Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.
Kim Toàn
16/03/2026
Mặc định
Lớn hơn
Khi trẻ bị kém hấp thu, cơ thể không thể tiếp nhận và sử dụng đầy đủ các dưỡng chất từ thực phẩm và đồ uống hằng ngày. Vì vậy, việc lựa chọn loại sữa cho trẻ kém hấp thu phù hợp đóng vai trò quan trọng, giúp bổ sung dinh dưỡng cần thiết và hỗ trợ cải thiện khả năng hấp thu của trẻ.
Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại sữa dành cho trẻ nhỏ với thành phần và công dụng khác nhau. Tuy nhiên, đối với những bé gặp tình trạng kém hấp thu, việc lựa chọn được loại sữa phù hợp lại càng quan trọng và đôi khi khiến nhiều cha mẹ băn khoăn.
Trước khi tìm hiểu về các loại sữa phù hợp cho trẻ kém hấp thu dinh dưỡng, cha mẹ cũng nên hiểu rõ những nguyên nhân khiến trẻ gặp tình trạng này. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp lựa chọn giải pháp dinh dưỡng phù hợp, hỗ trợ bé cải thiện khả năng hấp thu và phát triển tốt hơn.
Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến trẻ kém hấp thu có thể xuất phát từ chế độ ăn hằng ngày thiếu cân đối các nhóm chất. Một khẩu phần ăn hợp lý cần cung cấp đầy đủ 4 nhóm dưỡng chất chính. Nếu bữa ăn của trẻ chỉ tập trung vào một hoặc hai nhóm chất, trẻ có thể dễ rơi vào tình trạng biếng ăn và hấp thu kém.
Để cải thiện tình trạng này, cha mẹ nên cho bé ăn dặm với thực đơn đa dạng, bổ sung thêm rau xanh và nguồn đạm cần thiết. Đồng thời, cần hạn chế lượng chất béo quá nhiều trong khẩu phần vì có thể gây khó tiêu cho trẻ.
Ngoài ra, cha mẹ cũng nên lựa chọn các loại sữa có thành phần dinh dưỡng đầy đủ như canxi, protein, vitamin và khoáng chất để hỗ trợ bé hấp thu tốt hơn các dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển.
Trẻ nhẹ cân hoặc kém hấp thu cũng có thể do sự mất cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột. Khi hệ vi sinh bị rối loạn, khả năng tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất của cơ thể sẽ giảm đi đáng kể. Vì vậy, cha mẹ có thể cân nhắc cho trẻ sử dụng các sản phẩm dinh dưỡng hoặc sữa có bổ sung men vi sinh để hỗ trợ hệ tiêu hóa và thúc đẩy quá trình tăng trưởng của trẻ.

Những trẻ mắc các bệnh liên quan đến hệ tiêu hóa như hội chứng ruột kích thích, viêm dạ dày hoặc các rối loạn tiêu hóa khác thường có nguy cơ kém hấp thu và chậm tăng cân cao hơn so với trẻ cùng độ tuổi. Trong trường hợp này, cha mẹ nên đưa bé đi khám định kỳ và tham khảo ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn cách chăm sóc cũng như lựa chọn thực phẩm phù hợp cho trẻ.
Khi trẻ gặp vấn đề về tiêu hóa, cha mẹ nên đưa bé đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và tư vấn cách chăm sóc phù hợp. Bên cạnh đó, việc lựa chọn loại sữa thích hợp cũng góp phần hỗ trợ cải thiện chức năng tiêu hóa và bổ sung dưỡng chất cần thiết cho trẻ. Khi chọn sữa cho trẻ kém hấp thu, cha mẹ có thể lưu ý một số tiêu chí sau:

Sữa mẹ luôn được xem là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ nhỏ, đặc biệt là những bé gặp tình trạng hấp thu kém. Protein trong sữa mẹ chủ yếu là whey, có khả năng tiêu hóa dễ hơn so với protein casein thường có trong sữa bò.
Ngoài ra, sữa mẹ còn chứa các enzyme hỗ trợ tiêu hóa cùng với oligosaccharide (HMOs) - một dạng prebiotic tự nhiên giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh. Kháng thể IgA trong sữa mẹ còn góp phần tăng cường miễn dịch và bảo vệ hệ tiêu hóa của trẻ. Bên cạnh đó, tỷ lệ chất béo, protein và carbohydrate trong sữa mẹ được cân đối phù hợp với nhu cầu phát triển của bé.

