Virus RSV có lây cho người lớn không? Phòng ngừa lây RSV khi chăm sóc trẻ

Virus hợp bào hô hấp (RSV) là tác nhân phổ biến gây nhiễm trùng đường hô hấp dưới, chủ yếu ở trẻ nhỏ. Nhưng nếu người lớn chăm sóc trẻ nhỏ, nguy cơ lây nhiễm virus có cao không? Hiểu rõ về nguy cơ lây nhiễm RSV giúp người lớn chủ động phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe. Nếu chưa biết virus RSV có lây cho người lớn không, đây là những thông tin dành cho bạn.

Virus RSV có lây cho người lớn không?

Virus RSV có khả năng lây nhiễm ở mọi lứa tuổi, trong đó có cả người lớn. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), mỗi năm tại Hoa Kỳ, virus hợp bào hô hấp gây ra khoảng 60.000 - 160.000 ca nhập viện và 6.000 - 10.000 ca tử vong ở người lớn từ 65 tuổi trở lên. ​RSV có thể gây các đợt bùng phát trong viện dưỡng lão, đặc biệt vào mùa thu - đông.

Người lớn nhiễm RSV hầu hết thường xuất hiện triệu chứng nhẹ hơn, giống cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, ở người cao tuổi hoặc người có bệnh nền, biểu hiện bệnh có thể nặng hơn. Virus RSV có thể làm trầm trọng thêm các bệnh lý hô hấp mạn tính sẵn có.

Đối tượng có nguy cơ cao bị nhiễm virus RSV

Dưới đây là các nhóm đối tượng người lớn có nguy cơ cao nhiễm RSV và diễn tiến bệnh nặng hơn:

• Người cao tuổi trên 65 tuổi có hệ miễn dịch suy giảm, khiến họ dễ mắc các bệnh nhiễm trùng, bao gồm RSV.
• Những người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen suyễn hoặc suy tim có nguy cơ bị RSV tấn công mạnh hơn.
• Người suy giảm miễn dịch (bệnh nhân ung thư, ghép tạng, tiểu đường) dễ bị RSV tấn công và diễn tiến bệnh nặng hơn. Theo thống kê, người ghép tạng hoặc đang điều trị ung thư có nguy cơ diễn tiến nặng và biến chứng cao hơn khi nhiễm RSV.
• RSV ở phụ nữ mang thai thường có triệu chứng nhẹ; tiêm vắc xin trong thai kỳ nhằm bảo vệ trẻ sơ sinh sau sinh.

Virus RSV lây cho người lớn như thế nào? Qua đường nào?

Virus RSV có lây cho người lớn không đến đây bạn đã rõ. Vậy con đường lây nhiễm của virus như thế nào? Virus hợp bào hô hấp có thể lây cho người lớn qua các con đường như:

• RSV lây truyền chủ yếu qua giọt bắn đường hô hấp, khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện.RSV lây lan chủ yếu qua giọt bắn đường hô hấp và dễ lây trong không gian kín, đông người.
• Người nhiễm RSV có thể lây virus cho người khác qua tay, bắt tay, ôm hoặc dùng chung đồ cá nhân.
• Virus RSV có thể sống trên bề mặt vật dụng trong nhiều giờ, làm tăng nguy cơ lây nhiễm.
• Trẻ nhỏ có thể mang virus mà không có triệu chứng rõ ràng, dễ lây cho người lớn khi tiếp xúc gần. Trẻ nhỏ là nguồn lây quan trọng RSV cho người lớn trong gia đình.

Triệu chứng khi bị lây nhiễm của virus RSV ở người lớn như thế nào?

Các triệu chứng phổ biến ở người lớn nhiễm virus RSV thường gồm:

• Sốt nhẹ (37,5°C - 38,5°C), kèm theo đau đầu, ớn lạnh;
• Ho khan hoặc ho có đờm, kéo dài từ 1 - 2 tuần;
• Chảy nước mũi, nghẹt mũi;
• Đau họng, khàn giọng do niêm mạc đường hô hấp bị kích thích;
• Mệt mỏi, đau nhức cơ thể do phản ứng miễn dịch chống lại virus.

