Trẻ bị đau đầu là dấu hiệu bệnh gì? Khi nào cần đi khám?

Đau đầu không chỉ xảy ra ở người lớn mà trẻ nhỏ cũng có thể gặp phải tình trạng này trong quá trình sinh hoạt và phát triển. Nhiều phụ huynh thường chủ quan cho rằng trẻ chỉ mệt mỏi hoặc thiếu ngủ, tuy nhiên trên thực tế, đau đầu ở trẻ có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau, từ những bệnh lý thông thường cho đến các tình trạng cần được theo dõi y tế.

Phân loại hiện tượng đau đầu ở trẻ nhỏ

Hiện tượng đau đầu ở trẻ nhỏ không hiếm gặp và có thể được chia thành hai nhóm chính là đau đầu nguyên phát và đau đầu thứ phát.

Đau đầu nguyên phát là tình trạng đau đầu xảy ra độc lập, không liên quan đến bất kỳ bệnh lý thực thể nào khác. Trong khi đó, đau đầu thứ phát được xem là biểu hiện của một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn như nhiễm trùng, rối loạn tâm lý hay các bệnh lý ở vùng đầu - cổ.

Đau đầu nguyên phát và các dạng thường gặp

Trong nhóm đau đầu nguyên phát, đau nửa đầu là dạng phổ biến nhất ở trẻ em. Theo thống kê, có ít nhất khoảng 10% trẻ nhỏ từng trải qua những cơn đau nửa đầu ở các mức độ khác nhau. Trẻ thường cảm thấy đau dữ dội, đau theo nhịp mạch, có thể kèm theo buồn nôn, nôn ói, sợ ánh sáng hoặc tiếng ồn. Những cơn đau này có thể kéo dài nhiều giờ, thậm chí ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt, học tập và giấc ngủ của trẻ.

Bên cạnh đó, đau đầu do căng thẳng cũng được xếp vào nhóm đau đầu nguyên phát. Tình trạng này thường xuất hiện khi trẻ chịu áp lực học tập, căng thẳng tâm lý hoặc mệt mỏi kéo dài. Cơn đau thường âm ỉ, lan tỏa ở vùng trán, hai bên thái dương hoặc sau gáy, khiến trẻ cảm thấy nặng đầu và khó chịu.

Đau đầu thứ phát liên quan đến bệnh lý

Đau đầu thứ phát ở trẻ nhỏ thường là dấu hiệu cảnh báo của một vấn đề sức khỏe cụ thể. Nguyên nhân có thể xuất phát từ nhiễm trùng như cảm cúm, viêm xoang, viêm tai giữa; hoặc do các yếu tố tâm lý như lo âu, trầm cảm. Ngoài ra, đau đầu cũng có thể liên quan đến căng cơ vùng cổ, vai, gáy hoặc những chấn thương nhẹ ở đầu.

Ở một số trẻ từ 10 tuổi trở lên, có thể xuất hiện những cơn đau đầu từng chuỗi. Loại đau đầu này thường gây đau dữ dội phía sau mắt, có thể kéo dài nhiều ngày, thậm chí hơn một tuần. Trẻ có thể kèm theo các biểu hiện như đỏ mắt, chảy nước mắt, sưng vùng trán hoặc quanh mắt, khiến sinh hoạt hằng ngày bị ảnh hưởng đáng kể.

Trẻ bị đau đầu là dấu hiệu bệnh gì?

Trẻ bị đau đầu có thể là dấu hiệu khởi phát của một số bệnh thường gặp:

Bệnh lý liên quan đến nhiễm trùng

Đau đầu ở trẻ nhỏ có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý liên quan đến nhiễm trùng. Các bệnh thông thường như cảm lạnh, cảm cúm, viêm tai giữa hay viêm xoang thường gây nhức đầu do tình trạng viêm, tắc nghẽn đường hô hấp và tăng áp lực trong các hốc xoang. Khi mắc những bệnh này, trẻ thường kèm theo các triệu chứng khác như sốt, sổ mũi, ho, đau họng hoặc đau tai.

Trong một số trường hợp hiếm gặp nhưng nghiêm trọng hơn, đau đầu có thể liên quan đến các bệnh như viêm màng não hoặc viêm não. Những bệnh lý này thường không chỉ gây nhức đầu dữ dội mà còn đi kèm với sốt cao, cứng cổ, nôn ói, rối loạn ý thức hoặc co giật. Đây là những tình trạng cần được cấp cứu y tế kịp thời.

Chấn thương vùng đầu

Chấn thương đầu là nguyên nhân phổ biến khác gây đau đầu ở trẻ, đặc biệt trong giai đoạn trẻ hiếu động, dễ té ngã khi vui chơi. Những va chạm nhẹ có thể gây sưng, bầm tím và đau đầu thoáng qua. Tuy nhiên, nếu trẻ bị ngã mạnh, đập đầu vào vật cứng hoặc có dấu hiệu đau đầu tăng dần, buồn nôn, nôn ói, buồn ngủ nhiều hay lơ mơ, phụ huynh cần nhanh chóng đưa trẻ đi khám.