Trong trường hợp không thể nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ, sữa công thức thủy phân protein là lựa chọn thay thế phổ biến. Loại sữa này có protein đã được phân tách một phần hoặc gần như hoàn toàn, giúp cơ thể trẻ dễ tiêu hóa và giảm nguy cơ gây dị ứng, đặc biệt phù hợp với trẻ dị ứng protein sữa bò.
Sữa thủy phân protein thường được chia thành hai dạng chính: thủy phân một phần, trong đó protein được tách thành các chuỗi peptide nhỏ hơn, và thủy phân sâu, khi protein gần như được phân giải hoàn toàn thành các axit amin.
Sữa công thức không chứa lactose là lựa chọn thích hợp cho trẻ bị không dung nạp lactose. Loại sữa này thay thế lactose bằng các nguồn carbohydrate khác như glucose, maltodextrin hoặc sucrose, giúp trẻ tiêu hóa dễ dàng hơn. Đồng thời, việc loại bỏ lactose cũng góp phần giảm các triệu chứng khó chịu như đầy hơi, đau bụng hay tiêu chảy do cơ thể không thể phân giải loại đường này.
Sữa công thức bổ sung MCT - chất béo chuỗi trung bình đặc biệt phù hợp với trẻ gặp khó khăn trong việc hấp thu chất béo. Loại chất béo này có thể được hấp thu trực tiếp vào máu mà không cần đi qua hệ bạch huyết và cũng không phụ thuộc nhiều vào enzyme tiêu hóa hay muối mật. Nhờ đó, MCT dễ hấp thu hơn so với các loại chất béo thông thường.
Nhiều nghiên cứu cho thấy sữa có chứa MCT có thể giúp cải thiện đáng kể khả năng hấp thu dinh dưỡng ở trẻ bị suy dinh dưỡng do kém hấp thu.
Sữa công thức amino acid thường được sử dụng cho trẻ bị dị ứng nghiêm trọng. Trong loại sữa này, protein đã được phân giải hoàn toàn thành axit amin tự do, không còn cấu trúc protein có thể gây phản ứng dị ứng. Nhờ đó, cơ thể trẻ có thể hấp thu trực tiếp mà không cần trải qua quá trình tiêu hóa phức tạp.
Loại sữa này thường được bác sĩ chỉ định trong những trường hợp như dị ứng protein sữa bò nặng, viêm ruột nghiêm trọng hoặc hội chứng ruột ngắn.
Các loại sữa bổ sung chất xơ hòa tan (prebiotics) và lợi khuẩn (probiotics) được thiết kế nhằm hỗ trợ hệ tiêu hóa và duy trì sức khỏe đường ruột cho trẻ. Những sản phẩm này đặc biệt phù hợp với trẻ gặp các vấn đề như táo bón, tiêu chảy, rối loạn hấp thu hoặc trẻ đang sử dụng kháng sinh.
Nhiều nghiên cứu cho thấy sự kết hợp giữa prebiotic và probiotic giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tăng cường miễn dịch và cải thiện khả năng hấp thu dưỡng chất. Loại sữa này đặc biệt có lợi cho trẻ biếng ăn, trẻ dưới 5 tuổi đang hoàn thiện hệ tiêu hóa hoặc trẻ vừa kết thúc đợt điều trị kháng sinh, nhờ khả năng hỗ trợ phục hồi và duy trì hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh.

Trên đây là những tiêu chí lựa chọn sữa cho trẻ kém hấp thu và gợi ý cụ thể một số loại sữa mà cha mẹ có thể tham khảo. Việc chọn đúng loại sữa phù hợp sẽ giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa, cải thiện khả năng hấp thu dưỡng chất và góp phần giúp bé phát triển khỏe mạnh hơn.
Dược sĩ Đại học Nguyễn Tuấn Trịnh
Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.