Chỉ số xét nghiệm thận bình thường là bao nhiêu? Đọc hiểu các chỉ số

Thận có vai trò lọc máu, loại bỏ chất thải và điều hòa nước - điện giải trong cơ thể. Tuy nhiên, bệnh thận thường tiến triển âm thầm và ít biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Vì vậy, xét nghiệm chức năng thận định kỳ là công cụ quan trọng giúp phát hiện sớm tổn thương.

Chỉ số xét nghiệm thận bình thường là bao nhiêu?

Chỉ số xét nghiệm thận bình thường phụ thuộc vào từng thông số cụ thể và có thể thay đổi nhẹ tùy theo phòng lab, độ tuổi, giới tính cũng như thể trạng người bệnh. Các chỉ số chính thường được đánh giá bao gồm sau:

• Creatinin máu:
  • Nam: khoảng 62 - 120 µmol/L (hoặc 0.7 - 1.3 mg/dL).
  • Nữ: khoảng 53 - 100 µmol/L (hoặc 0.6 - 1.1 mg/dL).
• Ure máu: 2.5 - 7.5 mmol/L (hoặc 15 - 45 mg/dL).
• eGFR (mức lọc cầu thận ước tính): ≥ 90 mL/phút/1.73m².

Lưu ý: Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm. Chính vì vậy, người bệnh nên xem khoảng chuẩn được in trực tiếp trên phiếu kết quả.

Các chỉ số đánh giá chức năng thận phổ biến hiện nay

Ngoài các xét nghiệm máu cơ bản, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm khác để đánh giá chính xác hơn tình trạng thận và tìm nguyên nhân tổn thương. Dưới đây là các chỉ số đánh giá chức năng thận phổ biến hiện nay, bạn đọc có thể tham khảo:

Xét nghiệm máu

Các thông số thường gặp trong xét nghiệm máu bao gồm:

• Creatinin: Tăng khi khả năng lọc của thận giảm (do tổn thương cầu thận hoặc giảm lưu lượng máu thận).
• Ure: Có thể tăng khi suy thận, mất nước nặng hoặc ăn nhiều đạm.
• Điện giải (natri, kali, canxi, photpho): Rối loạn điện giải thường xuất hiện ở giai đoạn suy thận tiến triển.

Theo các chuyên gia, xét nghiệm máu là bước sàng lọc đầu tiên và đơn giản nhất để đánh giá chức năng thận.

Xét nghiệm nước tiểu

Các xét nghiệm nước tiểu giúp phát hiện tổn thương sớm mà xét nghiệm máu chưa biểu hiện rõ:

• Protein niệu: Bình thường rất ít hoặc không có protein trong nước tiểu.
• Albumin niệu vi lượng (ACR - tỷ lệ albumin/creatinin): < 30 mg/g là bình thường.
• Cặn lắng nước tiểu: Phát hiện hồng cầu, bạch cầu hoặc trụ.

Thực tế cho thấy, xét nghiệm albumin niệu rất quan trọng trong sàng lọc bệnh thận mạn ở người đái tháo đường hoặc tăng huyết áp.

Siêu âm thận

Siêu âm là phương pháp chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, giúp đánh giá các vấn đề sau:

• Kích thước và cấu trúc thận.
• Phát hiện sỏi thận, nang thận, ứ nước thận hoặc teo thận.
• Đánh giá lưu lượng máu thận qua Doppler.

Siêu âm thường được kết hợp với xét nghiệm máu và nước tiểu để chẩn đoán chính xác hơn.

Nguyên nhân khiến chỉ số thận bất thường

Chỉ số xét nghiệm thận bình thường chỉ là tham chiếu, khi bất thường không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với bệnh thận nặng. Bạn cần đánh giá toàn diện và theo dõi theo thời gian. Các nguyên nhân khiến chỉ số thận bất thường có thể kể đến như:

Nguyên nhân tạm thời (có thể hồi phục)

Kết quả xét nghiệm chức năng thận có thể tăng cao bất thường do các tác động ngoại cảnh thay vì tổn thương thực thể. Những trường hợp này thường mang tính tạm thời và chỉ số sẽ trở về mức bình thường khi các yếu tố sau được kiểm soát:

• Mất nước nghiêm trọng (sốt cao, tiêu chảy, nôn).
• Ăn nhiều đạm trước xét nghiệm.
• Vận động gắng sức mạnh.
• Sử dụng một số thuốc (kháng viêm không steroid, thuốc cản quang).

