Chữa bệnh bằng nước chanh muối hột: Đúng hay chỉ là lời đồn?

Chữa bệnh bằng nước chanh muối hột là phương pháp chữa bệnh đang được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội. Tuy nhiên, theo góc nhìn y khoa, nước chanh muối hột không có tác dụng chữa bệnh và việc lạm dụng có thể gây hại cho sức khỏe nếu hiểu sai và dùng không đúng cách.

Trào lưu chữa bệnh bằng nước chanh muối hột là gì?

Nước chanh muối hột là hỗn hợp pha từ nước, chanh tươi và muối hột. Trong dân gian, loại nước này thường được sử dụng để giải khát, bù nước khi mệt mỏi hoặc sau khi vận động nhiều. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nước chanh muối hột lại được thổi phồng công dụng, gắn với các tuyên bố như chữa bệnh dạ dày, thải độc gan, làm sạch cơ thể hay thậm chí hỗ trợ phòng ung thư.

Trào lưu này phát triển nhanh chóng xuất phát từ niềm tin trong chanh chứa vitamin C - một chất chống oxy hóa với công dụng tăng cường sức đề kháng, còn muối giúp cân bằng điện giải khi cơ thể mệt mỏi và tâm lý ưa chuộng phương pháp tự nhiên, rẻ tiền, dễ thực hiện. Bên cạnh đó, sự lan truyền trên mạng xã hội càng làm khuếch đại trào lưu này.

Thực hư chữa bệnh bằng nước chanh muối hột

Chanh chứa vitamin C, axit citric và một số hợp chất chống oxy hóa. Muối cung cấp natri, một khoáng chất cần thiết cho hoạt động thần kinh và cơ bắp. Tuy nhiên, cả hai thành phần này chỉ có tác dụng sinh lý cơ bản, không phải thuốc điều trị.

Axit citric trong chanh có thể kích thích tiêu hóa nhẹ, nhưng đồng thời cũng làm tăng độ axit trong dạ dày. Natri trong muối cần thiết cho cơ thể, nhưng dư thừa lại gây tăng huyết áp và rối loạn điện giải.

Cho đến nay, không có nghiên cứu khoa học nào công nhận nước chanh muối hột có khả năng chữa bệnh. Các tổ chức y tế lớn như Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hay Bộ Y tế Việt Nam đều không khuyến cáo sử dụng phương pháp này để điều trị bất kỳ bệnh lý nào.

Những bệnh lý được hiểu lầm chữa bệnh bằng nước chanh muối hột

Trước những thông tin lan truyền chữa bệnh bằng nước chanh muối hột, dưới đây là những bệnh lý thường được thổi phồng chữa khỏi bằng phương pháp trên:

• Đau dạ dày, trào ngược: Nhiều người cho rằng chanh giúp làm sạch dạ dày. Trên thực tế, axit trong chanh có thể làm tình trạng viêm loét nặng hơn, gây đau rát và trào ngược nghiêm trọng hơn.
• Giải độc gan, thanh lọc cơ thể: Gan và thận mới là cơ quan giải độc chính của cơ thể. Không có loại nước uống nào, kể cả nước chanh muối, có thể thay gan giải độc. Việc lạm dụng khái niệm này chỉ là hiểu sai sinh lý học.
• Giảm cân, phòng ung thư: Một số thông tin cho rằng nước chanh muối giúp đốt mỡ hoặc ngăn ung thư là hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Nếu tin vào những tuyên bố này có thể khiến người bệnh bỏ lỡ cơ hội điều trị sớm.

Nguy cơ tiềm ẩn khi lạm dụng nước chanh muối hột

Lạm dụng nước chanh muối hột có thể gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe do tính axit cao từ chanh và lượng muối lớn. Phương pháp này thường được quảng bá sai lệch trên mạng xã hội như thải độc hoặc chữa bệnh, nhưng các chuyên gia y tế cảnh báo rủi ro cao hơn lợi ích.

Tác hại đến răng miệng và dạ dày

Axit citric trong chanh có độ pH thấp (khoảng 2 - 3), tiếp xúc thường xuyên làm mòn men răng vĩnh viễn, dẫn đến ê buốt, sâu răng và nhạy cảm với nóng/lạnh. Với dạ dày, nó kích thích tuyến tiết axit hydrochloric mạnh mẽ, gây trào ngược, viêm niêm mạc, loét tá tràng hoặc xuất huyết tiêu hóa nghiêm trọng ở người có tiền sử bệnh lý. Uống lúc đói càng tăng nguy cơ, có thể dẫn đến thủng dạ dày nếu lặp lại lâu dài.

Rủi ro từ thừa muối

Lượng muối hột (natri clorua thô) dễ vượt 5 - 10g/lần pha, gấp đôi khuyến cáo WHO là dưới 5g/ngày, gây giữ nước, tăng áp lực động mạch, suy giảm chức năng thận lọc và loãng xương do bài tiết canxi qua nước tiểu. Nếu sử dụng dài hạn, natri thừa thúc đẩy tăng sinh tế bào dạ dày, tăng nguy cơ ung thư. Lạm dụng muối còn gây mất cân bằng điện giải dẫn đến buồn nôn, chóng mặt hoặc co giật.

Nguy hiểm với bệnh nhân nền

Ở người bệnh suy thận, thận không đào thải natri kịp, gây phù toàn thân, suy tim sung huyết, tăng kali máu dẫn đến loạn nhịp tim hoặc ngừng tim đột ngột. Người tăng huyết áp hoặc tim mạch đối mặt nguy cơ đột quỵ do co mạch, nhồi máu cơ tim từ tải natri cao. Nhiều trường hợp bỏ thuốc tây để theo trào lưu đã nhập viện cấp cứu hoặc tử vong.

Sử dụng chanh và muối đúng cách, an toàn

Sử dụng chanh và muối đúng cách giúp tận dụng lợi ích vitamin C, chất xơ và khoáng chất mà tránh rủi ro thừa axit hoặc natri. Chanh muối có thể pha thành nước uống hoặc làm chanh muối để sử dụng lâu dài mà vẫn an toàn với sức khỏe.

Cách pha nước chanh: Pha 1/4 quả chanh tươi với 1/4 thìa cà phê muối trong 200 - 250ml nước ấm, uống 1 lần/ngày sau bữa ăn để giảm kích ứng dạ dày. Thêm mật ong nếu cần dịu vị, hỗ trợ miễn dịch và làm dịu cổ họng khi cảm cúm. Súc miệng ngay sau uống để bảo vệ men răng khỏi axit.

Làm chanh muối: Rửa sạch 8 - 10 quả chanh ta, chà vỏ với muối, xếp vào hũ thủy tinh rắc 2 muỗng muối bột, phơi nắng 3 ngày rồi ngâm nước muối đun sôi nguội (3 muỗng muối/1 lít nước). Để ít nhất 3 tháng, dùng vỏ chanh (bỏ thịt mặn) thái nhỏ cho salad, súp hoặc ngậm trực tiếp vài tép nhỏ khi cần. Bảo quản nơi khô ráo, dùng dần trong 1 năm.

Dưới góc nhìn y khoa, chữa bệnh bằng nước chanh muối hột là quan niệm sai lầm. Thức uống này chỉ có thể dùng như một biện pháp hỗ trợ trong một số trường hợp rất hạn chế, không có tác dụng điều trị bệnh. Người dân cần tỉnh táo trước các thông tin lan truyền trên mạng và ưu tiên thăm khám, điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.