Giải đáp: Người bị động kinh sống được bao lâu?

Tuổi thọ của người mắc động kinh có thể khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, mức độ kiểm soát cơn co giật và tình trạng sức khỏe tổng thể. Việc điều trị đúng cách, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và xây dựng lối sống phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chất lượng cuộc sống lâu dài.

Bệnh động kinh và những ảnh hưởng đến cơ thể

Động kinh là một căn bệnh liên quan đến hệ thần kinh trung ương, xảy ra do sự bất thường trong hoạt động của não bộ. Tình trạng này dẫn đến sự kích thích đồng thời của một nhóm tế bào thần kinh, tạo ra hiện tượng phóng điện đột ngột và gây ra các cơn co giật hoặc vắng ý thức tạm thời.

Nhiều người lầm tưởng động kinh là bệnh tâm thần, nhưng thực tế ngoài những lúc phát cơn, người bệnh vẫn sinh hoạt, học tập và làm việc như bình thường. Tuy nhiên, nếu không được kiểm soát, các cơn co giật tái phát có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhiều hệ cơ quan trong cơ thể:

• Hệ thần kinh và hô hấp: Các cơn co giật làm gián đoạn tín hiệu truyền từ não bộ, gây rối loạn nhịp tim, khó thở, thậm chí ngừng thở tạm thời làm giảm oxy trong máu.
• Hệ tim mạch: Các cơn động kinh thường xuyên làm rối loạn nhịp tim, có thể dẫn đến đau ngực và làm tăng nguy cơ tử vong bất ngờ.
• Hệ cơ xương khớp: Co giật có thể làm hệ cơ yếu đi, tăng nguy cơ loãng xương, dễ té ngã và gãy xương.

Giải đáp: Người bị động kinh sống được bao lâu?

Đối với thắc mắc người bị động kinh sống được bao lâu, theo các chuyên gia y tế, không có một con số cố định nào để dự đoán chính xác tuổi thọ của tất cả bệnh nhân. Tiên lượng sống phụ thuộc rất lớn vào tình trạng bệnh lý cụ thể, nguyên nhân gây bệnh và sự tuân thủ trong quá trình điều trị.

Nhiều nghiên cứu y khoa chỉ ra rằng, nguy cơ tử vong sớm ở người mắc bệnh động kinh có thể cao gấp 3 lần so với người bình thường. Những người không được điều trị bài bản có nguy cơ tử vong cao hơn hẳn.

Tuy nhiên, trong đa số các trường hợp, nếu người bệnh được chẩn đoán kịp thời, sử dụng thuốc và tuân thủ phác đồ, họ hoàn toàn có thể quay lại cuộc sống bình thường và có tuổi thọ tương đương người không mắc bệnh. Có khoảng 60 -70% các trường hợp có thể kiểm soát tốt cơn động kinh bằng việc duy trì dùng thuốc.

Các yếu tố quyết định tiên lượng sống

Tuổi thọ của người bị động kinh chịu sự chi phối của nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm:

• Tuổi tác: Người lớn trên 60 tuổi khi mắc động kinh thường có tần suất co giật nhiều hơn và dễ gặp biến chứng nguy hiểm hơn so với người trẻ tuổi.
• Tình trạng sức khỏe nền: Những bệnh nhân có tiền sử chấn thương sọ não, nhiễm trùng não, khối u não, đột quỵ hoặc các bệnh lý tim mạch thường có tiên lượng xấu hơn, do não bộ đã chịu tổn thương nghiêm trọng từ trước.
• Đặc tính di truyền: Mặc dù nguy cơ di truyền của bệnh động kinh chỉ khoảng 4 - 8% , nhưng nếu có người thân ruột thịt mắc bệnh, bạn cũng có nguy cơ cao hơn gặp phải các biến chứng.
• Phác đồ điều trị: Đây là yếu tố quan trọng nhất. Kế hoạch điều trị khoa học giúp kiểm soát các bất thường trong não, hạn chế cơn co giật và ngăn ngừa đột tử.

Những rủi ro tiềm ẩn có thể đe dọa tính mạng người bệnh

Dù bệnh nhân có thể sống thọ nếu được điều trị tốt, nhưng người bị động kinh sống được bao lâu còn phụ thuộc vào việc kiểm soát các rủi ro và biến chứng nguy hiểm dưới đây:

Đột tử không rõ nguyên nhân

SUDEP là hiện tượng tử vong đột ngột, bất ngờ ở người bệnh động kinh mà không thể tìm ra nguyên nhân rõ ràng ngay cả khi đã giải phẫu tử thi. SUDEP là biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng, thường xuất hiện ở những người có cơn co giật toàn thể không được kiểm soát tốt

SUDEP thường xảy ra vào ban đêm khi người bệnh đang ngủ và ở những người có tần suất co giật cao, không kiểm soát được bệnh, hoặc tự ý bỏ thuốc. Nguyên nhân được cho là do cơn co giật làm thay đổi nhịp tim và nhịp thở, khiến người bệnh ngừng thở hoặc tim ngừng đập.

Cơn động kinh kéo dài

Nếu một cơn động kinh kéo dài liên tục hơn 5 phút mà không được can thiệp y tế cấp cứu, nó có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Tình trạng này khiến não bị thiếu oxy trầm trọng, dẫn đến tổn thương não vĩnh viễn hoặc tử vong chỉ trong vài giờ.

Tai nạn trong sinh hoạt và giao thông

Người mắc bệnh động kinh có nguy cơ tử vong do tai nạn rất cao vì họ mất ý thức hoàn toàn trong lúc phát cơn.

• Đuối nước: Người bệnh có nguy cơ bị đuối nước cao gấp 19 lần người bình thường nếu lên cơn co giật khi đang tắm hoặc bơi lội.
• Tai nạn giao thông và té ngã: Cơn co giật xuất hiện bất ngờ khi đang lái xe hoặc đi bộ có thể gây chấn thương sọ não, gãy xương hoặc tai nạn thảm khốc.

Vấn đề tâm lý và cảm xúc

Một số loại thuốc điều trị động kinh có tác dụng phụ làm thay đổi cảm xúc, khiến người bệnh dễ bị lo âu, trầm cảm. Ở những trường hợp nặng, nếu không có sự đồng hành của gia đình, người bệnh có thể xuất hiện những suy nghĩ tiêu cực hoặc ý định tự tử.

Cách chăm sóc người bệnh động kinh giúp kéo dài tuổi thọ

Việc người bị động kinh sống được bao lâu hoàn toàn nằm trong khả năng kiểm soát nếu gia đình và bản thân người bệnh tuân thủ các hướng dẫn chăm sóc y khoa dưới đây:

Tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị

• Uống thuốc đúng giờ, đủ liều: Theo chuyên gia, 80% người bệnh cần phải điều trị liên tục để ngăn chặn cơn co giật. Tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc, tăng giảm liều lượng hay đổi loại thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
• Tái khám định kỳ: Giúp bác sĩ đánh giá lại tình trạng bệnh, đo điện não đồ và điều chỉnh liều lượng thuốc cho phù hợp với từng giai đoạn tiến triển.
• Ghi chép nhật ký động kinh: Ghi lại thời điểm, hoàn cảnh và thời gian kéo dài của cơn co giật để giúp bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả nhất.

Thiết lập chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng khoa học

• Ngủ đủ giấc: Thiếu ngủ, thức khuya hoặc căng thẳng tâm lý là những yếu tố kích hoạt cơn động kinh phổ biến nhất. Người bệnh cần duy trì thói quen ngủ đủ giấc và nghỉ ngơi hợp lý.
• Dinh dưỡng lành mạnh: Bổ sung đầy đủ dưỡng chất, hạn chế tối đa các đồ ăn cay nóng, thức uống chứa cồn và các chất kích thích vì chúng có thể làm mất tác dụng của thuốc điều trị.
• Hạn chế các hoạt động rủi ro: Tránh tự lái xe đường dài, bơi lội một mình, làm việc trên cao, hoặc đứng gần các thiết bị máy móc nguy hiểm, gần lửa khi bệnh chưa được kiểm soát hoàn toàn.

Trang bị kiến thức sơ cứu chuẩn cho người thân

Gia đình cần nắm vững các bước sơ cứu khi người bệnh lên cơn co giật để bảo vệ tính mạng cho họ:

• Nên làm: Đặt người bệnh nằm nghiêng sang một bên để đường thở được thông thoáng và tránh sặc nước bọt, kê vật mềm dưới đầu để tránh chấn thương não, nới lỏng cổ áo, cà vạt; theo dõi sát thời gian co giật.
• Không nên làm: Tuyệt đối không giữ chặt người bệnh để cản cơn co giật, không nhét bất kỳ vật cứng nào vào miệng bệnh nhân, không đổ nước hay cho uống thuốc lúc đang co giật.
• Lưu ý khẩn cấp: Gọi ngay cấp cứu 115 nếu cơn động kinh kéo dài trên 5 phút, hoặc người bệnh không tỉnh lại sau khi cơn co giật đã kết thúc.

Người bị động kinh sống được bao lâu phụ thuộc rất lớn vào sự chủ động điều trị và chăm sóc. Bệnh động kinh không phải là án tử và rất nhiều bệnh nhân vẫn đang tận hưởng cuộc sống khỏe mạnh, cống hiến cho xã hội nhờ việc tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ y khoa.