Ớt Habanero siêu cay: Lợi ích sức khỏe và lưu ý khi dùng

Ớt Habanero được xem là một trong những loại ớt cay nhất thế giới, có độ cay mạnh cùng hương thơm trái cây đặc trưng. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về đặc điểm, lợi ích sức khỏe của ớt Habanero cũng như những lưu ý quan trọng khi sử dụng loại ớt siêu cay này.

Đặc điểm và giá trị dinh dưỡng của ớt Habanero​

Ớt Habanero thuộc loài Capsicum chinense, có nguồn gốc từ khu vực Trung Mỹ và Caribe, là một trong những giống ớt nổi tiếng với độ cay rất cao. Ớt Habanero thường có kích thước nhỏ, vỏ mỏng, bề mặt hơi nhăn, tỏa mùi thơm trái cây đặc trưng. Khi thưởng thức, vị cay của ớt không bùng lên ngay mà lan tỏa mạnh và kéo dài, tạo cảm giác cay nồng sâu.

Không giống các loại ớt​ phổ biến khác, độ cay của ớt Habanero đạt mức từ khoảng 100.000 đến 350.000 đơn vị Scoville (SHU), cao hơn rất nhiều so với mức thông thường. Độ cay này đến từ capsaicin, là hợp chất chịu trách nhiệm tạo cảm giác cay nóng khi ăn ớt. Capsaicin tác động lên các thụ thể cảm giác đau và nhiệt ở ngoại biên, gây cảm giác nóng rát đặc trưng, đồng thời kích thích sinh nhiệt và ảnh hưởng đến phản ứng sinh lý tạm thời của cơ thể.

Xét về giá trị dinh dưỡng, ớt Habanero chứa nhiều vitamin và hợp chất có lợi cho sức khỏe. Nổi bật nhất là vitamin C và vitamin A dưới dạng beta-caroten, giúp hỗ trợ miễn dịch, bảo vệ thị lực và chống oxy hóa. Ngoài ra, ớt Habanero​ còn cung cấp các chất chống oxy hóa như flavonoid và carotenoid, góp phần trung hòa gốc tự do và bảo vệ tế bào. Một lượng nhỏ khoáng chất như kali và magie trong ớt hỗ trợ chức năng tim mạch và thần kinh.

Lợi ích sức khỏe nổi bật của ớt Habanero

Ớt Habanero có thể mang đến những lợi ích sức khỏe nhất định khi sử dụng đúng cách với liều lượng phù hợp.

Hỗ trợ tăng cường trao đổi chất

Ớt Habanero có khả năng hỗ trợ tăng cường trao đổi chất và kiểm soát cân nặng. Capsaicin giúp kích thích sinh nhiệt, làm tăng mức tiêu hao năng lượng của cơ thể trong thời gian ngắn sau khi ăn. Đồng thời, hoạt chất này có thể làm giảm cảm giác thèm ăn tạm thời, từ đó hỗ trợ kiểm soát lượng calo nạp vào.

Có lợi cho sức khỏe tim mạch

Loại ớt siêu cay còn có lợi cho sức khