Bé ngủ thở khò khè như ngáy​ do nguyên nhân gì và cách khắc phục

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển thể chất và trí não của trẻ nhỏ. Khi trẻ ngủ không yên giấc kèm theo tiếng thở bất thường, cha mẹ thường cảm thấy lo lắng và hoang mang. Trong đó, tình trạng trẻ phát ra âm thanh khò khè giống như ngáy khi ngủ là một biểu hiện dễ nhận thấy và gây nhiều băn khoăn về sức khỏe đường hô hấp của trẻ.

Bé ngủ thở khò khè như ngáy là gì?

Hiện tượng thở khò khè khi ngủ ở trẻ là tình trạng luồng không khí đi qua đường thở trên bị cản trở, tạo ra âm thanh rung nghe giống tiếng ngáy. Âm thanh này có thể xuất hiện liên tục hoặc từng đợt rõ hơn khi trẻ nằm ngửa hoặc ngủ sâu.

Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đường thở còn hẹp, niêm mạc mũi họng mềm và dễ phù nề nên chỉ cần một tác nhân nhẹ cũng có thể gây ra tiếng thở khò khè. Trong nhiều trường hợp, đây là phản ứng sinh lý và sẽ giảm dần khi trẻ lớn lên.

Tuy nhiên, nếu tình trạng thở khò khè khi bé ngủ kéo dài đi kèm các dấu hiệu bất thường khác thì cần được xem xét kỹ hơn để loại trừ các nguyên nhân bệnh lý tiềm ẩn.

Nguyên nhân khiến trẻ ngủ thở khò khè như ngáy

Hiện tượng thở khò khè khi ngủ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, cả yếu tố sinh lý và bệnh lý. Việc xác định đúng nguyên nhân giúp cha mẹ có hướng xử lý phù hợp.

Đặc điểm sinh lý của trẻ nhỏ

Trẻ sơ sinh có cấu trúc đường thở ngắn và hẹp hơn người lớn. Niêm mạc mũi họng mỏng và dễ tiết dịch. Khi trẻ ngủ sâu, cơ vùng họng giãn ra khiến không khí đi qua tạo ra âm thanh khò khè.

Ngoài ra, trẻ thường thở bằng mũi trong khi mũi dễ bị tắc bởi dịch nhầy sinh lý. Đây là lý do khiến nhiều trẻ phát ra tiếng thở khò khè dù không mắc bệnh.

Nghẹt mũi do dịch tiết hoặc môi trường khô

Không khí khô lạnh, điều hòa hoặc bụi bẩn có thể làm khô niêm mạc mũi khiến dịch tiết đặc lại, gây cản trở luồng khí. Khi trẻ nằm ngủ, đặc biệt là nằm ngửa, dịch dễ ứ đọng hơn dẫn đến thở khò khè rõ rệt.

Tình trạng này thường gặp vào ban đêm hoặc sáng sớm và có thể cải thiện khi làm sạch mũi đúng cách.

Viêm mũi dị ứng

Viêm mũi là nguyên nhân phổ biến khiến trẻ ngủ phát ra tiếng khò khè. Niêm mạc mũi bị viêm phù nề làm hẹp đường thở. Trẻ có thể kèm theo hắt hơi, chảy mũi hoặc ngứa mũi.

Viêm đường hô hấp trên

Các bệnh lý như viêm họng, viêm amidan, viêm VA có thể gây hẹp đường thở trên, đặc biệt khi trẻ nằm ngủ. VA phì đại là nguyên nhân thường gặp ở trẻ nhỏ khiến trẻ ngáy to thở khò khè kéo dài.

Trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược có thể khiến dịch dạ dày trào lên vùng họng gây kích ứng niêm mạc đường thở. Trẻ có thể ho khò khè nhiều hơn khi ngủ, nhất là sau khi bú hoặc ăn no.

Dấu hiệu thường đi kèm là nôn trớ, ợ chua hoặc khó chịu sau ăn.

Bất thường cấu trúc đường thở

Một số trẻ có dị tật bẩm sinh như mềm sụn thanh quản, hẹp mũi sau hoặc vách ngăn mũi lệch. Những bất thường này khiến luồng khí lưu thông khó khăn tạo ra tiếng thở khò khè rõ rệt khi ngủ.

Trẻ ngủ thở khò khè như ngáy có nguy hiểm không?

