Thế Khải
16/09/2026
Mặc định
Lớn hơn
Bệnh tay chân miệng thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 3 tuổi và có xu hướng gia tăng vào tháng 3 - 5, tháng 9 - 12. Đáng chú ý, trẻ từng mắc bệnh vẫn có thể tái nhiễm lần 2, lần 3 hoặc nhiều hơn.
Tay chân miệng là bệnh có thể xuất hiện quanh năm, trong đó trẻ nhỏ là nhóm thường mắc bệnh. Bệnh thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là nhóm dưới 3 tuổi. Hai khoảng thời gian thường ghi nhận bệnh nhiều hơn là từ tháng 3 - 5 và tháng 9 - 12.
Một vấn đề khiến nhiều phụ huynh lo lắng là trẻ vừa khỏi tay chân miệng có thể tiếp tục mắc bệnh hay không. Câu trả lời là có. Trẻ có thể mắc tay chân miệng lần thứ 2, thứ 3, thậm chí lần thứ 4 hoặc nhiều hơn nếu tiếp xúc với nguồn lây.

Sau khi nhiễm virus gây bệnh, dù có biểu hiện lâm sàng hay không, cơ thể trẻ có thể hình thành kháng thể. Tuy nhiên, lượng kháng thể này không nhiều và không bền vững nên không bảo đảm trẻ được bảo vệ lâu dài.
Một nguyên nhân quan trọng khiến tay chân miệng có thể tái diễn là bệnh không chỉ do một chủng virus duy nhất gây ra. Ngoài hai chủng thường gặp, còn có hơn 10 chủng virus thuộc nhóm Enterovirus có khả năng gây bệnh.
Không có miễn dịch chéo giữa các chủng virus gây tay chân miệng. Vì vậy, sau khi khỏi bệnh do một chủng, trẻ vẫn có khả năng nhiễm một chủng khác. Biểu hiện trong lần mắc tiếp theo cũng có thể giống hoặc khác lần trước.

Về thời gian trở lại trường, nguồn tin cho biết trẻ mắc tay chân miệng thông thường cần được cách ly tại nhà cho đến khi hết lở miệng và các tổn thương da đã lành, khoảng 7 - 10 ngày. Khi trẻ đã khỏi bệnh, trẻ có thể đi học trở lại.
Tay chân miệng có thể khởi phát với các biểu hiện như sốt nhẹ, mệt mỏi, đau họng, biếng ăn hoặc tiêu chảy. Khi bệnh toàn phát, trẻ có thể xuất hiện loét miệng, phát ban dạng phỏng nước, sốt và nôn.
Cha mẹ cần đặc biệt theo dõi khi trẻ sốt cao, nôn nhiều. Các biến chứng liên quan đến thần kinh, tim mạch và hô hấp có thể xuất hiện sớm, thường từ ngày thứ 2 đến ngày thứ 5 của bệnh. Một số trường hợp tối cấp có thể diễn tiến nhanh với suy tuần hoàn, suy hô hấp, hôn mê và nguy cơ tử vong.

Tác nhân gây bệnh cũng có thể liên quan đến mức độ nghiêm trọng. Nguồn tin cho biết bệnh do Coxsackievirus A16 thường nhẹ và có thể tự khỏi sau khoảng 7 - 10 ngày. Trong khi đó, Enterovirus 71 (EV71) có thể liên quan đến những biến chứng thần kinh nghiêm trọng như viêm màng não, viêm não hoặc liệt kiểu bại liệt.
Để giảm nguy cơ lây lan, việc giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sinh hoạt của trẻ đóng vai trò quan trọng. Người chăm sóc và trẻ cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh hoặc thay tã.
Đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, bàn ghế và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc cũng cần được vệ sinh. Không nên để trẻ dùng chung cốc, bát, thìa, khăn hoặc đồ chơi chưa được làm sạch với trẻ khác; đồng thời hạn chế để trẻ tiếp xúc với người đang mắc hoặc nghi mắc bệnh.

Việc từng mắc tay chân miệng không đồng nghĩa trẻ sẽ được bảo vệ hoàn toàn trong những lần tiếp xúc sau. Vì vậy, phụ huynh vẫn cần theo dõi sức khỏe, duy trì vệ sinh phòng bệnh và đưa trẻ đi khám khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ, đặc biệt khi có biểu hiện bất thường hoặc dấu hiệu chuyển nặng.
Trẻ mắc tay chân miệng vẫn có thể tái nhiễm nhiều lần, cha mẹ cần cảnh giác, ngay cả khi trẻ vừa khỏi bệnh. Phụ huynh nên duy trì vệ sinh cá nhân và môi trường sống, hạn chế tiếp xúc với nguồn lây, đồng thời theo dõi sát các biểu hiện bất thường để đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời khi có dấu hiệu chuyển nặng.