Phần lớn người lớn nhiễm RSV có triệu chứng nhẹ và tự khỏi. Tuy nhiên, ở người trên 65 tuổi, người có bệnh phổi mãn tính hoặc suy giảm miễn dịch, RSV có thể gây triệu chứng nặng hơn như:

• Khó thở, thở gấp, cảm giác tức ngực;
• Ho dai dẳng, có đờm đặc màu vàng hoặc xanh;
• Sốt cao trên 39°C kéo dài và không có dấu hiệu giảm sốt sau 3 ngày;
• Da tím tái, môi và đầu ngón tay xanh do thiếu oxy.

RSV có thể gây triệu chứng nhẹ giống cảm lạnh ở người lớn khỏe mạnh, nhưng lại rất nguy hiểm với người cao tuổi và bệnh nhân có bệnh nền. Việc nhận biết sớm dấu hiệu nhiễm RSV và điều trị kịp thời giúp giảm nguy cơ biến chứng.

Biến chứng nguy hiểm khi nhiễm virus RSV ở người lớn

Việc hiểu rõ virus RSV có thể lây và gây bệnh ở người lớn là rất quan trọng, đặc biệt ở các nhóm nguy cơ cao. Trong một số trường hợp, RSV có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như:

• Viêm phổi do RSV: Đây là biến chứng nặng thường gặp nhất ở người lớn khi nhiễm RSV, đặc biệt ở người cao tuổi. Virus gây viêm nhu mô phổi, làm giảm trao đổi oxy, dẫn đến các triệu chứng như ho nhiều, khó thở, đau tức ngực và mệt mỏi kéo dài.
• Suy hô hấp: Khi tổn thương phổi tiến triển nặng, phổi không cung cấp đủ oxy cho cơ thể, người bệnh có thể xuất hiện thở nhanh, thở gấp, tím tái và cần hỗ trợ thở oxy hoặc thở máy. Nguy cơ này cao hơn ở người mắc COPD, hen suyễn hoặc suy tim.
• Làm nặng các bệnh hô hấp mạn tính: RSV có thể khởi phát hoặc làm trầm trọng các đợt cấp của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và hen phế quản, gây khó thở cấp, thở rít và tăng nhu cầu điều trị nội trú.
• Nguy cơ tử vong: Ở người cao tuổi hoặc người có bệnh nền nặng, RSV có thể gây suy hô hấp nghiêm trọng và làm tăng nguy cơ tử vong, đặc biệt khi không được theo dõi và điều trị kịp thời.
• Đối với phụ nữ mang thai: RSV thường gây bệnh nhẹ; tuy nhiên, trong những trường hợp hiếm gặp diễn tiến nặng như viêm phổi, tình trạng giảm oxy máu ở mẹ có thể ảnh hưởng bất lợi đến thai kỳ, do đó cần được theo dõi y tế chặt chẽ.

Cách điều trị virus RSV ở người lớn

Hầu hết người lớn nhiễm virus RSV có triệu chứng nhẹ và có thể hồi phục với điều trị hỗ trợ tại nhà. Các biện pháp chăm sóc được khuyến cáo bao gồm:

• Nghỉ ngơi đầy đủ, hạn chế hoạt động gắng sức để cơ thể có thời gian hồi phục.
• Duy trì chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng, giúp tăng cường sức đề kháng.
• Uống đủ nước, nhằm giữ ẩm đường hô hấp, làm loãng đờm và giảm ho.
• Sử dụng thuốc hạ sốt, giảm đau như paracetamol hoặc ibuprofen khi cần, theo đúng liều khuyến cáo.
• Súc miệng bằng nước muối, giúp làm dịu họng và hỗ trợ loại bỏ dịch nhầy đường hô hấp trên.

Tuy nhiên, một số trường hợp RSV có thể gây biến chứng nặng, cần điều trị y tế. Người bệnh nên đến bệnh viện nếu có các dấu hiệu sau:

• Sốt cao trên 39°C kéo dài hơn 3 ngày;
• Khó thở, thở nhanh, thở gấp hoặc đau tức ngực;
• Ho nhiều, đờm đặc màu xanh hoặc vàng, có thể kèm máu;
• Da tím tái, môi và đầu ngón tay xanh do thiếu oxy.

Tại bệnh viện, bác sĩ có thể chỉ định liệu pháp oxy để hỗ trợ hô hấp cho bệnh nhân khó thở. Thuốc giãn phế quản được dùng trong trường hợp có co thắt đường thở. Trong một số trường hợp suy giảm miễn dịch nặng, bác sĩ có thể cân nhắc các biện pháp điều trị đặc biệt theo chỉ định chuyên khoa.

