Dấu hiệu viêm gan C: Nhận biết sớm để bảo vệ lá gan

Viêm gan C là bệnh truyền nhiễm do virus viêm gan C (HCV) gây ra, chủ yếu lây qua đường máu. Khi xuất hiện, các dấu hiệu viêm gan C thường không đặc hiệu như mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn hoặc vàng da ở giai đoạn muộn. Nhận biết sớm các triệu chứng và chủ động xét nghiệm ở những người có yếu tố nguy cơ là chìa khóa giúp phát hiện bệnh kịp thời, điều trị hiệu quả và giảm nguy cơ xơ gan, ung thư gan.

Dấu hiệu viêm gan C giai đoạn cấp

Giai đoạn cấp tính là khoảng thời gian 6 tháng đầu tiên sau khi một người bị nhiễm virus viêm gan C. Đáng chú ý là có khoảng 15 - 45% người nhiễm HCV có thể tự đào thải virus trong vòng 6 tháng mà không cần điều trị. Điều này khiến việc phát hiện bệnh trở nên vô cùng khó khăn nếu không chủ động xét nghiệm.

Nếu có triệu chứng, chúng thường xuất hiện từ 2 tuần đến 6 tháng sau khi nhiễm virus và có thể kéo dài trong vài tuần. Các biểu hiện này thường khá mơ hồ và dễ nhầm lẫn với bệnh cảm cúm thông thường hoặc các vấn đề tiêu hóa khác.

Một số triệu chứng có thể gặp bao gồm:

• Sốt nhẹ;
• Cảm giác mệt mỏi, uể oải, thiếu năng lượng;
• Chán ăn, ăn không ngon miệng;
• Buồn nôn và nôn;
• Đau bụng, đặc biệt là cảm giác khó chịu hoặc đau tức ở vùng bụng trên bên phải (vị trí của gan);
• Nước tiểu vàng sẫm màu;
• Phân có màu nhạt, màu đất sét;
• Đau khớp;
• Vàng da, vàng mắt (đây là triệu chứng rõ ràng nhất của tổn thương gan nhưng không phải lúc nào cũng xuất hiện).

Dấu hiệu viêm gan C mạn tính

Khi hệ miễn dịch của cơ thể không thể loại bỏ virus trong vòng 6 tháng, nhiễm trùng sẽ chuyển sang giai đoạn mạn tính. Viêm gan C mạn tính là một tình trạng kéo dài suốt đời nếu không được điều trị và là một trong những nguyên nhân quan trọng gây xơ gan, suy gan và ung thư biểu mô tế bào gan.

Tương tự giai đoạn cấp, nhiều người bị viêm gan C mạn tính cũng không có triệu chứng hoặc chỉ có những triệu chứng chung chung, không đặc hiệu. Các triệu chứng này có thể xuất hiện rồi biến mất, bao gồm:

• Mệt mỏi kinh niên;
• Đau cơ và khớp;
• Khó tập trung hoặc suy giảm trí nhớ (thường được gọi là "sương mù não");
• Rối loạn tâm trạng, chẳng hạn như lo âu hoặc trầm cảm.

Nguy hiểm lớn nhất của viêm gan C mạn tính là những biến chứng nặng nề do tổn thương gan kéo dài. Nhận biết sớm các dấu hiệu viêm gan C là rất quan trọng, vì qua nhiều năm, virus có thể gây ra sẹo hóa gan (xơ hóa), dẫn đến xơ gan. Khi xơ gan tiến triển, chức năng gan suy giảm và có thể xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng hơn:

• Dễ bị chảy máu hoặc bầm tím;
• Phù chân hoặc mắt cá chân;
• Tích tụ chất lỏng trong ổ bụng (được gọi là cổ trướng);
• Ngứa da dữ dội;
• Các mạch máu nhỏ giống mạng nhện xuất hiện trên da;
• Vàng da tăng dần;
• Xuất huyết tiêu hóa do giãn tĩnh mạch thực quản;
• Lú lẫn, nói lắp, hoặc buồn ngủ quá mức (dấu hiệu của bệnh não gan).

Xơ gan cũng làm tăng đáng kể nguy cơ suy gan và ung thư gan. Do đó, việc chẩn đoán và điều trị sớm là cực kỳ cần thiết.

Khi nào cần xét nghiệm viêm gan C?

Do tính chất thầm lặng của bệnh, việc xét nghiệm sàng lọc là phương pháp hiệu quả nhất để phát hiện sớm viêm gan C. Các chuyên gia y tế khuyến cáo xét nghiệm cho những người có yếu tố nguy cơ, bao gồm:

• Tất cả người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên nên xét nghiệm ít nhất một lần trong đời.
• Phụ nữ mang thai nên xét nghiệm trong mỗi lần mang thai.
• Những người từng tiêm chích ma túy, dù chỉ một lần hoặc đã từ rất lâu.
• Người nhận truyền máu hoặc ghép tạng trước tháng 7 năm 1992.
• Bệnh nhân chạy thận nhân tạo.
• Nhân viên y tế hoặc nhân viên an ninh có tiếp xúc với máu qua kim tiêm hoặc các vật sắc nhọn khác.
• Người có nguy cơ phơi nhiễm qua quan hệ tình dục (đặc biệt nam quan hệ đồng giới nhiễm HIV hoặc có nhiều bạn tình).
• Người nhiễm HIV.
• Người có kết quả xét nghiệm men gan cao không rõ nguyên nhân.
• Trẻ em sinh ra từ mẹ bị nhiễm viêm gan C.

Điều trị và phòng ngừa viêm gan C

Tin vui là y học hiện đại đã có những bước tiến vượt bậc trong việc điều trị viêm gan C. Với các loại thuốc kháng virus tác động trực tiếp (DAAs), bệnh viêm gan C hiện nay hoàn toàn có thể chữa khỏi. Phác đồ điều trị thường kéo dài từ 8 đến 12 tuần với thuốc dạng viên uống, hiệu quả trên 95% và ít tác dụng phụ.

Về phòng ngừa, hiện tại vẫn chưa có vắc-xin phòng bệnh viêm gan C. Do đó, cách phòng ngừa tốt nhất là tránh tiếp xúc với máu của người bị nhiễm bệnh. Các biện pháp phòng ngừa chính bao gồm:

• Không dùng chung bơm kim tiêm.
• Không dùng chung các vật dụng cá nhân có thể dính máu như dao cạo râu, bàn chải đánh răng, dụng cụ cắt móng tay.
• Đảm bảo các dụng cụ xăm mình, xỏ khuyên được tiệt trùng đúng cách.
• Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục nếu bạn có nhiều bạn tình hoặc bạn tình bị viêm gan C để giảm nguy cơ lây nhiễm.

Viêm gan C là một căn bệnh có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe nếu không được quan tâm đúng mức. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể được chẩn đoán sớm qua xét nghiệm và chữa khỏi bằng các phương pháp điều trị hiện đại. Nếu bạn có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào hoặc lo lắng về sức khỏe lá gan của mình, đừng ngần ngại và đừng bỏ qua bất kỳ dấu hiệu viêm gan C nào, hãy đến gặp bác sĩ để được tư vấn và thực hiện xét nghiệm cần thiết.