Bật mí 20 cách chống say xe hiệu quả

Nếu bạn thuộc nhóm người dễ bị say tàu xe, chỉ cần di chuyển trong thời gian ngắn cũng đã xuất hiện cảm giác buồn nôn, chóng mặt và mệt mỏi. Vậy làm thế nào để hạn chế tình trạng khó chịu này? Hãy cùng khám phá các cách chống say xe vừa hiệu quả lại đơn giản, dễ áp dụng trong mọi chuyến đi.

Ngủ đủ giấc trước chuyến đi

Thiếu ngủ khiến cơ thể mệt mỏi, tinh thần kém tỉnh táo và dễ rối loạn chức năng tiêu hóa. Khi không nghỉ ngơi đầy đủ, bạn có nguy cơ cao gặp phải các triệu chứng như buồn nôn, chóng mặt khi di chuyển. Vì vậy, đảm bảo ngủ đủ giấc trước ngày khởi hành là một trong những cách giúp giảm say xe hiệu quả.

Ăn nhẹ trước khi lên xe

Không nên ăn quá no cũng như không để bụng quá đói trước khi di chuyển. Ăn quá nhiều dễ gây đầy hơi, khó tiêu, trong khi để bụng rỗng lại khiến dạ dày cồn cào, làm tăng cảm giác buồn nôn. Tốt nhất, bạn nên ăn nhẹ trước khi đi và tránh các món cay nóng, nhiều dầu mỡ hoặc khó tiêu.

Cách chống say xe là chọn vị trí ngồi thích hợp

Vị trí ngồi có ảnh hưởng lớn đến mức độ say xe. Các ghế cuối xe, đặc biệt là khu vực gần bánh xe, thường rung lắc mạnh hơn nên dễ gây chóng mặt, buồn nôn. Người dễ say xe nên ưu tiên ngồi ở hàng ghế đầu hoặc khu vực giữa xe để giảm cảm giác xóc.

Khi đi tàu, thuyền, nên chọn chỗ ngồi gần cửa sổ để có thể quan sát cảnh vật bên ngoài. Việc hướng tầm nhìn ra xa giúp não bộ thích nghi tốt hơn với chuyển động, từ đó giảm cảm giác khó chịu do sóng. Ngoài ra, ngồi ở vị trí trung tâm và thấp của tàu sẽ giúp hạn chế cảm giác chao đảo.

Đối với máy bay, những vị trí ổn định và ít rung lắc thường nằm ở khu vực gần cánh hoặc phía trước khoang hành khách. Tránh ngồi ở phía sau máy bay để giảm tiếng ồn và cảm giác rung khi cất cánh hoặc hạ cánh, giúp chuyến đi dễ chịu hơn.

Sử dụng sản phẩm chống say

Dùng sản phẩm chống say xe là một trong những cách giúp cải thiện nhanh chóng và hiệu quả tình trạng say tàu xe. Một số loại thuốc thường được sử dụng gồm:

• Scopolamine: Là thuốc phổ biến trong phòng ngừa say xe, nên dùng trước khi khởi hành một khoảng thời gian nhất định. Trẻ em, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú, người cao tuổi và người mắc các bệnh lý như gan, thận, tăng nhãn áp hoặc các vấn đề sức khỏe khác cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để tránh tác dụng không mong muốn. Ngoài dạng uống, scopolamine còn có dạng miếng dán sau tai với thời gian tác dụng khoảng 6 - 8 giờ.
• Promethazine: Thường được dùng trước khi di chuyển khoảng 2 giờ, có hiệu quả kéo dài từ 6 đến 12 giờ.
• Cyclizine: Có tác dụng nhanh, chỉ cần uống trước chuyến đi khoảng 30 phút. Tuy nhiên, thuốc không được khuyến cáo cho trẻ em dưới 6 tuổi.
• Dimenhydrinate: Có thể sử dụng nhắc lại sau mỗi 4 - 8 giờ để phòng ngừa các triệu chứng say xe.
• Meclizine: Phát huy hiệu quả khi uống trước khi lên xe khoảng 1 giờ, chống chỉ định cho trẻ dưới 12 tuổi.

Nhìn chung, các sản phẩm chống say xe có thể gây một số tác dụng phụ như buồn ngủ, khô miệng. Các loại thuốc này chỉ giúp làm giảm triệu chứng chứ không điều trị triệt để say xe. Do đó, người dùng nên đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng.

Đeo khẩu trang khi di chuyển

Việc đeo khẩu trang trong suốt hành trình giúp hạn chế mùi khó chịu xung quanh, từ đó giảm đáng kể cảm giác buồn nôn. Ngoài ra, khẩu trang còn giúp ngăn chặn khí thải và các tác nhân ô nhiễm có thể kích thích hệ thần kinh, làm tăng nguy cơ say xe.

