Bệnh lupus ban đỏ có lây không? Làm sao để chẩn đoán?

Bệnh lupus ban đỏ khiến nhiều người băn khoăn, thậm chí xa lánh người mắc bệnh vì lo sợ bị nhiễm. Đây là một rào cản lớn, ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý và quá trình điều trị của bệnh nhân. Hãy cùng Nhà thuốc Long Châu tìm hiểu rõ bản chất của bệnh, từ đó biết được liệu lupus ban đỏ có lây nhiễm hay không qua bài viết bên dưới đây.

Bệnh lupus ban đỏ có lây không?

Lupus ban đỏ có lây nhiễm cho người khác không?

Bởi vì nguyên nhân cốt lõi không xuất phát từ các loại vi rút, vi khuẩn hay ký sinh trùng, bệnh lupus ban đỏ không thể lây truyền. Mọi hoạt động giao tiếp và sinh hoạt chung đều hoàn toàn an toàn.

Việc sống trong cùng một không gian, sử dụng chung vật dụng, tương tác gần gũi hay thậm chí là phát sinh quan hệ tình dục với người bệnh đều không mang lại bất kỳ rủi ro lây nhiễm nào.

Bản chất của lupus ban đỏ

Lupus ban đỏ được phân loại là một bệnh tự miễn. Ở những người mắc bệnh, hệ miễn dịch bị rối loạn, mất đi khả năng phân biệt và tấn công trực tiếp vào chính các mô tế bào khỏe mạnh của cơ thể. Quá trình phá hủy nội bộ này gây ra các phản ứng viêm lan rộng, làm suy giảm chức năng của hàng loạt cơ quan như xương khớp, da, thận, nhu mô phổi và tim mạch.

Nâng cao nhận thức và thấu cảm

Trong nhiều trường hợp, lupus ban đỏ sẽ biểu hiện ra bên ngoài thông qua các tổn thương hoặc ban đỏ rõ rệt trên bề mặt da. Những triệu chứng này thường vô tình kích hoạt tâm lý e ngại, khiến người nhìn thấy trở nên đề phòng và xa lánh vì lo sợ bị lây bệnh.

Việc phải liên tục đối mặt với thái độ kỳ thị từ xã hội sẽ gây ra tổn thương tâm lý cho người bệnh. Để hỗ trợ quá trình phục hồi tinh thần, cộng đồng nên trang bị kiến thức đúng đắn, giữ thái độ tôn trọng và quan tâm chân thành, không phán xét đối với người bệnh.

Yếu tố nguy cơ của lupus ban đỏ hệ thống là gì?

Cho đến nay, giới y khoa vẫn chưa thể xác định chính xác nguyên nhân gây ra lupus ban đỏ. Tuy nhiên, các bằng chứng lâm sàng và dịch tễ học đã chỉ ra rằng sự hiện diện của những yếu tố nguy cơ dưới đây sẽ làm gia tăng xác suất mắc bệnh:

• Giới tính sinh học: Thống kê cho thấy phụ nữ có khuynh hướng mắc bệnh này cao hơn rất nhiều so với nam giới.
• Độ tuổi khởi phát: Giai đoạn bùng phát các triệu chứng lâm sàng đầu tiên và thời điểm chẩn đoán xác định thường tập trung vào thời kỳ sinh sản, nằm trong độ tuổi từ 15 đến 44 tuổi.
• Chủng tộc và sắc tộc: Tính nhạy cảm với bệnh lý này thể hiện rõ rệt ở người da đen, người gốc Tây Ban Nha, người Mỹ gốc Á và các cộng đồng bản địa. Đặc biệt, ở những nhóm nhân khẩu học này, bệnh thường khởi phát sớm hơn, diễn tiến lâm sàng có mức độ nặng hơn.
• Yếu tố di truyền: Tiền sử gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc gia tăng nguy cơ mắc bệnh. Dữ liệu thực tế cho thấy có khoảng 5 - 13% những người có người thân mắc lupus sẽ phát triển bệnh này. Bên cạnh đó, khoảng 5% trẻ em sinh ra từ mẹ mắc bệnh cũng có nguy cơ biểu hiện các triệu chứng của lupus.
• Tác nhân từ môi trường sống: Việc phơi nhiễm lâu dài với các hóa chất độc hại như thuốc bảo vệ thực vật hay các loại kim loại nặng như chì và cadimi đang được đánh giá là những yếu tố kích hoạt tiềm năng. Thói quen tiêu thụ nhiều thực phẩm công nghiệp và hút thuốc lá cũng đang được giới nghiên cứu phân tích về khả năng thúc đẩy sự khởi phát của bệnh.
• Tổn thương tâm lý: Tổn thương tâm lý kéo dài như trầm cảm, mất ngủ mạn tính, tiền sử bị bạo hành trong độ tuổi ấu thơ hoặc các rối loạn căng thẳng sau sang chấn được xem là những yếu tố có khả năng làm suy yếu hệ miễn dịch và tạo điều kiện cho bệnh phát triển.
• Thay đổi nội tiết: Các nghiên cứu đang tập trung làm rõ mối liên hệ giữa sự thay đổi nồng độ hormone và tính nhạy cảm với lupus. Cụ thể, việc lạm dụng thuốc tránh thai, độ tuổi hành kinh lần đầu quá sớm hoặc sự tồn dư của một số loại hormone trong giai đoạn hậu mãn kinh đều được xếp vào nhóm nguy cơ cần theo dõi.
• Tiền sử bệnh lý nền: Bệnh nhân từng mắc các bệnh viêm hệ thống khác hoặc có tiền sử nhiễm một số chủng vi rút đặc thù có thể đối mặt với mức độ rủi ro cao hơn.

Làm sao để chẩn đoán lupus ban đỏ hệ thống?

Hiện nay, y học vẫn chưa có một xét nghiệm đơn lẻ nào có thể khẳng định chắc chắn tình trạng bệnh. Thay vào đó, bác sĩ thường áp dụng các thang điểm chuẩn hóa để tổng hợp dữ liệu từ bệnh sử, lâm sàng và cận lâm sàng nhằm đưa ra kết luận chẩn đoán chính xác nhất, cụ thể:

• Khai thác bệnh sử, triệu chứng lâm sàng và yếu tố di truyền.
• Khám lâm sàng tổng quát tìm các dấu hiệu gợi ý như hồng ban cánh bướm, sưng viêm nhiều khớp, rụng tóc, viêm loét niêm mạc ở mũi miệng, viêm màng ngoài tim và viêm màng phổi.
• Xét nghiệm sàng lọc kháng thể kháng nhân và định lượng kháng thể tự miễn đặc hiệu của bệnh tự miễn.
• Xét nghiệm tìm biến chứng như phân tích công thức máu toàn phần để phát hiện tình trạng thiếu máu, giảm tiểu cầu, kiểm tra chức năng thận giúp tầm soát sớm biến chứng viêm thận nguy hiểm.
• Sinh thiết mô bệnh học nhằm xác định các tổn thương vi thể do hệ miễn dịch tấn công.
• Khảo sát chẩn đoán hình ảnh tùy thuộc vào nguy cơ tổn thương cơ quan đích để đánh giá mức độ viêm nhiễm và cấu trúc của các cơ quan nội tạng như hệ thần kinh trung ương, nhu mô phổi và tim.

Bài viết đã giải đáp câu hỏi: “Bệnh lupus ban đỏ có lây không?”. Tóm lại, câu trả lời là không. Đây hoàn toàn không phải là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn, virus có thể lây lan qua tiếp xúc thông thường hay đường hô hấp. Việc hiểu rõ bản chất không lây nhiễm của lupus ban đỏ là vô cùng quan trọng, giúp xóa bỏ định kiến và kỳ thị đối với bệnh nhân. Hy vọng bài viết đã đem đến cho bạn đọc nhiều thông tin hữu ích.