Thời tiết đông - xuân thất thường, 4 bệnh dễ “tấn công” sức khỏe

Theo các chuyên gia y tế, khí hậu lạnh ẩm và sự thay đổi nhiệt độ giữa ngày và đêm trong giai đoạn giao mùa đông – xuân khiến cơ thể dễ suy giảm sức đề kháng. Điều này tạo cơ hội cho nhiều bệnh truyền nhiễm bùng phát, đặc biệt là các bệnh lây qua đường hô hấp. Những bệnh như cúm mùa, sởi - rubella, quai bị và thủy đậu thường xuất hiện nhiều hơn vào thời điểm này và có thể gây biến chứng nguy hiểm nếu không được phòng ngừa kịp thời. Hãy cùng Nhà thuốc Long Châu tìm hiểu rõ hơn về 4 bệnh dễ bùng phát trong mùa đông - xuân.

Vì sao mùa đông - xuân dễ bùng phát dịch bệnh?

Mùa đông - xuân thường có đặc điểm nhiệt độ thấp, độ ẩm cao và thời tiết thay đổi thất thường. Những yếu tố này tạo môi trường thuận lợi cho virus và vi khuẩn tồn tại lâu hơn trong môi trường, đồng thời tăng nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.

Ngoài ra, trong thời điểm này:

• Mọi người thường sinh hoạt trong không gian kín để tránh lạnh;
• Nhu cầu di chuyển, tụ tập đông người trong các dịp lễ Tết tăng cao;
• Hệ miễn dịch của cơ thể có thể suy giảm do thay đổi thời tiết.

Những yếu tố trên làm tăng khả năng lây lan của các bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là các bệnh lây qua đường hô hấp.

4 bệnh dễ “tấn công” sức khỏe trong mùa đông - xuân

Một số bệnh thường bùng phát mạnh vào giai đoạn này gồm: Cúm mùa, sởi - rubella, quai bị và thủy đậu

Cúm mùa

Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra. Bệnh có khả năng lây lan nhanh qua các giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Trong điều kiện thời tiết lạnh ẩm, virus cúm có thể tồn tại lâu hơn trong môi trường, làm tăng nguy cơ bùng phát dịch. Bất kỳ ai cũng có thể mắc cúm, nhưng một số nhóm có nguy cơ gặp biến chứng cao hơn, bao gồm trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc các bệnh mạn tính.

Các triệu chứng cúm thường xuất hiện đột ngột, bao gồm sốt, ho khan hoặc ho có đờm, sổ mũi hoặc nghẹt mũi, đau họng, đau đầu, đau cơ và mệt mỏi. Một số trường hợp còn có thể xuất hiện triệu chứng tiêu hóa như buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.

Đa số các trường hợp cúm có thể tự khỏi sau vài ngày. Tuy nhiên, bệnh vẫn có thể gây biến chứng nguy hiểm như:

• Viêm phổi;
• Suy hô hấp;
• Nhiễm trùng thứ phát.

Những biến chứng này thường gặp ở người có hệ miễn dịch yếu.

Sởi - rubella

Sởi và rubella đều là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, thường bùng phát vào mùa đông - xuân vì điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus lây lan qua đường hô hấp. Hai bệnh này có nhiều điểm tương đồng về triệu chứng nên đôi khi dễ bị nhầm lẫn.

Sởi thường có biểu hiện nặng hơn rubella, với các triệu chứng phổ biến như sốt cao, ho, sổ mũi, viêm kết mạc mắt và phát ban đỏ toàn thân. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh sởi có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, viêm não và tiêu chảy nặng. Trong khi đó, rubella thường có biểu hiện nhẹ hơn, bao gồm sốt nhẹ, phát ban và sưng hạch. Tuy nhiên, rubella đặc biệt nguy hiểm với phụ nữ mang thai vì có thể gây dị tật bẩm sinh cho thai nhi.

Quai bị

Quai bị là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra và thường xuất hiện nhiều vào mùa đông - xuân. Bệnh lây lan chủ yếu qua đường hô hấp khi tiếp xúc với dịch tiết từ người bệnh.

Phần lớn các trường hợp mắc bệnh xảy ra ở trẻ em dưới 15 tuổi, đặc biệt là nhóm 6 - 10 tuổi.

Các dấu hiệu điển hình của bệnh quai bị bao gồm sốt, mệt mỏi, sưng đau tuyến mang tai và đau khi nhai hoặc nuốt. Tuyến mang tai có thể sưng ở một hoặc cả hai bên, khiến khuôn mặt người bệnh bị sưng phồng đặc trưng. Trong đa số trường hợp, quai bị là bệnh lành tính, tuy nhiên một số biến chứng vẫn có thể xảy ra như viêm tinh hoàn ở nam giới, viêm buồng trứng ở nữ giới, viêm tụy và viêm não.

Thủy đậu

Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm do virus Varicella Zoster gây ra và thường bùng phát thành dịch vào mùa xuân. Virus gây bệnh có thể lây qua giọt bắn đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch từ các mụn nước của người bệnh. Các triệu chứng ban đầu của bệnh có thể gồm sốt, đau đầu, đau cơ và mệt mỏi.

Sau đó xuất hiện các nốt ban đỏ nhỏ, nhanh chóng phát triển thành mụn nước chứa dịch và lan ra nhiều vùng trên cơ thể. Các mụn nước này thường khô lại, đóng vảy và khỏi sau khoảng 7 - 10 ngày.

Mặc dù phần lớn các trường hợp thủy đậu lành tính, bệnh vẫn có thể gây ra một số biến chứng như:

• Viêm da nhiễm trùng;
• Viêm phổi;
• Viêm não;
• Nhiễm trùng huyết.

Đặc biệt, phụ nữ mang thai mắc thủy đậu có thể truyền virus cho thai nhi qua nhau thai.

Cách phòng ngừa bệnh trong mùa đông - xuân

Để hạn chế nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm trong mùa đông - xuân, mọi người nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:

• Tiêm vắc xin đầy đủ: Tiêm chủng là biện pháp hiệu quả giúp phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm như cúm mùa, sởi, rubella, quai bị và thủy đậu.
• Giữ vệ sinh cá nhân: Các thói quen tốt giúp giảm nguy cơ lây nhiễm gồm rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người bệnh và che miệng khi ho hoặc hắt hơi.
• Tăng cường sức đề kháng: Một cơ thể khỏe mạnh sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, vì vậy bạn nên ăn uống đủ chất, uống nhiều nước, ngủ đủ giấc và tập thể dục thường xuyên.
• Giữ môi trường sống sạch sẽ: Không gian sống sạch sẽ, thông thoáng sẽ giúp hạn chế sự phát triển của mầm bệnh, vì vậy cần lau dọn nhà cửa thường xuyên, giữ phòng ở thông thoáng và hạn chế tụ tập đông người khi có dịch bệnh.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ như sốt, phát ban, ho kéo dài hoặc sưng tuyến mang tai, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Thời tiết đông - xuân thất thường là điều kiện thuận lợi để nhiều bệnh truyền nhiễm bùng phát, đặc biệt là cúm mùa, sởi - rubella, quai bị và thủy đậu. Việc chủ động tiêm phòng, giữ vệ sinh cá nhân, duy trì lối sống lành mạnh và theo dõi sức khỏe thường xuyên sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình trong mùa giao mùa.