Hướng tầm nhìn về phía trước

Ngồi ở ghế phụ phía trước và nhìn theo hướng xe đang di chuyển giúp mắt và tai trong nhận tín hiệu đồng bộ hơn. Điều này góp phần giảm sự xung đột thông tin lên não, từ đó hạn chế các triệu chứng chóng mặt, buồn nôn khi đi xe.

Tránh tiếp xúc với người đang say xe

Nên hạn chế ngồi gần người đang bị say tàu xe, tránh nghe hoặc nhìn thấy các biểu hiện như nôn ói. Những yếu tố này có thể tác động tâm lý, khiến não bộ “ghi nhận” cảm giác say và làm triệu chứng trở nên nặng hơn.

Tạo không gian thông thoáng

Mở cửa sổ hoặc tiếp xúc với không khí bên ngoài giúp giảm cảm giác khó chịu khi di chuyển. Không khí trong lành có thể cải thiện rõ rệt các triệu chứng say xe. Trong trường hợp không thể mở cửa, việc sử dụng quạt hoặc hướng luồng gió thổi nhẹ vào mặt cũng mang lại hiệu quả tương tự.

Nhắm mắt và nghỉ ngơi

Sau khi xe bắt đầu di chuyển, bạn có thể nhắm mắt và ngủ một giấc để hạn chế cảm giác nôn nao. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả đối với những người đã sử dụng sản phẩm chống say trước đó.

Nhai kẹo cao su hoặc ăn nhẹ

Nhai kẹo cao su là biện pháp đơn giản nhưng khá hiệu quả trong việc giảm buồn nôn, chóng mặt và nôn ói. Hoạt động nhai giúp phân tán sự chú ý của não bộ và làm giảm xung đột tín hiệu cảm giác. Ngoài kẹo cao su, việc ăn nhẹ cũng có tác dụng tương tự trong việc hạn chế triệu chứng say xe.

Dùng khoai tây để giảm buồn nôn

Các thực phẩm giàu tinh bột như gạo, khoai tây hay mì rất dễ chế biến và cung cấp nguồn năng lượng dồi dào, giúp hỗ trợ cải thiện cảm giác buồn nôn. Khoai tây có thể được chế biến theo nhiều cách như luộc, hấp, nướng hoặc nghiền cùng một lượng nhỏ bơ và sữa nhằm bổ sung calo cho cơ thể. Những món ăn này giúp dạ dày ổn định hơn, từ đó góp phần làm giảm tình trạng say xe.

Chống say xe bằng vỏ quýt hoặc chanh tươi

Hương thơm từ vỏ cam, quýt hoặc chanh có khả năng khử mùi mạnh và mang lại cảm giác dễ chịu. Theo một số nghiên cứu, say xe xảy ra chủ yếu do sự xung đột giữa các giác quan, chẳng hạn tai cảm nhận chuyển động trong khi mắt lại nhận tín hiệu tĩnh khi đọc sách. Mùi hương của chanh có tác dụng làm phân tán sự mâu thuẫn trong các tín hiệu này, giúp não bộ điều chỉnh tốt hơn và giảm cảm giác khó chịu.

Việc ngửi vỏ cam, chanh tươi hoặc uống nước chanh pha với nước ấm, trà thảo mộc hay trà gừng đều có thể hỗ trợ làm dịu cảm giác buồn nôn và hạn chế say xe.

Giảm buồn nôn bằng bánh mì

Bánh mì nướng là mẹo dân gian thường được áp dụng để làm dịu các cơn buồn nôn và hạn chế nôn ói. So với các loại ngũ cốc nguyên hạt giàu chất xơ, bánh mì nướng dễ tiêu hóa hơn và phù hợp hơn khi dạ dày đang khó chịu. Thực phẩm giàu tinh bột như bánh mì giúp hấp thu lượng axit dư thừa trong dạ dày, từ đó làm giảm cảm giác cồn cào.

Sử dụng dầu gió

Dầu gió, với thành phần chính là tinh dầu bạc hà, có tác dụng hỗ trợ giảm buồn nôn và các triệu chứng khó chịu liên quan đến say xe. Khi thoa một lượng nhỏ dầu gió, dạ dày có thể giảm co thắt quá mức, hạn chế tình trạng đầy hơi, khó tiêu, giúp cơ thể nhanh chóng cảm thấy dễ chịu hơn.

