Viêm não Nhật Bản có nguy hiểm không? Nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả

Viêm não Nhật Bản do virus gây ra, thường lây truyền qua muỗi mang mầm bệnh và có thể gặp ở cả trẻ em lẫn người lớn. Khi virus xâm nhập vào cơ thể, bệnh có thể tiến triển nhanh với các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, co giật hoặc rối loạn ý thức. Vì vậy, việc hiểu rõ nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng và cách phòng tránh là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe.

Bị viêm não Nhật Bản có nguy hiểm không?

Viêm não Nhật Bản là bệnh nguy hiểm, đặc biệt khi virus gây viêm não và tổn thương hệ thần kinh trung ương. Phần lớn người nhiễm virus không biểu hiện triệu chứng, nhưng khi bệnh tiến triển thành viêm não, người bệnh có thể diễn biến nhanh, để lại di chứng lâu dài hoặc tử vong.

• Nguy cơ tử vong cao: Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tỷ lệ tử vong ở những trường hợp có triệu chứng viêm não có thể lên tới khoảng 30%.
• Dễ để lại di chứng thần kinh: Người sống sót có thể gặp co giật, yếu hoặc liệt tay chân, rối loạn vận động, suy giảm trí nhớ, khó nói, giảm thị lực hoặc thính lực.
• Ảnh hưởng lâu dài đến nhận thức và hành vi: Khoảng 20 - 30% người sống sót có thể mang di chứng nhận thức, hành vi hoặc thần kinh vĩnh viễn; một số tài liệu ghi nhận tỷ lệ di chứng nghiêm trọng cao hơn tùy nhóm bệnh nhân.
• Trẻ em có nguy cơ chịu hậu quả nặng: Bệnh có thể gây chậm phát triển trí tuệ, rối loạn học tập, ngôn ngữ và vận động, ảnh hưởng lâu dài đến sinh hoạt.
• Chưa có thuốc điều trị đặc hiệu: Việc điều trị hiện chủ yếu là hỗ trợ hô hấp, tuần hoàn, kiểm soát co giật, giảm phù não và phòng ngừa biến chứng.

Người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay khi có các dấu hiệu như sốt cao, đau đầu dữ dội, nôn, cứng gáy, lú lẫn, co giật, yếu liệt hoặc giảm ý thức. Tiêm vắc xin đầy đủ và phòng tránh muỗi đốt là những biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ mắc bệnh.

Nguyên nhân gây viêm não Nhật Bản

Nguyên nhân viêm não Nhật Bản là do virus viêm não Nhật Bản (JEV) gây ra. Đây là một loại virus thuộc nhóm B, nằm trong nhóm Arbovirus, thuộc họ Flaviviridae và được truyền sang người thông qua vật trung gian là muỗi Culex. Bệnh được ghi nhận lần đầu tại Nhật Bản, sau khi các nhà khoa học phân lập và xác định được loại virus gây bệnh vào năm 1935, từ đó có tên gọi là viêm não Nhật Bản.

Virus viêm não Nhật Bản có đặc điểm liên quan đến một số loại virus khác trong cùng nhóm Flavivirus như virus gây sốt xuất huyết, sốt vàng da và virus West Nile. Loại virus này có kích thước rất nhỏ, chỉ khoảng vài chục nanomet, không có khả năng chịu nhiệt cao và có thể bị bất hoạt khi gặp nhiệt độ thích hợp trong một khoảng thời gian nhất định. Tuy nhiên, virus có khả năng tồn tại lâu hơn trong điều kiện lạnh, đặc biệt là khi được bảo quản ở trạng thái đông lạnh.

Trong tự nhiên, virus viêm não Nhật Bản thường tồn tại ở một số loài động vật như lợn, trâu, bò, ngựa và các loài chim hoang dã. Đây được xem là những vật chủ giúp duy trì nguồn virus trong môi trường. Khi muỗi Culex hút máu từ động vật mang virus, muỗi có thể nhiễm mầm bệnh và trở thành nguồn truyền virus sang người thông qua vết đốt.

Sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus có thể đi vào hệ thần kinh trung ương, gây viêm và tổn thương các tế bào não. Do có sự tồn tại của vật chủ trung gian trong tự nhiên, viêm não Nhật Bản thường xuất hiện tại những khu vực có điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh sản, đặc biệt là nơi có chăn nuôi gia súc hoặc môi trường nhiều ao tù, nước đọng. Vì vậy, kiểm soát muỗi và tiêm phòng đầy đủ là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.

Điều trị viêm não Nhật Bản

Hiện nay, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu để tiêu diệt virus viêm não Nhật Bản. Việc điều trị chủ yếu là điều trị hỗ trợ nhằm duy trì các chức năng sống, kiểm soát triệu chứng và phòng ngừa biến chứng. Người bệnh cần được điều trị tại cơ sở y tế, đặc biệt là những trường hợp có biểu hiện viêm não nặng.

