Những dấu hiệu bị quai bị ở người lớn ai cũng nên biết

Quai bị không chỉ gặp ở trẻ nhỏ mà còn có thể xuất hiện ở người trưởng thành với triệu chứng rõ rệt và nguy cơ biến chứng cao hơn. Cùng tìm hiểu những biểu hiện điển hình của bệnh để bảo vệ sức khỏe hiệu quả hơn.

Dấu hiệu bị quai bị ở người lớn

Quai bị là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Paramyxovirus gây ra, thường ảnh hưởng đến tuyến nước bọt mang tai. Ở người lớn, bệnh không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt mà còn có nguy cơ dẫn đến nhiều biến chứng như viêm tinh hoàn, viêm tụy hoặc viêm màng não nếu không được phát hiện sớm. Dưới đây là dấu hiệu bệnh quai bị ở người lớn theo từng giai đoạn:

Thời kỳ ủ bệnh

Sau khi tiếp xúc với nguồn lây, virus quai bị thường có thời gian ủ bệnh khoảng 14 - 25 ngày. Trong giai đoạn này, người bệnh hầu như không xuất hiện triệu chứng rõ rệt nên rất khó nhận biết.

Tuy nhiên, virus vẫn âm thầm nhân lên trong cơ thể và có khả năng lây lan cho người khác trước khi biểu hiện bệnh xuất hiện.

Thời kỳ khởi phát

Đây là giai đoạn các triệu chứng ban đầu bắt đầu xuất hiện, thường kéo dài khoảng 1 - 2 ngày với những biểu hiện tương đối giống cảm cúm thông thường.

Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

• Cơ thể mệt mỏi, đau nhức, đau đầu nhẹ.
• Chán ăn, khô miệng hoặc cảm giác suy nhược.
• Sốt nhẹ đến sốt vừa.
• Đau họng, đau vùng hàm khi nhai hoặc nuốt.
• Vùng mang tai bắt đầu sưng nhẹ, có cảm giác căng tức.

Ở giai đoạn này, nhiều người dễ nhầm lẫn với viêm họng hoặc viêm tuyến nước bọt nên thường chủ quan, khiến bệnh tiến triển nặng hơn.

Thời kỳ toàn phát

Đây là giai đoạn triệu chứng quai bị biểu hiện rõ rệt nhất và dễ nhận biết bằng mắt thường.

• Tuyến mang tai sưng to một bên rồi lan sang bên còn lại.
• Vùng sưng đau nhức, da căng bóng và có cảm giác đàn hồi khi chạm vào.
• Tai có xu hướng bị đẩy chếch ra ngoài do tuyến nước bọt phì đại.
• Người bệnh gặp khó khăn khi nhai, nuốt hoặc nói chuyện.
• Có thể kèm sốt cao, mệt mỏi kéo dài.

Các triệu chứng này thường kéo dài khoảng 5 - 7 ngày. Trong một số trường hợp, bệnh có thể gây biến chứng ở cơ quan sinh dục, thần kinh hoặc tụy tạng nếu không được theo dõi và chăm sóc đúng cách.

Thời kỳ phục hồi

Sau khoảng 1 tuần, các biểu hiện sưng đau tuyến mang tai sẽ giảm dần. Người bệnh bắt đầu ăn uống dễ dàng hơn, tình trạng đau họng và sốt cũng cải thiện rõ rệt.

Tuy nhiên, trong giai đoạn hồi phục, người bệnh vẫn cần nghỉ ngơi hợp lý, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ và theo dõi các dấu hiệu bất thường để hạn chế nguy cơ biến chứng hậu quai bị.

Những biến chứng nguy hiểm của bệnh quai bị

Quai bị là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra và đa phần có thể hồi phục tốt nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, ở người lớn hoặc các trường hợp không theo dõi và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, thần kinh và sức khỏe toàn thân.