Cách phòng ngừa virus RSV ở người lớn

Người lớn có thể phòng ngừa lây nhiễm RSV bằng các cách sau:

Tiêm vắc xin phòng RSV

Theo CDC (2023), các thử nghiệm lâm sàng cho thấy vắc xin RSV giúp giảm đáng kể nguy cơ bệnh nặng và nhập viện. Hiện nay, có 3 loại vắc xin phòng RSV gồm:

• Vắc xin Arexvy (GSK - 1 mũi duy nhất): Được FDA phê duyệt năm 2023, dành cho người trên 60 tuổi, giúp giảm 82,6% nguy cơ nhập viện do RSV.
• Vắc xin Abrysvo (1 mũi duy nhất): Người trưởng thành từ 60 tuổi trở lên và phụ nữ mang thai từ 32 đến 36 tuần, bảo vệ trẻ sơ sinh trong 6 tháng đầu đời.
• Nirsevimab (Beyfortus) là kháng thể đơn dòng dùng dự phòng RSV cho trẻ sơ sinh.

Vệ sinh cá nhân, giảm tiếp xúc nguồn lây

Đối với người lớn, các biện pháp phòng ngừa RSV chủ yếu tập trung vào vệ sinh cá nhân và hạn chế tiếp xúc với nguồn lây. Việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đeo khẩu trang khi chăm sóc trẻ đang mắc bệnh đường hô hấp, và giữ gìn vệ sinh môi trường sống giúp giảm nguy cơ lây nhiễm virus.

Người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh lý nền nên hạn chế đến nơi đông người, đặc biệt trong mùa thu - đông, đồng thời tránh tiếp xúc gần với người có triệu chứng ho, sổ mũi hoặc hắt hơi để bảo vệ sức khỏe hô hấp.

Bổ sung dinh dưỡng, sống lành mạnh để nâng cao đề kháng

Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ với thực phẩm giàu vitamin C, D, kẽm và omega-3 giúp tăng cường hệ miễn dịch, giảm nguy cơ nhiễm RSV. Một số nghiên cứu cho thấy vitamin D có vai trò hỗ trợ miễn dịch đường hô hấp. Người lớn cũng nên duy trì lối sống lành mạnh, ngủ đủ giấc, tập thể dục để tăng sức đề kháng. Tránh hút thuốc lá và rượu bia là việc cần thiết giúp bảo vệ đường hô hấp khỏi tổn thương do virus.

Virus RSV có lây cho người lớn không? Câu trả lời là RSV có thể lây nhiễm sang người lớn, dù triệu chứng thường nhẹ hơn so với trẻ nhỏ. Nếu có dấu hiệu ho kéo dài, sốt cao hoặc khó thở, bạn cần cần thăm khám sớm. Bác sĩ có thể chỉ định thực hiện xét nghiệm RSV để chẩn đoán bệnh chính xác và điều trị kịp thời.

RSV không chỉ ảnh hưởng đến trẻ nhỏ mà còn là nguyên nhân gây bệnh hô hấp đáng lo ngại ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Trước nguy cơ lây nhiễm và diễn tiến nặng ở nhóm đối tượng này, tiêm vắc xin phòng RSV được xem là biện pháp dự phòng hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và nhập viện.

Trong thời gian tới, vắc xin Arexvy – vắc xin RSV dành cho người từ 60 tuổi trở lên dự kiến sẽ được triển khai tại hệ thống Tiêm chủng Long Châu. Người thuộc nhóm nguy cơ cao nên chủ động tìm hiểu thông tin, đăng ký tư vấn và sắp xếp lịch tiêm phù hợp để tăng cường bảo vệ sức khỏe hô hấp. Mọi thắc mắc có thể liên hệ hotline 1800 6928 (miễn phí) hoặc đến trực tiếp các cơ sở Tiêm chủng Long Châu để được hỗ trợ.

Xem thêm:

• Viêm phế quản do RSV: Nguyên nhân và cách phòng ngừa
• Trẻ nhiễm virus hợp bào hô hấp đang gia tăng
• Virus RSV ủ bệnh bao lâu?
• Nhiễm virus RSV có nguy hiểm không?