Trong đa số trường hợp, hiện tượng thở khò khè không gây nguy hiểm và sẽ tự cải thiện khi trẻ lớn hơn. Tuy nhiên, cha mẹ không nên chủ quan nếu thấy tình trạng kéo dài hoặc nặng dần.

Thở khò khè kéo dài có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ khiến trẻ ngủ không sâu, dễ thức giấc và ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất. Nếu do nguyên nhân bệnh lý không được điều trị kịp thời, trẻ có thể đối mặt với nguy cơ viêm nhiễm tái phát hoặc thiếu oxy nhẹ khi ngủ.

Vì vậy, việc theo dõi sát các dấu hiệu đi kèm là rất quan trọng để phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa nếu nhận thấy các dấu hiệu sau:

• Tiếng thở khò khè kéo dài nhiều tuần không cải thiện.
• Trẻ thở khò khè kèm khó thở, thở nhanh hoặc co lõm lồng ngực.
• Ngáy to thường xuyên, ngủ không yên giấc hay giật mình.
• Trẻ bú kém, chậm tăng cân hoặc hay nôn trớ.
• Có sốt, ho nhiều hoặc dấu hiệu nhiễm trùng hô hấp.

Việc thăm khám giúp xác định chính xác nguyên nhân và có hướng xử lý phù hợp tránh biến chứng không mong muốn.

Cách khắc phục tình trạng trẻ ngủ thở khò khè

Tùy theo nguyên nhân mức độ và độ tuổi của trẻ mà cha mẹ áp dụng các biện pháp chăm sóc và hỗ trợ khác nhau tại nhà hoặc theo chỉ định y tế.

Giữ vệ sinh mũi họng cho trẻ

Làm sạch mũi bằng nước muối sinh lý giúp loại bỏ dịch nhầy và giảm nghẹt mũi. Nên thực hiện nhẹ nhàng, đúng kỹ thuật, đặc biệt trước khi ngủ. Việc giữ mũi thông thoáng giúp luồng khí lưu thông tốt hơn và giảm tiếng thở khò khè rõ rệt.

Điều chỉnh tư thế ngủ

Tư thế ngủ phù hợp giúp trẻ dễ thở và ngủ sâu hơn. Cha mẹ cho trẻ nằm nghiêng hoặc kê cao đầu nhẹ nhàng có thể giúp giảm ứ đọng dịch ở mũi họng. Tránh để trẻ nằm ngửa hoàn toàn trong thời gian dài nếu trẻ có xu hướng ngáy nhiều.

Duy trì độ ẩm không khí phù hợp

Không khí khô dễ làm niêm mạc mũi họng bị khô và kích thích tiết dịch. Cha mẹ có thể dùng máy tạo ẩm hoặc đặt chậu nước trong phòng giúp duy trì độ ẩm thích hợp. Cần đảm bảo phòng ngủ thoáng mát, sạch sẽ và hạn chế bụi bẩn.

Kiểm soát yếu tố dị ứng

Giữ môi trường sống sạch sẽ, giặt chăn gối thường xuyên và tránh để trẻ tiếp xúc với khói thuốc, mùi hương mạnh hoặc lông thú. Điều này đặc biệt quan trọng với trẻ có cơ địa dị ứng.

Tuân thủ điều trị nếu có bệnh lý

Nếu trẻ được chẩn đoán mắc các bệnh lý như viêm VA, viêm mũi dị ứng, trào ngược cần tuân thủ đúng hướng dẫn điều trị của bác sĩ. Không tự ý dùng thuốc hoặc kéo dài thời gian điều trị.

Bé ngủ thở khò khè như ngáy là hiện tượng thường gặp ở trẻ nhỏ và đa số không nguy hiểm nếu chỉ mang tính sinh lý. Tuy nhiên, khi tình trạng ngủ thở khò khè như ngáy ở trẻ kéo dài hoặc đi kèm các biểu hiện bất thường, cha mẹ cần thận trọng và đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân, điều trị kịp thời xuất phát từ nguyên nhân bệnh lý.

Xem thêm:

• Bé ngủ thở khò khè như ngáy​ do nguyên nhân gì và cách khắc phục
  Bé bị ho sổ mũi thở khò khè: Cách nhận biết, nguyên nhân và hướng xử trí