Bụng phình to căng cứng khó thở là bệnh gì? Có nguy hiểm không?

Bụng phình to căng cứng khó thở xuất hiện đột ngột hoặc kéo dài dai dẳng có thể khiến nhiều người lo lắng. Không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày, triệu chứng này đôi khi còn là dấu hiệu cảnh báo những vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ về tình trạng này.

Nguyên nhân gây bụng phình to căng cứng khó thở

Bụng phình to căng cứng kèm theo cảm giác khó thở có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc xác định đúng nguyên nhân gây ra tình trạng này đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.

Đầy hơi, rối loạn tiêu hóa

Đầy hơi và rối loạn tiêu hóa là nguyên nhân phổ biến gây chướng bụng, và trường hợp chướng bụng nhiều, khí tích tụ có thể làm tăng áp lực ổ bụng và gây cảm giác khó thở nhẹ. Thói quen ăn nhanh, ăn quá no hoặc sử dụng nhiều thực phẩm sinh hơi như đồ chiên rán, nước có gas, đậu và tinh bột khó tiêu có thể làm tăng lượng khí trong đường ruột, gây đầy hơi, khó thở.

Liệt ruột sau phẫu thuật

Liệt ruột sau mổ thường xuất hiện sau phẫu thuật ổ bụng do nhu động ruột tạm thời ngừng hoạt động. Người bệnh có biểu hiện bụng chướng căng, ít hoặc không trung tiện, ăn uống kém và cảm giác đầy tức kéo dài. Tình trạng này thường cải thiện dần khi nhu động ruột hồi phục, tuy nhiên cần theo dõi sát để tránh nhầm lẫn với tắc ruột cơ học.

Cổ trướng (tràn dịch ổ bụng)

Cổ trướng là tình trạng tích tụ dịch trong ổ bụng, thường gặp ở bệnh nhân xơ gan. Da bụng người bệnh có thể căng bóng và bụng to dần theo thời gian. Ở một số bệnh nhân xơ gan có tăng áp lực tĩnh mạch cửa, có thể xuất hiện các tĩnh mạch nổi dưới da bụng. Khi lượng dịch nhiều, cơ hoành bị đẩy lên cao khiến người bệnh khó thở, đặc biệt tăng khi nằm. Đây là biểu hiện của bệnh lý mạn tính cần được điều trị nguyên nhân nền.

Tắc ruột

Tắc ruột là một tình trạng cấp cứu ngoại khoa và cũng có thể là nguyên nhân gây bụng phình to, căng cứng kèm khó thở. Người bệnh thường có bụng chướng căng, gõ vang và đau quặn từng cơn. Đặc trưng là bí trung tiện, bí đại tiện kèm buồn nôn hoặc nôn. Nếu không can thiệp kịp thời, tắc ruột có thể dẫn đến hoại tử ruột và biến chứng nguy hiểm.

U ổ bụng, khối u buồng trứng

Các khối u ở ổ bụng hoặc u buồng trứng có thể khiến bụng to bất thường và tăng dần theo thời gian. Người bệnh thường cảm thấy nặng bụng kéo dài, ăn nhanh no hoặc chán ăn. Khi khối u lớn, áp lực trong ổ bụng tăng lên gây chèn ép cơ hoành và tạo cảm giác khó thở.

Tràn dịch màng phổi

Tràn dịch màng phổi là tình trạng dịch tích tụ trong khoang màng phổi, làm phổi không giãn nở hoàn toàn. Bệnh chủ yếu gây khó thở, đau tức ngực và mệt mỏi. Trong một số trường hợp nặng, tình trạng khó thở có thể khiến người bệnh cảm thấy căng tức vùng ngực - bụng trên.

Thủng tạng rỗng

Thủng tạng rỗng là tình trạng cấp cứu nghiêm trọng, xảy ra khi dạ dày hoặc ruột bị thủng, làm dịch và khí tràn vào ổ bụng. Người bệnh thường đau bụng dữ dội đột ngột, bụng cứng, có thể kèm mạch nhanh. Sốt có thể xuất hiện sau đó khi xảy ra viêm phúc mạc. Lúc này người bệnh cần được phẫu thuật cấp cứu để tránh viêm phúc mạc và sốc nhiễm trùng.

Suy tim phải

Suy tim phải có thể gây ứ trệ tuần hoàn tĩnh mạch, dẫn đến phù chân và cổ trướng thứ phát. Lúc này người bệnh có thể gặp triệu chứng bụng phình to căng cứng khó thở khi nằm, mệt mỏi kéo dài và bụng to dần do tích tụ dịch. Đây là tình trạng tim mạch cần được điều trị chuyên khoa để tránh tiến triển nặng.

