Biểu hiện sốc phản vệ khi truyền dịch: Dấu hiệu nhận biết và cách xử trí

Sốc phản vệ là tình trạng cấp cứu có thể diễn biến nhanh và xuất hiện trong hoặc sau khi truyền dịch. Các dấu hiệu ban đầu đôi khi dễ bị bỏ qua nếu không được theo dõi sát. Hiểu rõ biểu hiện sốc phản vệ khi truyền dịch giúp người bệnh và nhân viên y tế phát hiện bất thường sớm và có hướng xử trí phù hợp.

Biểu hiện sốc phản vệ khi truyền dịch

Dấu hiệu sốc phản vệ khi truyền dịch có thể xuất hiện đột ngột trong quá trình truyền hoặc sau khi tiếp xúc với tác nhân gây phản ứng. Các triệu chứng có thể ảnh hưởng đến da và niêm mạc, đường hô hấp, hệ tim mạch, tiêu hóa và toàn thân. Mức độ biểu hiện khác nhau ở từng người, có thể tiến triển nhanh nên cần được phát hiện và xử trí kịp thời.

Biểu hiện trên da và niêm mạc

Trên da và niêm mạc, người bệnh có thể xuất hiện biểu hiện sốc phản vệ khi truyền dịch gồm mẩn đỏ, ban đỏ, ngứa hoặc mày đay. Một số trường hợp có thể bị phù môi, phù mặt, phù mí mắt hoặc phù lưỡi. Tuy nhiên, biểu hiện ngoài da không phải lúc nào cũng xuất hiện rõ ràng, vì vậy không nên loại trừ sốc phản vệ chỉ vì người bệnh không có mày đay hoặc phát ban.

Biểu hiện ở đường hô hấp

Phản vệ có thể gây khó thở, cảm giác nghẹn hoặc tức ngực, khi phản ứng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tuần hoàn, người bệnh có thể xuất hiện tụt huyết áp và sốc phản vệ.

Người bệnh có thể xuất hiện khò khè, co thắt phế quản hoặc tiếng thở bất thường. Nếu xảy ra phù thanh quản, người bệnh có thể khàn tiếng, khó nói, khó nuốt hoặc thở rít. Đây là nhóm triệu chứng cần đặc biệt lưu ý vì tình trạng đường thở có thể diễn biến nhanh và gây suy hô hấp.

Biểu hiện tim mạch

Khi hệ tim mạch bị ảnh hưởng, người bệnh có biểu hiện sốc phản vệ khi truyền dịch gồm hoa mắt, chóng mặt, yếu nhiều hoặc có cảm giác sắp ngất. Mạch có thể nhanh và huyết áp tụt, kèm theo da lạnh, tái hoặc vã mồ hôi. Trong trường hợp nặng, người bệnh có thể rối loạn ý thức, trụy mạch hoặc ngừng tuần hoàn, cần được cấp cứu ngay.

Biểu hiện tiêu hóa và toàn thân

Về tiêu hóa, người bệnh có thể bị đau bụng, buồn nôn hoặc nôn, một số trường hợp có thể xuất hiện tiêu chảy. Ngoài ra, người bệnh có thể cảm thấy bồn chồn, hoảng sợ hoặc khó chịu đột ngột. Các triệu chứng của sốc phản vệ có thể xuất hiện đồng thời, mức độ tăng nhanh và ảnh hưởng đến nhiều cơ quan, do đó cần báo ngay cho nhân viên y tế khi có dấu hiệu bất thường trong hoặc sau khi truyền dịch.

Sốc phản vệ khi truyền dịch xuất hiện sau bao lâu?

Phản vệ thường khởi phát nhanh sau khi cơ thể tiếp xúc với tác nhân gây phản ứng. Khi tác nhân được đưa trực tiếp vào đường tĩnh mạch, triệu chứng có thể xuất hiện rất nhanh. Các biểu hiện có thể xuất hiện ngay trong quá trình truyền hoặc trong thời gian ngắn sau đó, nhưng thời điểm khởi phát và mức độ phản ứng có thể khác nhau ở từng người.

