Đừng để gout tái phát dịp Tết: 3 điều người bệnh nhất định phải biết

Người mắc bệnh gout cần đặc biệt quan tâm đến chế độ sinh hoạt và ăn uống, tuân thủ nguyên tắc “ưu tiên rau xanh, hạn chế thịt”, giảm tiêu thụ thịt đỏ, rượu bia, đồng thời duy trì vận động hợp lý và chuẩn bị thuốc điều trị để phòng ngừa biến chứng.

Chế độ ăn hợp lý để phòng cơn gout cấp

Gout là một thể viêm khớp xuất phát từ rối loạn chuyển hóa purin, làm nồng độ axit uric trong máu tăng cao và kết tinh tại các khớp. Bệnh thường khởi phát bằng những cơn đau, sưng dữ dội, đột ngột, phổ biến nhất ở khớp ngón chân cái. Nếu không được kiểm soát đúng cách, gout có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho khớp, thận và hệ tim mạch.

Theo các chuyên gia Cơ xương khớp, mùa lạnh và những dịp lễ, Tết là giai đoạn dễ bùng phát cơn gout cấp. Thời tiết lạnh làm giảm khả năng hòa tan của axit uric, trong khi việc ăn uống nhiều đạm, sử dụng rượu bia trong các buổi tiệc lại khiến axit uric tăng cao. Sự kết hợp này trở thành yếu tố kích hoạt cơn gout, khiến số ca nhập viện thường gia tăng vào cuối năm và đầu xuân.

Để tránh phải điều trị trong những ngày lễ, người bệnh gout nên chủ động xây dựng kế hoạch chăm sóc sức khỏe khoa học. Thay vì kiêng khem quá mức, các chuyên gia khuyên áp dụng cách “ăn uống và vận động thông minh” nhằm hạn chế lượng purin đưa vào cơ thể.

Nguyên tắc quan trọng là “ăn rau trước, ăn thịt sau”. Trước khi dùng các món giàu đạm như thịt, hải sản, người bệnh nên ăn rau luộc, salad hoặc dưa chuột. Chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thu đạm, tạo cảm giác no sớm và giảm lượng thịt tiêu thụ.

Trong mâm cơm ngày Tết, nên áp dụng quy tắc “giảm thịt đỏ, tăng thịt trắng”. Người bệnh cần hạn chế tối đa thịt bò, dê, thú rừng, hải sản vỏ cứng và đồ chế biến sẵn - những thực phẩm giàu purin. Thay vào đó, có thể sử dụng thịt lợn, thịt gà hoặc cá ít purin với khẩu phần vừa phải.

Ngoài ra, nước lẩu cũng là yếu tố tiềm ẩn nguy cơ. Nước dùng ninh lâu chứa nhiều purin từ xương và thịt tiết ra, vì vậy người bệnh chỉ nên ăn phần cái và tránh uống nước lẩu, đặc biệt là vào cuối bữa.

Uống hợp lý để kiểm soát axit uric

Rượu bia không chỉ làm tăng sản xuất axit uric mà còn cản trở quá trình đào thải qua thận. Nếu khó tránh việc uống rượu trong các buổi gặp mặt, người bệnh có thể áp dụng nguyên tắc “1 - 2”: Mỗi ly rượu hoặc bia nên uống kèm hai ly nước lọc để pha loãng nồng độ cồn và hỗ trợ đào thải axit uric.

Thay vì nước ngọt có gas chứa fructose - yếu tố làm tăng axit uric, người bệnh nên ưu tiên nước khoáng kiềm thiên nhiên. Môi trường kiềm giúp trung hòa axit trong cơ thể, kiềm hóa nước tiểu và giảm nguy cơ hình thành tinh thể tại khớp và thận.

Vận động, giữ ấm và chuẩn bị thuốc

Sau bữa ăn, người bệnh không nên ngồi yên hoặc nằm ngay mà nên vận động nhẹ như đi bộ, trò chuyện, dọn dẹp trong khoảng 15 - 30 phút để thúc đẩy tuần hoàn máu và hỗ trợ đào thải axit uric.

Vào mùa lạnh, việc giữ ấm cơ thể đóng vai trò rất quan trọng, đặc biệt là các vị trí dễ bị nhiễm lạnh như bàn chân, cổ chân và khớp gối. Nhiệt độ thấp có thể khiến axit uric dễ kết tinh và lắng đọng tại khớp, làm tăng nguy cơ đau nhức và viêm. Người bệnh nên mang tất ấm, hạn chế đi chân trần và có thể ngâm chân nước ấm pha gừng và muối trước khi ngủ để tăng cường lưu thông máu, giúp thư giãn khớp. Tuy nhiên, phương pháp này không nên áp dụng khi đang trong giai đoạn viêm khớp cấp để tránh làm tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn.

Bên cạnh đó, người có tiền sử gout cần chủ động chuẩn bị sẵn thuốc điều trị theo đúng chỉ định của bác sĩ khi ở nhà hay khi đi công tác, du lịch xa. Việc dùng thuốc đều đặn, đúng liều giúp kiểm soát bệnh tốt hơn và phòng ngừa các cơn gout cấp. Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc giảm đau không rõ nguồn gốc, vì nhiều loại có thể chứa corticoid liều cao. Việc lạm dụng các thuốc này không chỉ che lấp triệu chứng tạm thời mà còn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nghiêm trọng, khiến bệnh tiến triển nặng và khó kiểm soát hơn về lâu dài.

Tóm lại, để tránh bệnh gout tái phát trong dịp Tết, người bệnh cần đặc biệt chú ý đến chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý và dùng thuốc đúng theo chỉ định của bác sĩ. Việc kiểm soát tốt axit uric, duy trì lối sống lành mạnh và theo dõi sức khỏe đều đặn sẽ giúp bạn đón Tết trọn vẹn, vui khỏe mà không lo gout tái phát.