Chụp MRI sọ não là gì? Trường hợp nào cần chụp MRI sọ não?

Não bộ là cơ quan điều khiển mọi hoạt động sống của cơ thể, vì vậy các bất thường dù nhỏ cũng có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe. Trong bối cảnh y học hiện đại, chụp MRI sọ não trở thành công cụ quan trọng giúp bác sĩ phát hiện sớm và chính xác nhiều bệnh lý thần kinh, từ tổn thương cấu trúc đến các rối loạn mạch máu não.

Chụp MRI sọ não là gì?

Chụp MRI sọ não là kỹ thuật sử dụng từ trường mạnh kết hợp với sóng radio để tạo ra hình ảnh chi tiết của não bộ, dây thần kinh sọ não và hệ mạch máu trong não. Khác với chụp CT, MRI không dùng tia bức xạ ion hóa nên được đánh giá là an toàn hơn cho nhiều đối tượng, kể cả người cần theo dõi lâu dài.

Một ưu điểm lớn của chụp MRI là khả năng phân biệt rõ các mô mềm. Nhờ đó, bác sĩ có thể quan sát chính xác cấu trúc chất xám, chất trắng, não thất, màng não cũng như phát hiện những thay đổi rất nhỏ mà các phương pháp khác khó nhận ra. MRI sọ não đặc biệt hữu ích trong việc chẩn đoán sớm các bệnh lý thần kinh trung ương.

Trường hợp nào cần chụp MRI sọ não?

Không phải ai cũng cần chụp MRI sọ não. Việc chỉ định phụ thuộc vào triệu chứng lâm sàng và đánh giá của bác sĩ chuyên khoa. Trước hết, MRI được chỉ định khi người bệnh có các triệu chứng thần kinh kéo dài, không rõ nguyên nhân. Những dấu hiệu này có thể gợi ý tổn thương não tiềm ẩn cần được làm rõ.

• Đau đầu dữ dội, đau đầu kéo dài hoặc đau đầu kèm nôn ói, rối loạn thị giác;
• Co giật, động kinh xuất hiện lần đầu hoặc có xu hướng nặng dần;
• Chóng mặt, mất thăng bằng, đi đứng loạng choạng không giải thích được;
• Suy giảm trí nhớ, thay đổi hành vi, rối loạn ý thức.

Bên cạnh đó, MRI sọ não rất quan trọng trong chẩn đoán các bệnh lý cụ thể. Phương pháp này giúp xác định vị trí, kích thước và mức độ tổn thương, từ đó hỗ trợ bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

• Nghi ngờ u não, áp xe não hoặc tổn thương chiếm chỗ trong sọ;
• Đột quỵ não, thiếu máu não cục bộ hoặc xuất huyết não, đặc biệt ở giai đoạn sớm;
• Bệnh lý mạch máu não như phình mạch, dị dạng động - tĩnh mạch;
• Viêm não, viêm màng não hoặc các bệnh nhiễm trùng thần kinh trung ương;
• Bệnh lý thoái hóa thần kinh như Alzheimer, Parkinson khi cần đánh giá chi tiết cấu trúc não.

Ngoài mục đích chẩn đoán ban đầu, chụp MRI sọ não còn được sử dụng để theo dõi hiệu quả điều trị. Ví dụ, bệnh nhân u não sau phẫu thuật hoặc xạ trị thường được chụp định kỳ để kiểm tra khả năng tái phát hoặc biến chứng.

Quy trình chụp MRI sọ não diễn ra như thế nào?

Nhiều người lo lắng vì chưa từng trải qua MRI. Thực tế, quy trình chụp MRI khá đơn giản và không gây đau nếu người bệnh được chuẩn bị đúng cách.

Trước khi chụp, bệnh nhân sẽ được bác sĩ hoặc kỹ thuật viên hỏi kỹ về tiền sử bệnh và các vật dụng kim loại trong cơ thể. Điều này nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối khi tiếp xúc với từ trường mạnh.

• Người bệnh cần tháo bỏ toàn bộ đồ kim loại như trang sức, đồng hồ, kẹp tóc, thẻ từ.
• Thông báo cho bác sĩ nếu đang mang thai, có máy tạo nhịp tim, van tim nhân tạo hoặc thiết bị cấy ghép kim loại.
• Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định tiêm thuốc cản từ để hình ảnh rõ hơn.

Khi vào phòng chụp, bệnh nhân sẽ nằm ngửa trên bàn trượt, đầu được cố định nhẹ để hạn chế cử động. Máy MRI phát ra tiếng ồn đều đặn trong quá trình hoạt động, nhưng đây là hiện tượng bình thường. Người bệnh chỉ cần nằm yên và làm theo hướng dẫn của kỹ thuật viên.

Thời gian chụp MRI sọ não thường kéo dài từ 20 - 45 phút, tùy theo mục đích chẩn đoán và có sử dụng thuốc cản từ hay không. Sau khi chụp xong, bệnh nhân có thể sinh hoạt bình thường nếu không có chỉ định đặc biệt từ bác sĩ.

Những lưu ý cần biết khi chụp MRI sọ não

Để quá trình chụp diễn ra an toàn và cho kết quả chính xác, người bệnh nên nắm rõ một số lưu ý quan trọng sau đây.

Trước tiên, vấn đề an toàn với từ trường là yếu tố được đặt lên hàng đầu. MRI không phù hợp với một số đối tượng có thiết bị kim loại trong cơ thể.

• Không chụp MRI nếu có máy tạo nhịp tim, máy khử rung tim hoặc mảnh kim loại chưa rõ nguồn gốc trong cơ thể.
• Người có tiền sử dị ứng thuốc cần báo trước nếu được chỉ định tiêm thuốc cản từ.
• Phụ nữ mang thai, đặc biệt trong 3 tháng đầu, chỉ chụp MRI khi thật sự cần thiết và có chỉ định của bác sĩ.

Bên cạnh đó, yếu tố tâm lý cũng ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh. Một số người có cảm giác sợ không gian kín khi nằm trong máy MRI.

• Nếu lo lắng hoặc sợ hãi, hãy trao đổi với bác sĩ để được hỗ trợ tâm lý hoặc cân nhắc dùng thuốc an thần nhẹ.
• Giữ cơ thể thư giãn và nằm yên để tránh hình ảnh bị mờ, phải chụp lại nhiều lần.

Cuối cùng, kết quả MRI sọ não cần được đọc và tư vấn bởi bác sĩ chuyên khoa thần kinh hoặc chẩn đoán hình ảnh. Người bệnh không nên tự suy đoán dựa trên phim chụp để tránh hiểu sai và có những lo lắng không cần thiết.

Chụp MRI sọ não là phương pháp chẩn đoán hình ảnh an toàn, chính xác và có giá trị cao trong phát hiện sớm các bệnh lý não bộ. Việc hiểu rõ khi nào cần chụp, quy trình thực hiện và những lưu ý quan trọng sẽ giúp người bệnh chủ động hơn trong chăm sóc sức khỏe thần kinh. Khi có triệu chứng bất thường, hãy thăm khám sớm và tuân theo chỉ định của bác sĩ để bảo vệ não bộ một cách tốt nhất.