• Viêm tinh hoàn: Đây là biến chứng thường gặp ở nam giới sau tuổi dậy thì. Người bệnh có thể xuất hiện tình trạng sưng đau tinh hoàn, sốt cao, đau bìu và mệt mỏi kéo dài. Trong một số trường hợp nặng, viêm tinh hoàn có thể gây teo tinh hoàn, suy giảm chất lượng tinh trùng và tăng nguy cơ vô sinh.
• Viêm buồng trứng: Ở nữ giới, virus quai bị có thể gây viêm buồng trứng với biểu hiện đau bụng dưới, rối loạn kinh nguyệt, khí hư bất thường và sốt. Nếu không điều trị phù hợp, bệnh có thể ảnh hưởng đến chức năng sinh sản.
• Viêm màng não, viêm não: Virus quai bị có khả năng xâm nhập hệ thần kinh trung ương, gây đau đầu dữ dội, nôn ói, cứng gáy, rối loạn ý thức hoặc co giật. Đây là biến chứng nguy hiểm cần được cấp cứu y tế sớm.
• Điếc vĩnh viễn: Một số trường hợp hiếm gặp có thể bị tổn thương thần kinh thính giác dẫn đến giảm thính lực hoặc mất thính lực không hồi phục.
• Biến chứng ở phụ nữ mang thai: Nếu mắc quai bị trong thai kỳ, đặc biệt ở tam cá nguyệt đầu tiên, thai phụ có nguy cơ tăng sảy thai hoặc ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.

Phương pháp điều trị bệnh quai bị

Hiện nay, quai bị chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, do đó việc điều trị chủ yếu tập trung vào kiểm soát triệu chứng, nâng cao thể trạng và phòng ngừa biến chứng. Người bệnh cần được theo dõi sát để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, đặc biệt ở người lớn và phụ nữ mang thai. Dưới đây là phương pháp điều trị bệnh quai bị:

• Cách ly và hạn chế lây nhiễm: Người mắc quai bị nên được cách ly tối thiểu 10 - 14 ngày kể từ khi xuất hiện triệu chứng nhằm hạn chế lây lan virus qua đường hô hấp. Trong thời gian này, người bệnh cần đeo khẩu trang, hạn chế tiếp xúc gần và sử dụng riêng đồ dùng cá nhân.
• Nghỉ ngơi hợp lý: Nghỉ ngơi đầy đủ giúp cơ thể tăng cường đáp ứng miễn dịch, hỗ trợ quá trình hồi phục nhanh hơn. Người bệnh nên tránh vận động mạnh.
• Bổ sung đủ nước và dinh dưỡng: Nên uống nhiều nước để hạn chế mất nước do sốt. Ưu tiên thức ăn mềm, lỏng, dễ nuốt như cháo, súp, sữa. Tránh thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ hoặc trái cây có vị chua vì có thể kích thích tuyến nước bọt gây đau nhiều hơn.
• Hạ sốt và giảm đau: Có thể sử dụng thuốc hạ sốt như paracetamol theo chỉ định của bác sĩ để kiểm soát sốt và đau vùng tuyến mang tai. Đồng thời, chườm lạnh vùng sưng đau cũng giúp giảm khó chịu hiệu quả.
• Vệ sinh răng miệng và môi trường sống: Người bệnh nên súc miệng bằng nước muối sinh lý để giữ sạch khoang miệng, hạn chế viêm nhiễm. Không gian sống cần thông thoáng, sạch sẽ và có ánh sáng tự nhiên.
• Điều trị biến chứng: Với trường hợp viêm tinh hoàn, viêm não hoặc viêm tụy do quai bị, người bệnh cần được điều trị chuyên khoa và theo dõi tại cơ sở y tế để hạn chế nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.

Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn nhận biết sớm những dấu hiệu bị quai bị ở người lớn cũng như hiểu rõ mức độ nguy hiểm của bệnh. Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như sưng đau tuyến mang tai, sốt, đau họng hoặc mệt mỏi kéo dài, người bệnh nên chủ động thăm khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.