Uống thuốc trầm cảm bị tăng cân: Nguyên nhân và cách kiểm soát

Uống thuốc trầm cảm có bị tăng cân không? Đây là thắc mắc khá phổ biến của nhiều người khi bắt đầu điều trị rối loạn trầm cảm. Trên thực tế, một số loại thuốc có thể gây thay đổi cân nặng, nhưng mức độ ảnh hưởng ở mỗi người không hoàn toàn giống nhau. Hãy cùng Nhà thuốc Long Châu tìm hiểu vì sao uống thuốc trầm cảm bị tăng cân và cách kiểm soát tình trạng này hiệu quả.

Uống thuốc trầm cảm bị tăng cân có phổ biến không?

Tăng cân là một tác dụng phụ có thể xảy ra khi sử dụng thuốc chống trầm cảm, nhưng không phải ai cũng gặp phải tình trạng này. Có người nhận thấy cân nặng tăng nhẹ sau vài tháng điều trị, trong khi những người khác gần như không có sự thay đổi đáng kể.

Quan sát ở nhiều người đang điều trị cho thấy cân nặng có thể tăng khoảng 2 - 4 kg trong năm đầu sử dụng thuốc. Tuy nhiên, mức tăng này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại thuốc được sử dụng, thời gian điều trị, chế độ ăn uống, mức độ vận động và cơ địa của từng người.

Ở một số trường hợp, khi tâm trạng dần cải thiện, cảm giác ngon miệng cũng quay trở lại, khiến lượng thức ăn nạp vào nhiều hơn trước. Bên cạnh đó, sự thay đổi trong quá trình trao đổi chất hoặc thói quen sinh hoạt hằng ngày cũng có thể khiến cân nặng tăng dần theo thời gian.

Tóm lại, uống thuốc trầm cảm bị tăng cân là hiện tượng có thể xảy ra, nhưng mức độ ảnh hưởng thường khác nhau ở mỗi người và không phải lúc nào cũng đáng lo ngại.

Vì sao uống thuốc trầm cảm bị tăng cân?

Việc tăng cân trong thời gian dùng thuốc chống trầm cảm có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau. Không phải lúc nào thuốc cũng là nguyên nhân duy nhất, mà thường là sự kết hợp giữa tác động của thuốc, thay đổi trong cảm xúc và thói quen sinh hoạt của người bệnh. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp.

Tăng cảm giác thèm ăn

Một số loại thuốc chống trầm cảm có thể ảnh hưởng đến serotonin, chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến tâm trạng và cảm giác thèm ăn. Khi sự cân bằng này thay đổi, người bệnh có thể cảm thấy đói thường xuyên hơn hoặc có xu hướng muốn ăn các món nhiều tinh bột và đường.

Khi lượng thức ăn nạp vào tăng lên trong thời gian dài, cơ thể dễ tích lũy thêm năng lượng dư thừa và dẫn đến tăng cân. Vì vậy, thay đổi trong cảm giác thèm ăn được xem là một nguyên nhân khá thường gặp.

Thay đổi quá trình trao đổi chất

Thuốc chống trầm cảm đôi khi cũng có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể sử dụng và chuyển hóa năng lượng. Khi quá trình trao đổi chất diễn ra chậm hơn, lượng calo dư thừa có xu hướng được tích trữ dưới dạng mỡ.

Bên cạnh đó, thuốc cũng có thể tác động đến một số hormone liên quan đến việc lưu trữ chất béo. Những thay đổi này khiến việc duy trì cân nặng ổn định trở nên khó khăn hơn ở một số người.

Giảm mức độ vận động

Trầm cảm thường khiến người bệnh cảm thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng và ít hứng thú với các hoạt động thể chất. Trong giai đoạn đầu điều trị, nhiều người vẫn duy trì thói quen ít vận động như trước đó.

Khi cơ thể tiêu hao ít năng lượng nhưng lượng thức ăn không giảm, cân nặng có thể tăng dần theo thời gian. Vì vậy, mức độ vận động hằng ngày cũng là yếu tố ảnh hưởng đáng kể đến cân nặng trong quá trình điều trị.

Tâm trạng cải thiện và ăn uống tốt hơn

Ở một số người, trầm cảm có thể khiến họ chán ăn hoặc ăn uống thất thường. Khi thuốc bắt đầu phát huy tác dụng và tâm trạng dần ổn định hơn, cảm giác ngon miệng cũng có thể quay trở lại.

Điều này giúp cơ thể phục hồi năng lượng và sức khỏe, nhưng đôi khi cũng khiến lượng thức ăn tăng lên nhiều hơn trước. Vì vậy, cân nặng có thể thay đổi sau một thời gian điều trị.

