Đặt buồng tiêm dưới da là gì? Quy trình thực hiện

Trong quá trình điều trị dài ngày, đặc biệt ở người cần truyền thuốc nhiều lần, việc duy trì một đường truyền ổn định có thể giúp giảm số lần chọc ven và thuận tiện hơn cho quá trình chăm sóc. Tùy tình trạng sức khỏe, phác đồ điều trị và đặc điểm mạch máu, bác sĩ sẽ cân nhắc phương pháp tiếp cận phù hợp nhằm bảo đảm hiệu quả và an toàn cho người bệnh.

Đặt buồng tiêm dưới da là gì?

Đây là kỹ thuật đặt một buồng tiêm dưới da và nối với ống thông đi vào tĩnh mạch trung tâm. Thiết bị này thường được sử dụng ở người bệnh cần truyền hóa chất, thuốc, dịch, máu hoặc dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch trong thời gian dài.

So với việc chọc tĩnh mạch ngoại biên nhiều lần buồng tiêm giúp tạo đường truyền ổn định, giảm tổn thương mạch máu và thuận tiện hơn trong quá trình điều trị kéo dài. Thiết bị có thể được duy trì nhiều tháng hoặc lâu hơn nếu hoạt động tốt và không có biến chứng.

Cấu tạo buồng tiêm dưới da và vị trí đặt

Buồng tiêm dưới da gồm buồng chứa có vách ngăn tự kín và ống thông (catheter) nối với hệ tĩnh mạch trung tâm. Buồng có thể có dạng tròn, bầu dục hoặc tam giác tùy thiết kế của từng sản phẩm.

• Vị trí đặt buồng tiêm: Buồng tiêm thường được đặt dưới da vùng ngực, phía dưới xương đòn để thuận tiện tiếp cận tĩnh mạch trung tâm. Một số trường hợp có thể lựa chọn vị trí khác tùy tình trạng mạch máu và chỉ định của bác sĩ.
• Vách ngăn: Vách ngăn nằm ở mặt trên của buồng tiêm, thường được làm từ vật liệu đàn hồi có khả năng tự kín sau khi rút kim. Đây là vị trí nhân viên y tế đưa kim chuyên dụng vào để truyền thuốc, dịch hoặc lấy máu.
• Ống thông: Catheter là một ống nhỏ, mềm và linh hoạt. Một đầu nối với buồng tiêm, đầu còn lại được đưa vào tĩnh mạch trung tâm để thuốc hoặc dịch truyền đi vào tuần hoàn.

Các loại buồng tiêm dưới da

Tùy vào nhu cầu điều trị và mục đích sử dụng, buồng tiêm dưới da được thiết kế với nhiều loại khác nhau. Phổ biến gồm:

• Buồng tiêm đơn: Có một điểm tiếp cận qua vách ngăn và là loại được sử dụng phổ biến nhất.
• Buồng tiêm đôi: Có hai điểm tiếp cận riêng biệt, phù hợp với người bệnh cần nhiều đường truyền trong quá trình điều trị.

Ngoài ra còn có buồng tiêm chịu áp lực cao được thiết kế để sử dụng trong một số kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh có tiêm thuốc cản quang. Khả năng sử dụng khi chụp MRI cần được kiểm tra theo đúng thông tin của từng thiết bị.

Đặt buồng tiêm dưới da có đau không?

Quá trình đặt buồng tiêm thường không gây đau nhiều vì người bệnh được gây tê tại chỗ trước thủ thuật. Một số trường hợp có thể dùng thêm thuốc an thần hoặc phương pháp gây mê phù hợp. Trong quá trình thực hiện, người bệnh có thể cảm thấy căng tức hoặc khó chịu nhẹ.

Sau thủ thuật, vùng đặt buồng tiêm có thể đau nhẹ, bầm tím hoặc căng tức trong vài ngày và thường giảm dần. Nếu đau tăng lên, kèm sưng đỏ, chảy dịch hoặc sốt, người bệnh nên liên hệ cơ sở y tế để được kiểm tra.

Khi nào cần cấy buồng tiêm dưới da?

Bác sĩ có thể cân nhắc cấy buồng tiêm dưới da khi người bệnh cần tiếp cận tĩnh mạch nhiều lần hoặc trong thời gian dài, chẳng hạn:

• Hóa trị nhiều đợt hoặc kéo dài.
• Truyền thuốc, dịch hoặc dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch lâu dài.
• Truyền máu hoặc các chế phẩm máu thường xuyên.
• Khó thiết lập đường truyền tĩnh mạch ngoại biên.
• Cần lấy máu nhiều lần trong quá trình điều trị.

