Viêm ruột thừa có tự khỏi không? Hiểu đúng để không trì hoãn điều trị

Không ít người băn khoăn liệu viêm ruột thừa có tự khỏi không dẫn đến tâm lý chần chừ trong việc thăm khám và điều trị. Nguy cơ tiềm ẩn là vỡ ruột thừa, nhiễm trùng ổ bụng và nhiều biến chứng nguy hiểm. Hiểu đúng bản chất của viêm ruột thừa giúp bạn quyết định điều trị kịp thời, tránh hậu quả đáng tiếc.

Viêm ruột thừa có tự khỏi không?

Về bản chất, viêm ruột thừa xảy ra khi lòng ruột thừa bị tắc nghẽn, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và gây viêm nhiễm tiến triển. Trong đa số trường hợp, viêm ruột thừa không thể tự khỏi hoàn toàn. Vì vậy, khi có dấu hiệu nghi ngờ viêm ruột thừa, người bệnh không nên chờ đợi bệnh tự khỏi mà cần đi khám sớm để được chẩn đoán chính xác và xử trí kịp thời, đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

Tại sao cảm giác đau giảm ở một số người?

Ở một số trường hợp, cơn đau có thể giảm tạm thời do ổ viêm được khu trú thành đám quánh hoặc do ruột thừa hoại tử làm giảm áp lực trong lòng ruột thừa. Đây là hiện tượng giảm đau giả tạo và không đồng nghĩa với việc bệnh đã khỏi. Trong y văn, chỉ một tỷ lệ rất nhỏ viêm ruột thừa nhẹ có thể được theo dõi hoặc điều trị bảo tồn dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ, và vẫn tiềm ẩn nguy cơ tái phát.

Biến chứng khi trì hoãn điều trị viêm ruột thừa

Nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng viêm thường không dừng lại mà có xu hướng nặng dần, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như:

• Vỡ ruột thừa: Khi tình trạng viêm tiến triển, thành viêm ruột thừa hoại tử và vỡ, làm mủ và vi khuẩn tràn vào ổ bụng.
• Viêm phúc mạc: Nhiễm trùng lan rộng trong ổ bụng, gây đau bụng dữ dội, sốt cao, bụng chướng, cứng như gỗ, đây là biến chứng cấp cứu ngoại khoa.
• Áp xe ruột thừa: Mủ khu trú quanh ruột thừa, khiến người bệnh sốt kéo dài, đau âm ỉ vùng hố chậu phải và cần điều trị phức tạp hơn.
• Nhiễm trùng huyết: Vi khuẩn xâm nhập vào máu, gây sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan, có thể tử vong nếu không được xử trí kịp thời.
• Tăng nguy cơ phẫu thuật phức tạp: Khi đến viện muộn, phẫu thuật thường khó hơn, thời gian nằm viện kéo dài và nguy cơ biến chứng sau mổ cao hơn.
• Ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe: Viêm nhiễm nặng có thể gây dính ruột, rối loạn tiêu hóa kéo dài hoặc giảm chất lượng cuộc sống.

Thời gian ủ bệnh và diễn tiến của bệnh viêm ruột thừa

Viêm ruột thừa thường khởi phát âm thầm và có thể diễn tiến nhanh trong vòng 24 - 72 giờ, đặc biệt ở người trẻ. Tuy nhiên, ở người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền, diễn tiến có thể không điển hình và dễ bị bỏ sót.

Tình trạng đám quánh ruột thừa

Đám quánh ruột thừa là biến chứng xảy ra khi ruột thừa viêm được các quai ruột, mạc nối lớn và tổ chức xung quanh bao bọc lại nhằm khu trú ổ viêm. Ở giai đoạn này, cơn đau có thể giảm bớt so với lúc đầu khiến người bệnh chủ quan. Tuy nhiên, khối viêm vẫn tồn tại trong ổ bụng, tiềm ẩn nguy cơ tiến triển nặng hơn nếu không được theo dõi và điều trị đúng cách dưới sự giám sát của bác sĩ chuyên khoa.

Tình trạng áp xe ruột thừa

Áp xe ruột thừa hình thành khi ổ viêm bị nhiễm trùng nặng, mủ tích tụ bên trong khối viêm khu trú. Người bệnh thường có biểu hiện đau bụng kéo dài, sốt cao, mệt mỏi và có thể sờ thấy khối đau ở hố chậu phải. Đây là biến chứng nguy hiểm, cần được can thiệp y tế kịp thời, thường phải phối hợp điều trị kháng sinh mạnh và dẫn lưu hoặc phẫu thuật để tránh nhiễm trùng lan rộng.

Tình trạng viêm phúc mạc

Viêm phúc mạc là biến chứng nặng nề nhất của viêm ruột thừa, xảy ra khi ruột thừa vỡ khiến vi khuẩn và mủ tràn vào ổ bụng. Tình trạng này gây đau bụng dữ dội, bụng co cứng, sốt cao và rối loạn toàn thân nghiêm trọng. Viêm phúc mạc là cấp cứu ngoại khoa, đòi hỏi phẫu thuật khẩn cấp và điều trị tích cực, nếu chậm trễ có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh.

Có thể trị dứt điểm viêm ruột thừa được không?

Viêm ruột thừa có thể điều trị dứt điểm, nhưng điều này phụ thuộc vào phương pháp điều trị được lựa chọn và thời điểm can thiệp. Hiện nay, phẫu thuật cắt ruột thừa được xem là biện pháp điều trị triệt để và phổ biến nhất, giúp loại bỏ hoàn toàn ổ viêm.

Sau phẫu thuật cắt ruột thừa, đa số người bệnh hồi phục tốt nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, vẫn có thể xuất hiện các biến chứng sau khi phẫu thuật cắt ruột thừa cần được theo dõi và xử trí kịp thời như: Nhiễm trùng vết mổ, thoát vị tại vết mổ, chảy máu sau mổ, áp xe ổ bụng,... Để hạn chế biến chứng, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn chăm sóc sau mổ, giữ vết mổ sạch khô, dùng thuốc đúng chỉ định và tái khám đúng hẹn.

Trong một số trường hợp viêm ruột thừa không biến chứng, điều trị nội khoa bằng kháng sinh có thể kiểm soát bệnh trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nguy cơ tái phát trong những năm sau vẫn tồn tại, do đó phẫu thuật cắt ruột thừa vẫn được xem là phương pháp điều trị triệt để nhất.

Cách phòng ngừa bệnh viêm ruột thừa an toàn

Mặc dù không thể phòng ngừa hoàn toàn viêm ruột thừa, việc duy trì lối sống lành mạnh và chú ý đến các yếu tố nguy cơ có thể góp phần giảm khả năng khởi phát bệnh.

• Duy trì chế độ ăn giàu chất xơ: Một số nghiên cứu dịch tễ cho thấy chế độ ăn giàu chất xơ có thể giúp cải thiện chức năng tiêu hóa và giảm táo bón, từ đó có thể góp phần giảm một số yếu tố nguy cơ liên quan đến viêm ruột thừa.
• Uống đủ nước mỗi ngày: Nước giúp làm mềm phân, hỗ trợ tiêu hóa và đào thải chất cặn bã hiệu quả, từ đó giảm nguy cơ hình thành sỏi phân hoặc tắc lòng ruột thừa.
• Đi đại tiện đều đặn, tránh nhịn lâu: Thói quen đi tiêu đúng giờ giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định, hạn chế tình trạng ứ phân kéo dài, yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ viêm ruột thừa.
• Giữ vệ sinh ăn uống, phòng nhiễm khuẩn đường tiêu hóa: Ăn chín uống sôi và đảm bảo an toàn thực phẩm giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng đường ruột, từ đó hạn chế tình trạng viêm lan đến ruột thừa.
• Tăng cường vận động thể lực: Hoạt động thể chất đều đặn kích thích nhu động ruột, hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn và giảm nguy cơ rối loạn chức năng đường ruột.
• Khám sức khỏe định kỳ, không chủ quan với đau bụng bất thường: Việc thăm khám sớm khi có triệu chứng tiêu hóa bất thường giúp phát hiện và xử trí kịp thời các bệnh lý ổ bụng, giảm nguy cơ biến chứng viêm ruột thừa.

Tóm lại, với thắc mắc viêm ruột thừa có tự khỏi không của nhiều người, câu trả lời là không. Phần lớn các trường hợp viêm ruột thừa cần được theo dõi sát và can thiệp y tế kịp thời để tránh biến chứng nguy hiểm như vỡ ruột thừa, nhiễm trùng ổ bụng hay đe dọa tính mạng. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh không nên tự điều trị tại nhà mà cần đến cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán và xử trí đúng cách.