Mẹ cho con bú bị chóng mặt buồn nôn là do đâu?

Sau sinh, cơ thể người mẹ trải qua nhiều thay đổi lớn về thể chất lẫn tinh thần. Việc vừa hồi phục sau sinh, vừa chăm sóc và cho con bú khiến nhiều mẹ cảm thấy mệt mỏi, choáng váng, thậm chí buồn nôn. Hiểu rõ nguyên nhân và cách khắc phục tình trạng này sẽ giúp gia đình chủ động chăm sóc và phòng ngừa những biến chứng không mong muốn.

Mẹ cho con bú bị chóng mặt buồn nôn là gì? Có nguy hiểm không?

Đây là tình trạng mẹ cảm thấy đầu óc quay cuồng, choáng váng, mất thăng bằng kèm theo cảm giác buồn nôn trong giai đoạn đang nuôi con bằng sữa mẹ.

Trong đa số trường hợp, đây là biểu hiện sinh lý thường gặp sau sinh do:

• Cơ thể chưa hồi phục hoàn toàn;
• Mất máu khi sinh;
• Thiếu ngủ kéo dài;
• Căng thẳng, lo âu.

Chóng mặt sau sinh thường liên quan đến thiếu máu và thay đổi nội tiết, và đa phần có thể cải thiện nếu được chăm sóc đúng cách.

Tuy nhiên, mẹ cần đặc biệt lưu ý nếu chóng mặt kèm theo:

• Đau đầu dữ dội;
• Mờ mắt, tê yếu tay chân;
• Ngất xỉu;
• Huyết áp tăng cao hoặc quá thấp;
• Sốt hoặc đau bụng dữ dội.

Những dấu hiệu này có thể liên quan đến rối loạn huyết áp sau sinh, thiếu máu nặng hoặc nhiễm trùng và cần được thăm khám ngay.

Nguyên nhân khiến mẹ cho con bú bị chóng mặt buồn nôn

Để xử trí hiệu quả, trước hết cần hiểu rõ nguyên nhân gây ra tình trạng này.

Thiếu máu sau sinh

Trong số các nguyên nhân phổ biến, thiếu máu là yếu tố chiếm tỷ lệ cao nhất.

Sau sinh, đặc biệt là sinh mổ hoặc sinh có mất máu nhiều, mẹ rất dễ rơi vào tình trạng thiếu máu. Khi lượng hồng cầu giảm, não không được cung cấp đủ oxy, từ đó gây ra nhiều triệu chứng khó chịu.

Khi bị thiếu máu, mẹ có thể gặp các biểu hiện sau:

• Chóng mặt, hoa mắt;
• Mệt mỏi kéo dài;
• Da xanh, niêm mạc nhợt nhạt.

Hạ đường huyết do ăn uống không đầy đủ

Nhiều mẹ sau sinh kiêng khem quá mức hoặc bận chăm con nên bỏ bữa. Khi lượng đường trong máu giảm, cơ thể có thể xuất hiện:

• Run tay;
• Vã mồ hôi;
• Choáng váng;
• Buồn nôn.

Nuôi con bằng sữa mẹ khiến cơ thể tiêu hao thêm năng lượng, do đó chế độ ăn không đủ có thể làm tình trạng mệt mỏi trở nên rõ rệt hơn.

Thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài

Thức đêm cho con bú liên tục khiến hệ thần kinh không được nghỉ ngơi đầy đủ. Thiếu ngủ làm giảm khả năng điều hòa huyết áp và gây cảm giác quay cuồng. Đồng thời, căng thẳng kéo dài cũng có thể làm rối loạn hệ thần kinh thực vật, gây buồn nôn và choáng nhẹ.

Thay đổi nội tiết tố sau sinh

Sau sinh, hormone trong cơ thể mẹ thay đổi mạnh mẽ. Sự giảm đột ngột hormone thai kỳ có thể gây:

• Mệt mỏi;
• Buồn nôn;
• Chóng mặt nhẹ.

Sự thay đổi này thường diễn ra trong vài tuần đầu sau sinh và có xu hướng cải thiện dần theo thời gian.

Huyết áp không ổn định

Một số mẹ sau sinh có thể gặp rối loạn huyết áp, đặc biệt trong những tuần đầu.