Không nên chủ quan nếu triệu chứng bất thường xuất hiện sau khi đã ngừng truyền, bởi phản ứng phản vệ vẫn có thể tiếp tục diễn biến hoặc tái phát. Người bệnh cần được theo dõi trong và sau khi truyền theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như khó thở, khò khè, khàn tiếng, thở rít, chóng mặt, ngất, tụt huyết áp, rối loạn ý thức hoặc các triệu chứng da và tiêu hóa xuất hiện đột ngột sau khi tiếp xúc với tác nhân nghi ngờ, cần báo ngay cho nhân viên y tế.

Cách xử trí khi nghi ngờ sốc phản vệ khi truyền dịch

Khi xuất hiện biểu hiện sốc phản vệ khi truyền dịch, cần ngừng tác nhân nghi ngờ và xử trí cấp cứu kịp thời theo hướng dẫn y tế.

Báo ngay cho nhân viên y tế

Nếu người bệnh đang truyền dịch và xuất hiện các dấu hiệu bất thường như ngứa, nổi mày đay, khó thở, chóng mặt hoặc cảm giác sắp ngất, cần báo ngay cho bác sĩ, điều dưỡng hoặc nhân viên y tế phụ trách. Người bệnh cần báo ngay cho nhân viên y tế, nhân viên y tế cần nhanh chóng đánh giá tình trạng và ngừng tác nhân nghi ngờ gây phản vệ theo quy trình cấp cứu, người bệnh không nên tự ý điều chỉnh hoặc xử lý đường truyền.

Xử trí cấp cứu sốc phản vệ

Khi nghi ngờ sốc phản vệ, nhân viên y tế cần nhanh chóng đánh giá và hỗ trợ đường thở, hô hấp, tuần hoàn, đồng thời ngừng tiếp xúc với tác nhân nghi ngờ gây phản vệ. Adrenaline là thuốc điều trị đầu tay trong phản vệ và được ưu tiên tiêm bắp ở mặt trước - bên đùi theo liều phù hợp với tuổi, cân nặng và phác đồ cấp cứu.

Các biện pháp hỗ trợ có thể bao gồm cung cấp oxy, truyền dịch tĩnh mạch và xử trí các vấn đề về đường thở, hô hấp hoặc tuần hoàn khi cần thiết. Thuốc kháng histamin có thể được cân nhắc để giảm một số triệu chứng da sau khi đã xử trí phản vệ bằng Adrenaline.

Người bệnh nên được đặt nằm phù hợp với tình trạng lâm sàng và không nên tự đứng dậy hoặc đi lại khi đang có dấu hiệu phản vệ. Nhân viên y tế cần theo dõi sát đường thở, hô hấp, tuần hoàn và mức độ đáp ứng với điều trị.

Cần làm gì để hạn chế nguy cơ sốc phản vệ khi truyền dịch?

Trước khi truyền dịch hoặc sử dụng thuốc, người bệnh cần thông báo đầy đủ cho nhân viên y tế về tiền sử dị ứng với thuốc, thực phẩm hoặc các tác nhân từng gây phản ứng bất thường. Nếu đã từng bị sốc phản vệ với một loại thuốc hoặc tác nhân cụ thể, cần thông báo rõ để nhân viên y tế có cơ sở lựa chọn phương án điều trị phù hợp.

Người bệnh chỉ nên truyền dịch hoặc sử dụng thuốc khi có chỉ định và được thực hiện bởi nhân viên y tế. Không nên tự ý mua thuốc, truyền dịch tại nhà hoặc thực hiện truyền tại những cơ sở không bảo đảm điều kiện theo dõi và cấp cứu khi xảy ra phản ứng nghiêm trọng.

Trong quá trình truyền, người bệnh cần chủ động thông báo ngay cho nhân viên y tế nếu xuất hiện ngứa, nổi mẩn, khó thở, chóng mặt, buồn nôn hoặc bất kỳ biểu hiện bất thường nào. Việc phát hiện sớm và xử trí kịp thời khi có phản ứng nghi ngờ có thể giúp hạn chế nguy cơ diễn tiến nặng.

Biểu hiện sốc phản vệ khi truyền dịch có thể khởi phát đột ngột và diễn tiến nhanh. Khi người bệnh có dấu hiệu bất thường trong hoặc sau truyền dịch, cần báo ngay cho nhân viên y tế để được đánh giá và xử trí cấp cứu kịp thời. Không nên tự ý tiếp tục truyền hoặc trì hoãn việc cấp cứu khi nghi ngờ sốc phản vệ.