Các bệnh lý về mắt

Những vấn đề về thị lực cũng là nguyên nhân thường bị bỏ sót gây đau đầu ở trẻ nhỏ. Trẻ mắc các tật khúc xạ như cận thị, viễn thị hoặc loạn thị nhưng chưa được phát hiện hoặc đeo kính không đúng độ sẽ phải điều tiết mắt liên tục, dẫn đến mỏi mắt và đau đầu.

Bên cạnh đó, các bệnh viêm nhiễm ở mắt như viêm kết mạc hay viêm tuyến lệ cấp cũng có thể gây đau lan lên vùng trán và thái dương, khiến trẻ cảm thấy khó chịu.

Yếu tố cảm xúc và tâm lý

Căng thẳng tâm lý, lo âu hoặc áp lực học tập có thể là nguyên nhân gây đau đầu ở trẻ. Những thay đổi trong môi trường sống, mâu thuẫn gia đình hoặc khó khăn trong giao tiếp với bạn bè cũng ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của trẻ. Trẻ bị trầm cảm hoặc stress kéo dài có thể xuất hiện các cơn đau đầu tái diễn, kèm theo mệt mỏi, chán ăn và rối loạn giấc ngủ.

Yếu tố di truyền

Đau đầu, đặc biệt là đau nửa đầu, có xu hướng mang tính di truyền. Nếu trong gia đình có người thân từng mắc chứng đau nửa đầu, nguy cơ trẻ gặp tình trạng này sẽ cao hơn. Các cơn đau thường xuất hiện theo từng đợt, có thể kèm buồn nôn, nhạy cảm với ánh sáng và tiếng ồn.

Ảnh hưởng từ thực phẩm và đồ uống

Một số loại thực phẩm chứa chất bảo quản như nitrates trong thịt xông khói, xúc xích hoặc các phụ gia như MSG có thể kích hoạt cơn đau đầu ở trẻ nhạy cảm. Ngoài ra, việc tiêu thụ quá nhiều caffeine từ nước ngọt có gas, trà, cà phê hoặc sôcôla cũng có thể gây nhức đầu, bồn chồn và rối loạn giấc ngủ.

Các vấn đề nghiêm trọng trong não

Trong những trường hợp rất hiếm, đau đầu mạn tính ở trẻ có thể liên quan đến các bệnh lý nghiêm trọng như u não, áp xe não hoặc xuất huyết não. Những tình trạng này thường đi kèm các dấu hiệu cảnh báo khác như giảm thị lực, chóng mặt, mất thăng bằng, yếu tay chân hoặc thay đổi hành vi. Khi trẻ có đau đầu kéo dài, ngày càng nặng hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường, phụ huynh không nên chủ quan mà cần đưa trẻ đi khám sớm để được chẩn đoán chính xác.

Trẻ bị đau đầu khi nào cần đi khám?

Đau đầu ở trẻ nhỏ là tình trạng khá thường gặp và trong nhiều trường hợp chỉ mang tính tạm thời, có thể tự cải thiện sau khi nghỉ ngơi. Tuy nhiên, không phải lúc nào đau đầu cũng vô hại. Việc nhận biết đúng thời điểm cần đưa trẻ đi khám sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn và hạn chế nguy cơ biến chứng.

Phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu tình trạng đau đầu xuất hiện thường xuyên, lặp đi lặp lại trong nhiều ngày hoặc có xu hướng ngày càng nặng hơn. Những cơn đau đầu khiến trẻ không thể sinh hoạt, học tập bình thường, quấy khóc nhiều hoặc phải nghỉ học là dấu hiệu không nên bỏ qua.

Ngoài ra, cần đặc biệt chú ý khi đau đầu đi kèm với các triệu chứng toàn thân như sốt cao, nôn ói liên tục, buồn nôn kéo dài, cổ cứng, chóng mặt, rối loạn thị giác hoặc nhạy cảm bất thường với ánh sáng và tiếng ồn. Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng thần kinh, viêm màng não hoặc các bệnh lý nguy hiểm khác.

Trẻ bị đau đầu sau khi té ngã, va đập mạnh vào đầu hoặc có tiền sử chấn thương sọ não cũng cần được thăm khám sớm, ngay cả khi cơn đau ban đầu có vẻ nhẹ. Bên cạnh đó, nếu phụ huynh nhận thấy trẻ có biểu hiện thay đổi hành vi, lơ mơ, buồn ngủ nhiều, giảm tập trung, yếu tay chân hoặc co giật, cần đưa trẻ đi khám khẩn cấp.

Khi trẻ bị đau đầu kéo dài, tái diễn nhiều lần hoặc kèm theo các biểu hiện như sốt cao, nôn ói, rối loạn ý thức hay thay đổi hành vi, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Chủ động chăm sóc và thăm khám đúng lúc chính là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ.