Bộ Y tế khuyến cáo 10 biện pháp giúp tập thể dục an toàn, hạn chế chấn thương

Vì sao cần tập thể dục đúng cách?

Theo kết quả điều tra toàn quốc của Bộ Y tế vào năm 2021, gần 1/4 (22,2%) người trưởng thành Việt Nam thiếu hoạt động thể lực, trong khi tỷ lệ thừa cân, béo phì đã lên tới 15,6%. Lối sống ít vận động đang góp phần làm gia tăng các bệnh không lây nhiễm và nhiều vấn đề sức khỏe khác.

Mặc dù vậy, việc tăng cường vận động không đồng nghĩa với tập luyện càng nhiều càng tốt. Tăng cường độ quá nhanh, lựa chọn môn thể thao không phù hợp hoặc bỏ qua các nguyên tắc an toàn có thể dẫn đến bong gân, căng cơ, tổn thương khớp, say nóng, mất nước và nhiều tai nạn khác.

Chính vì vậy, bên cạnh việc duy trì thói quen vận động, mỗi người cũng cần trang bị kiến thức để tập luyện đúng cách, phù hợp với thể trạng và điều kiện môi trường.

Bộ Y tế khuyến cáo 10 biện pháp giúp hạn chế chấn thương khi tập thể dục

Để giảm thiểu nguy cơ xảy ra các sự cố trong quá trình hoạt động thể lực, Bộ Y tế khuyến cáo người dân nên thực hiện đầy đủ những nguyên tắc sau:

Lựa chọn loại hình và cường độ vận động phù hợp

Người mới tập hoặc ít vận động nên ưu tiên các hoạt động cường độ vừa như đi bộ, đạp xe, bơi lội hoặc khiêu vũ. Các môn có va chạm thường có nguy cơ chấn thương cao hơn và cần được tập luyện đúng kỹ thuật.

Tăng dần mức độ tập luyện theo thời gian

Không nên tăng cường độ hoặc thời gian tập quá nhanh. Hãy bắt đầu từ mức phù hợp với thể lực hiện tại, sau đó tăng dần thời lượng, tần suất rồi mới nâng cường độ để cơ thể thích nghi tốt hơn.

Khởi động trước và thư giãn sau khi tập

Khởi động giúp làm nóng cơ, tăng lưu thông máu và chuẩn bị cho cơ thể trước khi vận động. Sau buổi tập, nên đi bộ chậm, giãn cơ và hít thở sâu để nhịp tim trở về trạng thái bình thường.

Sử dụng trang phục và dụng cụ bảo hộ phù hợp

Giày thể thao đúng kích cỡ, quần áo phù hợp cùng các thiết bị bảo hộ sẽ góp phần giảm nguy cơ chấn thương trong quá trình tập luyện.

Lắng nghe cơ thể

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, khó thở, chóng mặt, choáng váng, đau dữ dội hoặc mệt mỏi bất thường, cần dừng tập ngay và nghỉ ngơi. Nếu triệu chứng không cải thiện, nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Lựa chọn môi trường tập luyện an toàn

Nên tập ở khu vực sạch sẽ, bằng phẳng, đủ ánh sáng, tránh nơi trơn trượt hoặc có nhiều phương tiện giao thông. Các dụng cụ tập luyện cũng cần được kiểm tra thường xuyên để đảm bảo an toàn.

Chọn thời điểm tập luyện hợp lý

Hạn chế tập ngoài trời vào thời điểm nắng nóng gay gắt. Khi thời tiết quá nóng hoặc quá lạnh, có thể chuyển sang tập trong nhà hoặc giảm cường độ vận động.

Theo dõi chất lượng không khí

Những ngày chỉ số chất lượng không khí (AQI) ở mức kém hoặc rất kém, nên hạn chế tập ngoài trời, đặc biệt tại khu vực gần đường giao thông đông đúc hoặc khu công nghiệp.

Bổ sung nước, điện giải và dinh dưỡng đầy đủ

Trong quá trình vận động, đặc biệt khi tập cường độ cao hoặc thời tiết nóng, cơ thể mất nhiều nước và chất điện giải qua mồ hôi. Uống đủ nước trước, trong và sau khi tập, đồng thời duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối sẽ giúp nâng cao hiệu quả tập luyện và hỗ trợ phục hồi.

Khám sức khỏe và tham khảo ý kiến chuyên gia khi cần

Người mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh hô hấp, bệnh xương khớp hoặc có các triệu chứng bất thường nên được bác sĩ tư vấn trước khi bắt đầu chương trình tập luyện mới để lựa chọn mức độ vận động phù hợp.

Ai cần thận trọng khi tập thể dục?

Mặc dù hoạt động thể lực phù hợp với mọi lứa tuổi, một số nhóm đối tượng cần lưu ý hơn để hạn chế chấn thương và các biến cố sức khỏe:

• Người lớn tuổi: Ưu tiên các bài tập nhẹ đến vừa như đi bộ, đạp xe hoặc bơi lội.
• Người mắc bệnh mạn tính: Người có bệnh mạn tính nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tập.
• Người thừa cân, béo phì hoặc ít vận động: Bắt đầu với cường độ thấp và tăng dần theo khả năng.
• Trẻ em, thanh thiếu niên: Cần được hướng dẫn kỹ thuật đúng và sử dụng dụng cụ bảo hộ khi chơi thể thao.
• Phụ nữ mang thai: Nên lựa chọn các bài tập phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ và ngừng tập nếu có dấu hiệu bất thường.

Tuân thủ 10 biện pháp giúp tập thể dục an toàn, hạn chế chấn thương theo khuyến cáo của Bộ Y tế sẽ giúp bạn giảm nguy cơ gặp các sự cố khi vận động, đồng thời nâng cao hiệu quả tập luyện. Hãy lựa chọn hình thức vận động phù hợp với thể trạng, tập luyện đúng cách và duy trì đều đặn để bảo vệ sức khỏe lâu dài.