riêng danh mục bệnh truyền nhiễm và quy định sử dụng vắc xin, sinh phẩm y tế bắt buộc đối với người có nguy cơ mắc bệnh tại vùng có dịch hoặc khi đến vùng có dịch.

Theo đó, trong bối cảnh dịch bệnh cụ thể, người dân thuộc nhóm nguy cơ có thể được yêu cầu sử dụng vắc xin hoặc sinh phẩm y tế phòng các bệnh như bạch hầu, bại liệt, ho gà, sởi, Rubella, tả, viêm não Nhật Bản, dại, cúm và COVID-19. Ngoài vắc xin, một số trường hợp còn áp dụng huyết thanh kháng độc tố hoặc huyết thanh kháng dại nhằm giảm nguy cơ biến chứng nặng.

Việc xác định đối tượng cụ thể phải sử dụng vắc xin, sinh phẩm y tế bắt buộc trong các tình huống này không áp dụng cứng nhắc trên toàn quốc mà được giao cho Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố quyết định, căn cứ tình hình dịch thực tế tại địa phương. Trong trường hợp cần thiết, việc triển khai sẽ thực hiện theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế để đảm bảo thống nhất và an toàn.

Quy định này được đánh giá là bước đi chủ động, cho phép ngành y tế linh hoạt khoanh vùng, kiểm soát dịch sớm, đặc biệt trong bối cảnh giao lưu, đi lại giữa các địa phương và quốc tế ngày càng gia tăng.

Vì sao Bộ Y tế siết chặt quy định tiêm vắc xin bắt buộc?

Theo các chuyên gia y tế dự phòng, nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có thể tái xuất hiện nếu tỷ lệ tiêm chủng suy giảm hoặc không được duy trì đồng đều giữa các khu vực. Thực tế cho thấy, chỉ cần một nhóm dân cư có tỷ lệ tiêm thấp cũng có thể trở thành “khoảng trống miễn dịch”, tạo điều kiện cho dịch lan rộng.

Việc siết chặt quy định tiêm vắc xin bắt buộc được xem là giải pháp then chốt nhằm bảo vệ nhóm nguy cơ cao như trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người sống tại khu vực có dịch. Đồng thời, chính sách này cũng giúp giảm gánh nặng cho hệ thống y tế khi phải ứng phó với các đợt dịch lớn, tốn kém nguồn lực và chi phí điều trị.

Người dân cần lưu ý gì khi Thông tư có hiệu lực từ tháng 02/2026?

Thông tư 52/2025/TT-BYT sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/02/2026. Từ đây, phụ huynh cần chủ động theo dõi lịch tiêm chủng của trẻ, đưa trẻ đi tiêm đầy đủ, đúng thời gian quy định.

Người sinh sống, làm việc hoặc di chuyển đến vùng có dịch cần tuân thủ yêu cầu tiêm vắc xin, sinh phẩm y tế theo thông báo của cơ quan chức năng, không tự ý trì hoãn khi không có chỉ định y tế.

Việc Bộ Y tế cập nhật danh mục bệnh truyền nhiễm cần tiêm vắc xin bắt buộc, đồng thời mở rộng đối tượng bắt buộc sử dụng vắc xin, sinh phẩm y tế cho thấy nỗ lực của ngành y tế trong phòng, chống dịch từ sớm và từ xa. Tuân thủ tiêm chủng đầy đủ, đúng quy định không chỉ bảo vệ mỗi cá nhân mà còn góp phần giữ vững an toàn sức khỏe cho toàn cộng đồng.