• Điều trị hỗ trợ: Duy trì hô hấp, tuần hoàn, cân bằng nước - điện giải và dinh dưỡng để đảm bảo các chức năng sống trong suốt quá trình điều trị.
• Kiểm soát sốt và giảm đau: Người bệnh được sử dụng thuốc hạ sốt và các biện pháp chăm sóc phù hợp để giảm khó chịu và hạn chế các biến chứng do sốt cao.
• Kiểm soát co giật: Nếu xuất hiện co giật, bác sĩ sẽ sử dụng thuốc chống co giật nhằm kiểm soát cơn co giật và giảm nguy cơ tổn thương não thứ phát.
• Điều trị phù não: Trong trường hợp tăng áp lực nội sọ hoặc phù não, người bệnh có thể được chỉ định các biện pháp điều trị nhằm giảm áp lực nội sọ và bảo vệ nhu mô não.
• Hỗ trợ hô hấp: Những bệnh nhân suy hô hấp, hôn mê hoặc giảm ý thức có thể cần thở oxy hoặc thở máy để duy trì trao đổi khí.
• Điều trị biến chứng: Các biến chứng như viêm phổi hít, nhiễm khuẩn thứ phát, rối loạn điện giải hoặc suy đa cơ quan sẽ được phát hiện và điều trị kịp thời.
• Phục hồi chức năng: Sau giai đoạn cấp, người bệnh có thể cần tập vật lý trị liệu, hoạt động trị liệu, ngôn ngữ trị liệu hoặc phục hồi nhận thức để cải thiện chức năng vận động, giao tiếp và sinh hoạt hằng ngày.
• Theo dõi lâu dài: Người bệnh cần được tái khám định kỳ để đánh giá các di chứng thần kinh, tâm thần hoặc nhận thức và có kế hoạch điều trị, phục hồi phù hợp.

Cách phòng ngừa viêm não Nhật Bản hiệu quả

Viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm do virus, lây sang người chủ yếu qua vết đốt của muỗi Culex nhiễm bệnh. Bệnh không lây trực tiếp qua tiếp xúc, ho hoặc hắt hơi thông thường. Do chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, chủ động tiêm vắc xin và phòng tránh muỗi đốt là những biện pháp quan trọng nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh.

• Tiêm vắc xin phòng viêm não Nhật Bản: Tiêm vắc xin là biện pháp phòng ngừa viêm não Nhật Bản hiệu quả nhất. Trẻ em cần được tiêm đủ các mũi cơ bản và mũi nhắc theo loại vắc xin, độ tuổi và lịch tiêm chủng đang áp dụng tại Việt Nam. Không nên tự áp dụng một lịch tiêm chung vì mỗi loại vắc xin có thể có số mũi và khoảng cách giữa các mũi khác nhau.
• Dùng sản phẩm chống muỗi: Có thể thoa thuốc xua muỗi lên vùng da hở theo đúng hướng dẫn, đồng thời sử dụng nhang muỗi, máy xông hoặc thiết bị chống muỗi phù hợp trong không gian sinh hoạt.
• Mặc quần áo che kín cơ thể: Khi sinh hoạt ngoài trời, đặc biệt vào chiều tối và ban đêm, nên mặc áo dài tay, quần dài và đi tất để hạn chế vùng da bị muỗi đốt.
• Ngủ màn, kể cả ban ngày: Sử dụng màn khi ngủ, ưu tiên màn đã được xử lý bằng hóa chất diệt côn trùng tại khu vực có nhiều muỗi hoặc đang có nguy cơ dịch.
• Loại bỏ nơi muỗi sinh sản: Thường xuyên phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh, đậy kín dụng cụ chứa nước và xử lý các khu vực nước đọng quanh nhà. Muỗi truyền bệnh thường sinh sản tại ruộng lúa, ao tù và những nơi có nước đọng.
• Giữ chuồng trại xa khu vực sinh hoạt: Lợn và một số loài chim tham gia vào chu trình lưu hành virus trong tự nhiên. Vì vậy, chuồng nuôi gia súc nên được bố trí xa nhà ở, giữ sạch sẽ và thực hiện các biện pháp kiểm soát muỗi.
• Chủ động phòng bệnh khi đi du lịch: Người dự định lưu trú dài ngày hoặc thường xuyên đến khu vực lưu hành viêm não Nhật Bản nên trao đổi với cơ sở tiêm chủng về chỉ định vắc xin trước chuyến đi, đồng thời duy trì các biện pháp chống muỗi.

Viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Qua những thông tin trên, hy vọng bạn đã có câu trả lời cho thắc mắc viêm não Nhật Bản có nguy hiểm không cũng như hiểu rõ hơn về mức độ ảnh hưởng của bệnh. Chủ động tiêm phòng đầy đủ, phòng tránh muỗi đốt và duy trì môi trường sống sạch sẽ là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.

Tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản giúp cơ thể chủ động tạo kháng thể bảo vệ, giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế các biến chứng nguy hiểm do virus gây ra. Trung tâm Tiêm chủng Long Châu là địa chỉ tiêm chủng được nhiều khách hàng lựa chọn với hệ thống cơ sở thuận tiện, quy trình tiêm an toàn và đội ngũ nhân viên y tế tận tâm. Khi tiêm vắc xin tại đây, khách hàng được tư vấn loại vắc xin phù hợp, theo dõi sức khỏe trước và sau tiêm, cùng dịch vụ đặt lịch nhanh chóng, thuận tiện. Liên hệ Tiêm chủng Long Châu qua hotline miễn phí 18006928 để được tư vấn và đặt lịch hẹn tiêm.