Viêm phúc mạc

Viêm phúc mạc là tình trạng viêm lớp màng bao phủ ổ bụng, thường do nhiễm trùng hoặc biến chứng từ thủng tạng. Người bệnh xuất hiện các triệu chứng như bụng căng, đau tăng khi di chuyển. Toàn trạng người bệnh xấu, có thể sốt cao, mạch nhanh và biểu hiện nhiễm trùng nặng. Đây là tình trạng nguy hiểm cần nhập viện khẩn cấp.

Cần làm gì khi bụng phình to căng cứng khó thở?

Khi xuất hiện tình trạng bụng phình to, căng cứng kèm theo khó thở, người bệnh cần làm những việc sau để đảm bảo an toàn:

Theo dõi triệu chứng và mức độ khó thở

Trước tiên, cần chú ý xem tình trạng bụng căng và khó thở xuất hiện đột ngột hay tăng dần theo thời gian. Nếu bụng căng nhẹ sau khi ăn nhiều hoặc ăn thức ăn dễ sinh hơi, triệu chứng có thể chỉ liên quan đến đầy hơi, chướng bụng. Tuy nhiên, nếu bụng căng cứng rõ rệt, khó thở tăng lên hoặc kèm đau bụng, cần đặc biệt lưu ý.

Nghỉ ngơi và điều chỉnh tư thế

Người bệnh nên ngồi hoặc nằm ở tư thế nửa ngồi nửa nằm để giúp lồng ngực dễ giãn nở hơn, từ đó giảm cảm giác khó thở. Tránh nằm hoàn toàn ngửa khi bụng đang căng to vì áp lực ổ bụng có thể chèn ép cơ hoành và khiến việc hô hấp khó khăn hơn.

Không tự ý dùng thuốc khi chưa rõ nguyên nhân

Nhiều người có thói quen tự uống thuốc tiêu hóa hoặc thuốc giảm đau khi bụng căng. Tuy nhiên, nếu tình trạng liên quan đến các bệnh lý như cổ trướng do xơ gan, suy tim hoặc tắc ruột, thì việc tự ý dùng thuốc có thể làm che lấp triệu chứng và khiến bệnh tiến triển nặng hơn.

Dấu hiệu nguy hiểm cần đi cấp cứu ngay

Khi xuất hiện các triệu chứng dưới đây, người bị bụng phình to căng cứng khó thở cần đến cơ sở y tế khẩn cấp để thăm khám:

Đau bụng dữ dội và liên tục

Đau bụng dữ dội và liên tục, đặc biệt nếu cơn đau không giảm khi nghỉ ngơi hoặc ngày càng tăng, có thể liên quan đến tắc ruột, thủng tạng rỗng hoặc viêm phúc mạc. Nếu kèm theo sốt cao, đó là dấu hiệu cảnh báo nhiễm trùng trong ổ bụng hoặc nhiễm trùng toàn thân.

Nôn liên tục, không trung tiện hoặc không đại tiện

Nôn liên tục, không trung tiện hoặc không đại tiện là biểu hiện nghi ngờ tắc ruột. Tình trạng này có thể tiến triển nhanh, gây mất nước, rối loạn điện giải và nguy cơ hoại tử ruột nếu không được xử trí kịp thời.

Khó thở tăng nhanh, thở gấp

Khó thở tăng nhanh, thở gấp, cảm giác hụt hơi nhiều hơn bình thường có thể do dịch ổ bụng tăng nhanh, tràn dịch màng phổi, suy tim hoặc biến chứng nặng khác. Nếu xuất hiện kèm huyết áp tụt, chóng mặt, vã mồ hôi lạnh hoặc choáng váng, nguy cơ sốc là rất cao và cần cấp cứu ngay lập tức.

Người cao tuổi hoặc có bệnh nền

Đặc biệt, ở người cao tuổi hoặc người có bệnh nền như bệnh gan mạn tính, xơ gan, suy tim, bệnh tim mạch, các triệu chứng có thể diễn tiến âm thầm nhưng hậu quả lại nặng nề hơn. Vì vậy, tuyệt đối không chủ quan khi có dấu hiệu bất thường về bụng kèm khó thở trong nhóm đối tượng này.

Bụng phình to căng cứng khó thở không nên xem nhẹ, nhất là khi xuất hiện đột ngột hoặc kèm theo dấu hiệu bất thường như đau dữ dội, nôn ói, khó thở tăng dần. Người bệnh cần theo dõi sát triệu chứng và nên đi khám sớm để xác định nguyên nhân. Không nên tự điều trị tại nhà nếu bụng căng cứng kéo dài hoặc kèm khó thở.