Dùng giấm ăn

Giấm ăn, đặc biệt là giấm táo, được biết đến với khả năng hỗ trợ cải thiện một số vấn đề tiêu hóa như buồn nôn, nôn mửa hay khó chịu dạ dày. Nhờ độ pH tương đối trung tính, giấm táo giúp trung hòa axit dịch vị, đồng thời đặc tính kháng khuẩn còn góp phần làm dịu dạ dày và hỗ trợ giải độc.

Để giảm cảm giác buồn nôn, có thể pha một muỗng giấm táo với một cốc nước ấm, thêm một chút mật ong nếu cần để dễ uống hơn. Tuy nhiên, do hàm lượng axit cao, giấm táo có thể gây kích ứng thực quản hoặc làm hại men răng nếu sử dụng không đúng cách. Vì vậy, cần pha loãng khi uống, hạn chế dùng trực tiếp và nên sử dụng ống hút để bảo vệ răng.

Không nên uống giấm táo khi bụng đang đói và cần ngừng sử dụng ngay nếu xuất hiện tình trạng buồn nôn hoặc nôn ói sau khi uống. Người có bệnh lý nền như hạ kali máu, bệnh thận hoặc đang dùng thuốc điều trị khác nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng phương pháp này.

Gừng

Gừng được xem là một trong những phương pháp tự nhiên giúp hạn chế say tàu xe khá hiệu quả. Gừng có thể được sử dụng dưới nhiều dạng khác nhau như tươi, khô, bột, hoặc bào chế thành trà, viên nang, tinh dầu chiết xuất. Một số cách dùng phổ biến gồm:

• Trà gừng: Lượng khuyến nghị khoảng 4 cốc mỗi ngày (tương đương 950 ml). Gừng tươi thái lát được hãm với nước nóng và uống từng ngụm nhỏ.
• Thực phẩm bổ sung chứa gừng: Nhiều sản phẩm hiện nay sử dụng gừng xay làm thành phần chính. Khi lựa chọn, nên kiểm tra kỹ nhãn thành phần để tránh các chất phụ gia không mong muốn.
• Gừng cô đặc: Gừng kết tinh có thể giúp giảm buồn nôn và ốm nghén, tuy nhiên thường chứa hàm lượng đường cao.
• Tinh dầu gừng: Việc hít tinh dầu gừng có thể hỗ trợ làm dịu cảm giác buồn nôn rõ rệt.

Bấm huyệt massage

Bấm huyệt massage là phương pháp tác động bằng lực lên các huyệt đạo trên cơ thể, dựa trên nguyên lý của châm cứu trong y học cổ truyền Trung Hoa. Việc kích thích đúng huyệt giúp cơ bắp thư giãn, tăng cường lưu thông máu và góp phần làm giảm các cơn buồn nôn.

Lưu ý: Không nên bấm huyệt nếu vùng da tại hoặc gần vị trí huyệt bị trầy xước, phồng rộp, có vết thương hở, phát ban, sưng đỏ hoặc nhiễm trùng.

Tránh đọc sách, báo khi đang di chuyển

Khi đọc sách trên xe, mắt tập trung vào vật đứng yên trong khi tai trong và hệ thần kinh lại cảm nhận chuyển động của xe. Sự mâu thuẫn tín hiệu này khiến não bộ khó xử lý, làm cho triệu chứng say xe trở nên nghiêm trọng hơn.

Ngừng đọc sách và hướng tầm nhìn ra bên ngoài giúp mắt và hệ tiền đình đồng bộ tín hiệu, từ đó giảm cảm giác khó chịu. Đây cũng là lý do người lái xe ít khi bị say tàu xe, bởi họ chủ động quan sát, dự đoán các chuyển động như vào cua, tăng hoặc giảm tốc, giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với sự di chuyển.

Trò chuyện để phân tán sự chú ý

Khi có người thân hoặc bạn bè đi cùng, việc trò chuyện có thể giúp bạn quên đi cảm giác buồn nôn và khó chịu, từ đó làm giảm các triệu chứng say xe.

Tăng tần suất sử dụng phương tiện di chuyển

Việc thường xuyên đi tàu xe giúp cơ thể dần làm quen và thích nghi với chuyển động. Khi hình thành thói quen, các biểu hiện như chóng mặt, đau đầu hay buồn nôn khi di chuyển bằng phương tiện sẽ giảm dần theo thời gian.

Say tàu xe luôn là nỗi ám ảnh khiến nhiều người cảm thấy mệt mỏi, khó chịu và thiếu tự tin mỗi khi đi du lịch, về quê hay di chuyển cùng gia đình, bạn bè. Hy vọng những cách chống say xe được chia sẻ ở trên sẽ giúp bạn vượt qua các chuyến đi một cách nhẹ nhàng, an toàn và thoải mái hơn.