Ở người bệnh ung thư, buồng tiêm đặc biệt hữu ích khi phải truyền nhiều chu kỳ hóa chất hoặc sử dụng thuốc cần đường truyền tĩnh mạch trung tâm. Tuy nhiên, không phải người bệnh hóa trị nào cũng cần đặt buồng tiêm quyết định phụ thuộc vào phác đồ điều trị, thời gian sử dụng, tình trạng mạch máu và đánh giá của bác sĩ.

Chống chỉ định đặt buồng tiêm dưới da cho đối tượng nào?

Việc cấy buồng tiêm dưới da có thể cần trì hoãn hoặc cân nhắc kỹ trong một số trường hợp như:

• Nhiễm trùng tại vùng dự kiến đặt buồng tiêm hoặc nhiễm trùng toàn thân chưa được kiểm soát.
• Huyết khối, viêm tắc tĩnh mạch hoặc bất thường mạch máu tại đường dự kiến đặt catheter.
• Rối loạn đông máu hoặc giảm tiểu cầu nặng chưa được điều chỉnh.
• Có nguy cơ chảy máu cao hoặc tình trạng sức khỏe, giải phẫu không phù hợp để thực hiện thủ thuật an toàn.

Người đang sử dụng thuốc chống đông cần thông báo cho bác sĩ và không tự ý ngừng thuốc trước thủ thuật.

Rủi ro có thể xảy ra khi đặt buồng tiêm dưới da

Mặc dù khá phổ biến, thủ thuật cấy buồng tiêm dưới da vẫn có thể gây một số biến chứng như:

• Nhiễm trùng: Có thể xảy ra tại vị trí đặt buồng hoặc liên quan đến catheter, với biểu hiện như sốt, rét run, đau, đỏ hoặc sưng.
• Chảy máu, tụ máu: Vùng đặt buồng có thể bị bầm tím hoặc tụ máu, đặc biệt ở người có rối loạn đông máu hoặc đang dùng thuốc chống đông.
• Huyết khối: Catheter có thể liên quan đến hình thành cục máu đông trong tĩnh mạch, gây đau hoặc sưng ở cổ, vai hay cánh tay cùng bên.
• Tắc buồng tiêm hoặc catheter: Máu đông hoặc cặn lắng có thể làm cản trở việc truyền dịch, truyền thuốc hoặc lấy máu.
• Biến chứng khi đặt catheter: Một số trường hợp hiếm có thể gặp tổn thương mạch máu, tràn khí màng phổi hoặc biến chứng liên quan đến vị trí đặt.

Nếu người bệnh xuất hiện sốt, khó thở, đau ngực, sưng đau tăng dần hoặc chảy dịch bất thường quanh vị trí đặt buồng, nên liên hệ cơ sở y tế để được kiểm tra.

Đặt buồng tiêm dưới da bao nhiêu tiền?

Chi phí cấy buồng tiêm dưới da hiện có thể dao động khoảng 1,4 - 7,5 triệu đồng/lần. Mức giá thực tế thay đổi tùy loại buồng tiêm, kỹ thuật thực hiện, phương pháp gây tê hoặc an thần, cơ sở y tế và quyền lợi bảo hiểm của người bệnh.

Ngoài chi phí thủ thuật người bệnh có thể cần thanh toán thêm cho thiết bị, vật tư y tế, thuốc, xét nghiệm hoặc chăm sóc sau khi đặt buồng. Vì vậy, nên liên hệ trực tiếp cơ sở y tế để được tư vấn mức phí cụ thể và biết rõ những khoản đã bao gồm trong giá.

Quy trình đặt buồng tiêm dưới da

Trước thủ thuật, người bệnh thường được nằm ngửa và gây tê tại chỗ. Một số trường hợp có thể dùng thêm thuốc an thần hoặc phương pháp gây mê phù hợp. Quy trình thực hiện bao gồm:

• Bước 1: Bác sĩ xác định tĩnh mạch phù hợp, có thể dưới hướng dẫn siêu âm, sau đó đưa catheter vào tĩnh mạch trung tâm.
• Bước 2: Tạo một khoang nhỏ dưới da, thường ở vùng ngực, để đặt buồng tiêm.
• Bước 3: Luồn catheter dưới da và kết nối với buồng tiêm.
• Bước 4: Kiểm tra vị trí và hoạt động của hệ thống, sau đó cố định buồng tiêm và đóng vết mổ.

Sau thủ thuật, vị trí đặt buồng được băng bảo vệ và cần giữ sạch, khô theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Nếu xuất hiện sưng đỏ, đau tăng, chảy dịch hoặc sốt, người bệnh nên liên hệ cơ sở y tế để được kiểm tra.