Nguyên nhân bệnh lý (cần theo dõi lâu dài)

Các bệnh lý phổ biến khiến chỉ số xét nghiệm thận bất thường bao gồm:

• Tăng huyết áp lâu năm.
• Đái tháo đường.
• Viêm cầu thận, viêm thận bể thận.
• Sỏi thận hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu.
• Nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát.

Bệnh thận mạn đang gia tăng toàn cầu chủ yếu do tỷ lệ đái tháo đường và tăng huyết áp ngày càng cao. Đặc biệt, người có bệnh nền như tăng huyết áp hoặc tiểu đường cần kiểm tra chức năng thận định kỳ vì đây là hai nguyên nhân hàng đầu gây suy thận giai đoạn cuối.

Cách theo dõi và bảo vệ chức năng thận hiệu quả

Bảo vệ thận không chỉ dựa vào xét nghiệm mà cần kết hợp kiểm soát bệnh nền và thay đổi lối sống lành mạnh. Theo đó, để bảo vệ chức năng thận, bạn nên:

Kiểm tra định kỳ

Việc theo dõi định kỳ giúp phát hiện sớm bất thường:

• Người khỏe mạnh: Kiểm tra chức năng thận 1 lần/năm trong khám sức khỏe tổng quát.
• Người có nguy cơ cao (tăng huyết áp, tiểu đường, tiền sử gia đình): Kiểm tra theo hướng dẫn bác sĩ, thường 6 - 12 tháng/lần.

Các xét nghiệm nên làm đó là creatinin máu, eGFR, albumin niệu.

Kiểm soát tốt bệnh nền

Kiểm soát huyết áp và đường huyết tốt có thể làm chậm tiến triển bệnh thận mạn đáng kể. Người bệnh cần:

• Duy trì huyết áp dưới 130/80 mmHg.
• Kiểm soát đường huyết HbA1c < 7% (tùy chỉ định cá nhân).
• Tái khám đúng hẹn và tuân thủ thuốc.

Thay đổi lối sống lành mạnh

Các thói quen hàng ngày giúp bảo vệ thận lâu dài bao gồm:

• Uống đủ nước (1.5 - 2 lít/ngày, trừ trường hợp bác sĩ hạn chế).
• Giảm muối (< 5g/ngày), hạn chế thực phẩm chế biến sẵn.
• Ăn cân bằng. Tăng rau xanh, trái cây, giảm chất béo bão hòa.
• Tập thể dục đều đặn 30 phút/ngày, 5 ngày/tuần.
• Không hút thuốc lá và hạn chế rượu bia.

Cẩn trọng khi dùng thuốc

Việc tự ý sử dụng thuốc hoặc lạm dụng các loại dược phẩm không theo chỉ định là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy giảm chức năng thận âm thầm. Chính vì thế, trước khi bắt đầu bất kỳ đợt điều trị nào, bạn hãy chủ động thông báo cho bác sĩ về tiền sử bệnh lý của mình. Việc tư vấn chuyên môn giúp bạn lựa chọn được loại thuốc an toàn nhất, điều chỉnh liều lượng phù hợp và thiết lập lộ trình theo dõi định kỳ để đảm bảo rằng quá trình điều trị không gây ra những tác dụng phụ đáng tiếc cho thận.

Chỉ số xét nghiệm thận bình thường là bao nhiêu thường nằm trong khoảng creatinin và ure theo giới hạn tham chiếu của lab, cùng eGFR ≥ 90 mL/phút/1.73m². Tuy nhiên, đánh giá chức năng thận cần kết hợp nhiều chỉ số, theo dõi theo thời gian và xem xét yếu tố cá nhân. Mong rằng, những chia sẻ hôm nay của Nhà thuốc Long Châu sẽ giúp bạn có thêm nhiều kiến thức hữu ích.