Tốt nghiệp Đại học Dược Hà Nội, với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Dược phẩm. Hiện là giảng viên giảng dạy các môn Dược lý, Dược lâm sàng,...
Hồng Nhung
05/05/2026
Mặc định
Lớn hơn
Cách trị mạt gà trên người giúp giảm ngứa, làm dịu tổn thương da và hạn chế biến chứng. Cùng tìm hiểu nhanh cách xử lý đúng và phòng tránh mạt gà quay lại.
Cách trị mạt gà trên người là thông tin được nhiều người tìm kiếm khi gặp tình trạng ngứa ngáy, nổi mẩn đỏ sau khi tiếp xúc với chuồng trại hoặc khu vực nuôi gia cầm. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ mạt gà là gì, cách điều trị khi bị đốt và biện pháp loại bỏ mạt gà khỏi không gian sống hiệu quả.
Mạt gà là loài ký sinh trùng cực nhỏ có tên khoa học Dermanyssus gallinae, thường sống trong chuồng trại, tổ gia cầm hoặc những nơi ẩm tối gần khu vực nuôi gà. Chúng có kích thước rất nhỏ, thân hình bầu dục, khó nhìn thấy bằng mắt thường nếu không quan sát kỹ.
Loài này hoạt động mạnh về đêm và thường bò ra khỏi nơi trú ẩn để hút máu vật chủ như gà, chim và đôi khi cả con người. Sau khi hút máu, màu cơ thể của mạt có thể thay đổi từ nhạt sang đỏ sẫm hoặc tím tùy lượng máu hấp thụ.

Đối với con người, mạt gà có thể gây ngứa dữ dội, nổi mẩn đỏ, sưng viêm hoặc phát ban dạng mụn nước tại vị trí cắn. Ngay cả khi không cắn, việc chúng bò trên da cũng khiến nhiều người cảm thấy châm chích, khó chịu và mất ngủ.
Ngoài ra, mạt gà còn được xem là tác nhân tiềm ẩn mang theo vi sinh vật gây bệnh. Trong một số trường hợp, chúng có thể liên quan đến nguy cơ truyền mầm bệnh và làm tăng khả năng nhiễm trùng nếu vùng da tổn thương bị gãi nhiều.
Khi bị mạt gà cắn hoặc bò lên da gây kích ứng, người bệnh cần xử lý đúng cách để giảm ngứa, hạn chế viêm da và ngăn biến chứng nhiễm trùng. Tùy vào mức độ tổn thương, bạn có thể áp dụng các biện pháp dưới đây để cải thiện triệu chứng nhanh chóng.
Ngay khi nghi ngờ bị mạt gà bám lên da nên tắm sạch bằng nước ấm kết hợp xà phòng dịu nhẹ để loại bỏ ký sinh trùng còn sót lại trên cơ thể. Việc vệ sinh sớm giúp hạn chế mạt tiếp tục di chuyển, đốt da và làm giảm nguy cơ kích ứng lan rộng.
Nếu vùng da bị mạt gà cắn xuất hiện sưng đỏ hoặc ngứa rát,... có thể dùng khăn sạch bọc đá lạnh để chườm nhẹ lên khu vực bị ảnh hưởng. Nhiệt độ lạnh giúp co mạch, giảm viêm và làm dịu cảm giác ngứa nhanh chóng. Tuy nhiên, không nên chườm đá trực tiếp lên da để tránh bỏng lạnh.

Với các trường hợp ngứa nhiều hoặc nổi mẩn đỏ rõ rệt, có thể sử dụng kem bôi chống ngứa hoặc kem kháng viêm ngoài da theo hướng dẫn của dược sĩ, bác sĩ. Những sản phẩm này giúp làm dịu phản ứng viêm, giảm cảm giác khó chịu và hạn chế việc gãi gây trầy xước da.
Khi cơ thể phản ứng mạnh với vết cắn của mạt gà như ngứa dữ dội, nổi mề đay hoặc mất ngủ vì ngứa, thuốc kháng histamine có thể được chỉ định để kiểm soát triệu chứng. Tuy nhiên, người bệnh nên tham khảo ý kiến người có chuyên môn trước khi sử dụng, đặc biệt với trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai.
Nếu vùng da bị mạt gà cắn kéo dài nhiều ngày không cải thiện, xuất hiện mủ, đau nhức hoặc sưng nóng bất thường, bạn nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng da hoặc phản ứng dị ứng nghiêm trọng cần được điều trị chuyên sâu.
Việc điều trị trên da chỉ giải quyết triệu chứng tạm thời. Muốn xử lý triệt để cần loại bỏ nguồn mạt gà trong môi trường sống, đặc biệt là phòng ngủ nếu chúng đã xâm nhập vào nhà.
Một số gia đình sử dụng lá xoan, lá bạch đàn, lá sầu đâu hoặc ngải cứu để đặt trong góc phòng, dưới nệm hoặc gần khu vực nghi có mạt gà. Mùi tinh dầu tự nhiên từ các loại lá này được cho là giúp diệt côn trùng và ký sinh trùng nhỏ. Tuy nhiên, phương pháp dân gian chủ yếu mang tính hỗ trợ, phù hợp khi mật độ mạt thấp và chưa xâm nhập nghiêm trọng.
Trước khi xử lý cần kiểm tra kỹ các khu vực mạt gà thường trú ẩn như khe giường, góc tủ, mép nệm, vách tường, thảm, rèm cửa hoặc quần áo ít dùng. Việc xác định đúng nơi trú ngụ giúp xử lý hiệu quả hơn và tránh bỏ sót ổ mạt.
Chăn màn, ga giường, vỏ gối, quần áo và vải vóc trong phòng nên được giặt kỹ bằng nước nóng nếu chất liệu cho phép. Sau đó phơi dưới nắng mạnh hoặc sấy nhiệt cao để tiêu diệt mạt và trứng còn sót lại.

Trong trường hợp mạt gà xuất hiện nhiều có thể cân nhắc dùng thuốc xịt diệt côn trùng/ve rận chuyên dụng cho môi trường sống theo đúng hướng dẫn sản phẩm. Khi sử dụng cần đảm bảo thông gió tốt, mang đồ bảo hộ và tránh để trẻ nhỏ hoặc thú cưng tiếp xúc khu vực vừa xử lý.
Sau khi phun xịt hoặc khử mạt, cần lau lại bề mặt nội thất, hút bụi sàn nhà, vệ sinh rèm cửa, gầm giường và các khe kẽ để loại bỏ xác mạt, trứng và cặn hóa chất còn sót lại.
Sau khi xử lý thành công, việc phòng ngừa tái nhiễm là rất quan trọng, đặc biệt với gia đình sống gần chuồng trại hoặc thường xuyên tiếp xúc gia cầm.

Trị mạt gà hiệu quả không chỉ nằm ở việc giảm ngứa và xử lý tổn thương da mà còn cần loại bỏ triệt để mạt gà trong môi trường sống để tránh tái phát liên tục. Khi bị mạt gà cắn, hãy vệ sinh da đúng cách, dùng thuốc hỗ trợ khi cần và đồng thời xử lý phòng ngủ, chuồng trại thật kỹ.
Dược sĩ Đại họcNguyễn Thanh Hải
Tốt nghiệp Đại học Dược Hà Nội, với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Dược phẩm. Hiện là giảng viên giảng dạy các môn Dược lý, Dược lâm sàng,...