Một số câu hỏi thường gặp của kỹ thuật đặt buồng tiêm dưới da

Trong quá trình sử dụng buồng tiêm dưới da, người bệnh có thể gặp nhiều thắc mắc liên quan đến chăm sóc, vận động và thời gian lưu thiết bị. Một số câu hỏi thường gặp gồm:

Sau khi đặt buồng tiêm dưới da bao lâu thì hồi phục?

Sau thủ thuật vùng đặt buồng có thể đau nhẹ, bầm tím hoặc căng tức trong vài ngày đầu và thường giảm dần. Vết mổ cần thêm thời gian để lành hoàn toàn, tùy cơ địa, bệnh nền và cách chăm sóc. Người bệnh nên giữ vết thương sạch, khô và tái khám theo hướng dẫn.

Buồng tiêm dưới da giữ được trong cơ thể bao lâu?

Buồng tiêm có thể lưu trong cơ thể từ nhiều tháng đến nhiều năm nếu vẫn còn nhu cầu sử dụng, hoạt động tốt và không xuất hiện biến chứng. Thời điểm tháo thiết bị không dựa vào một mốc cố định mà phụ thuộc vào kế hoạch điều trị và đánh giá của bác sĩ.

Khi cấy buồng tiêm dưới da có thể tắm không?

Trong những ngày đầu sau thủ thuật, người bệnh cần giữ vùng đặt buồng và băng che sạch, khô. Không nên ngâm vết mổ trong bồn tắm hoặc hồ bơi khi chưa lành. Khi vết thương đã ổn định và được nhân viên y tế cho phép, người bệnh có thể tắm và sinh hoạt bình thường hơn.

Tư thế ngủ nào phù hợp cho người đặt buồng tiêm dưới da?

Nên chọn tư thế không đè trực tiếp lên vùng đặt buồng, đặc biệt trong những ngày đầu sau thủ thuật. Nếu nằm nghiêng gây đau hoặc căng tức, người bệnh có thể nằm ngửa hoặc nghiêng sang bên đối diện. Khi vết thương đã lành, có thể chọn tư thế ngủ thoải mái nếu không gây khó chịu.

Đặt buồng tiêm dưới da có phải phẫu thuật lớn không?

câuu trả lời là không. Cấy buồng tiêm dưới da thường được xem là một thủ thuật can thiệp nhỏ, được thực hiện qua đường rạch da nhỏ và thường không cần nằm viện kéo dài. Tuy nhiên, do catheter đi vào hệ tĩnh mạch trung tâm, thủ thuật vẫn cần được thực hiện trong điều kiện vô khuẩn bởi nhân viên y tế có chuyên môn.

Có thể chụp MRI khi có cấy buồng tiêm dưới da không?

Có thể trong nhiều trường hợp, nhưng còn phụ thuộc vào loại buồng tiêm. Một số thiết bị tương thích có điều kiện với MRI. Vì vậy, trước khi chụp, người bệnh cần thông báo với nhân viên y tế và cung cấp thẻ hoặc thông tin của thiết bị để kiểm tra điều kiện an toàn.

Khi nào phải tháo bỏ buồng tiêm dưới da?

Bác sĩ có thể cân nhắc tháo buồng tiêm khi người bệnh đã hoàn tất điều trị và không còn cần đường truyền tĩnh mạch trung tâm. Ngoài ra, thiết bị cũng có thể cần tháo nếu xảy ra nhiễm trùng, tắc không khắc phục được, huyết khối, hư hỏng hoặc di lệch.

Những hoạt động nên tránh khi đã cấy buồng tiêm dưới da

Trong thời gian vết mổ chưa lành, người bệnh nên hạn chế các hoạt động có thể gây kéo căng hoặc va đập vùng đặt buồng, chẳng hạn:

• Nâng vật nặng hoặc vận động mạnh bằng tay cùng bên.
• Va chạm trực tiếp vào vị trí đặt thiết bị.
• Ngâm mình trong bồn tắm hoặc hồ bơi.
• Tự ấn, xoay hoặc chọc kim vào buồng tiêm.

Khi vết mổ đã lành và thiết bị hoạt động ổn định, người bệnh thường có thể trở lại phần lớn sinh hoạt hằng ngày theo hướng dẫn của bác sĩ.

Đặt buồng tiêm dưới da giúp tạo đường tiếp cận tĩnh mạch lâu dài, thuận tiện cho người cần hóa trị hoặc điều trị truyền tĩnh mạch nhiều lần. Dù thiết bị có thể được duy trì trong thời gian dài, người bệnh vẫn cần chăm sóc đúng cách, tái khám theo hướng dẫn và báo ngay cho nhân viên y tế khi xuất hiện sốt, sưng đỏ, đau bất thường hoặc các dấu hiệu nghi ngờ biến chứng.