Tình trạng này có thể bao gồm:

• Huyết áp thấp do thiếu máu, mất nước;
• Huyết áp cao sau sinh.

Nếu chóng mặt kèm theo nhức đầu dữ dội, phù nhiều hoặc nhìn mờ, mẹ cần đi khám sớm để loại trừ nguy cơ tiền sản giật sau sinh.

Mang thai lại ngoài ý muốn

Trong một số trường hợp hiếm, buồn nôn kéo dài nhiều tháng sau sinh có thể liên quan đến việc mang thai trở lại.

Nếu buồn nôn kéo dài bất thường, mẹ nên thử thai hoặc đi kiểm tra để loại trừ nguyên nhân này.

Cách xử trí khi xuất hiện chóng mặt và buồn nôn trong giai đoạn cho con bú

Việc xử trí cần dựa vào nguyên nhân, tuy nhiên dưới đây là những biện pháp an toàn và thường được khuyến nghị.

Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ

Mẹ đang cho con bú cần:

• Ăn đủ 3 bữa chính và 2 - 3 bữa phụ;
• Bổ sung thực phẩm giàu sắt như thịt đỏ, gan, rau xanh đậm;
• Uống đủ 2 - 2,5 lít nước/ngày.

Không nên kiêng khem quá mức vì cơ thể đang cần năng lượng để sản xuất sữa và hồi phục.

Nghỉ ngơi hợp lý

Bên cạnh ăn uống, nghỉ ngơi đầy đủ giúp hệ thần kinh và tim mạch hoạt động ổn định hơn.

Mẹ nên:

• Ngủ tranh thủ khi bé ngủ;
• Nhờ người thân hỗ trợ chăm bé;
• Tránh đứng dậy đột ngột;
• Khi thay đổi tư thế, nên thực hiện từ từ để tránh tụt huyết áp gây choáng.

Theo dõi huyết áp và tình trạng sức khỏe

Nếu có máy đo huyết áp tại nhà, mẹ nên:

• Kiểm tra định kỳ;
• Ghi lại chỉ số nếu có triệu chứng bất thường;
• Việc theo dõi giúp phát hiện sớm những thay đổi nguy hiểm.

Bổ sung sắt hoặc vitamin theo hướng dẫn bác sĩ

Nếu được chẩn đoán thiếu máu, mẹ có thể được chỉ định:

• Viên sắt;
• Vitamin B12;
• Acid folic.

Lưu ý: Không tự ý dùng thuốc khi đang cho con bú nếu chưa hỏi ý kiến bác sĩ.

Khi nào cần đi khám?

Mẹ nên đến cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Chóng mặt kéo dài nhiều ngày không cải thiện;
• Ngất xỉu;
• Đau đầu dữ dội;
• Buồn nôn liên tục kèm nôn nhiều;
• Tim đập nhanh bất thường.

Việc thăm khám kịp thời giúp loại trừ bệnh lý nguy hiểm và đảm bảo an toàn cho mẹ.

Cách phòng ngừa tình trạng chóng mặt buồn nôn khi đang cho con bú

Phòng ngừa luôn tốt hơn điều trị. Gia đình có thể hỗ trợ mẹ bằng những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả sau:

• Đảm bảo chế độ ăn đầy đủ và cân đối;
• Không để mẹ làm việc quá sức;
• Tạo môi trường nghỉ ngơi yên tĩnh;
• Theo dõi sớm các dấu hiệu bất thường;
• Ngoài ra, việc tái khám sau sinh đúng hẹn cũng rất quan trọng để kiểm tra tình trạng thiếu máu và huyết áp.

Mẹ cho con bú bị chóng mặt buồn nôn là tình trạng thường gặp sau sinh và đa phần không nguy hiểm nếu được chăm sóc đúng cách. Nguyên nhân phổ biến gồm thiếu máu, thiếu ngủ, dinh dưỡng kém và thay đổi nội tiết. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài hoặc kèm dấu hiệu bất thường, mẹ cần đi khám sớm để được kiểm tra và điều trị phù hợp. Chăm sóc tốt cho mẹ chính là nền tảng để chăm sóc tốt cho bé. Nếu gia đình còn băn khoăn về tình trạng sức khỏe sau sinh, hãy khuyến khích mẹ trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được tư vấn cá nhân hóa và an toàn nhất.