Uống thuốc trầm cảm bị tăng cân có nguy hiểm không?

Ở nhiều người, cân nặng chỉ tăng nhẹ trong quá trình dùng thuốc chống trầm cảm và vẫn có thể kiểm soát được nếu duy trì lối sống phù hợp. Vì vậy, tình trạng này thường không quá đáng lo nếu được theo dõi đúng cách.

Tuy nhiên, nếu cân nặng tăng nhanh hoặc kéo dài trong thời gian dài, điều đó có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Khi cân nặng tăng quá nhiều, cơ thể có thể đối mặt với một số vấn đề như:

• Tăng nguy cơ các bệnh chuyển hóa: Cân nặng tăng quá mức có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như đái tháo đường type 2 hoặc tăng huyết áp.
• Ảnh hưởng đến tâm lý: Sự thay đổi về ngoại hình đôi khi khiến người bệnh cảm thấy tự ti hoặc lo lắng hơn về cân nặng của mình.
• Khó duy trì việc điều trị: Một số người có thể cảm thấy lo lắng về tác dụng phụ và muốn ngừng thuốc sớm.

Nhìn chung, tăng cân khi dùng thuốc chống trầm cảm cần được theo dõi để có hướng điều chỉnh phù hợp. Việc trao đổi với bác sĩ và duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh sẽ giúp hạn chế những ảnh hưởng không mong muốn này.

Cách hạn chế tăng cân khi dùng thuốc trầm cảm

Trong quá trình điều trị trầm cảm, nhiều người vẫn có thể kiểm soát cân nặng nếu duy trì những thói quen sinh hoạt lành mạnh. Một vài điều chỉnh nhỏ trong ăn uống và vận động hằng ngày có thể giúp hạn chế tình trạng tăng cân khi dùng thuốc.

Duy trì chế độ ăn uống cân bằng

Chế độ ăn uống hợp lý có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng và giúp cơ thể khỏe mạnh hơn trong suốt quá trình điều trị. Bạn có thể bắt đầu bằng những thói quen đơn giản như:

• Ưu tiên rau xanh, trái cây và các thực phẩm giàu chất xơ.
• Hạn chế đồ ăn nhiều đường, chất béo bão hòa hoặc thực phẩm chế biến sẵn.
• Ăn đủ bữa trong ngày và tránh ăn vặt quá nhiều.

Những điều chỉnh nhỏ trong bữa ăn hằng ngày có thể giúp kiểm soát lượng năng lượng nạp vào cơ thể hiệu quả hơn.

Duy trì vận động đều đặn

Hoạt động thể chất giúp cơ thể tiêu hao năng lượng, đồng thời hỗ trợ cải thiện tâm trạng và giảm căng thẳng. Người bệnh không nhất thiết phải tập luyện quá nặng mà có thể bắt đầu với những hình thức vận động nhẹ nhàng như:

• Đi bộ;
• Đạp xe;
• Yoga hoặc các bài tập giãn cơ.

Việc duy trì vận động thường xuyên không chỉ giúp kiểm soát cân nặng mà còn góp phần nâng cao sức khỏe tinh thần.

Theo dõi cân nặng định kỳ

Theo dõi cân nặng trong quá trình điều trị giúp bạn sớm nhận ra những thay đổi bất thường. Nếu thấy cân nặng tăng nhanh trong thời gian ngắn, bạn nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn cách điều chỉnh phù hợp.

Trao đổi với bác sĩ khi có tác dụng phụ

Nếu tình trạng tăng cân ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hoặc khiến bạn cảm thấy lo lắng, hãy chủ động trao đổi với bác sĩ điều trị. Tùy vào tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể cân nhắc điều chỉnh liều thuốc hoặc lựa chọn loại thuốc khác phù hợp hơn.

Khi kết hợp điều trị đúng cách với lối sống lành mạnh, người bệnh vẫn có thể kiểm soát tốt cân nặng và duy trì hiệu quả điều trị trầm cảm.

Uống thuốc trầm cảm bị tăng cân không phải lúc nào cũng xảy ra, nhưng cần được theo dõi để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe. Người bệnh nên duy trì lối sống lành mạnh và trao đổi với bác sĩ nếu nhận thấy cân nặng thay đổi rõ rệt. Việc điều trị đúng cách và kiểm soát tốt tác dụng phụ sẽ giúp cải thiện sức khỏe tinh thần hiệu quả hơn. Quan trọng nhất là không tự ý ngừng thuốc khi chưa có hướng dẫn từ chuyên gia y tế.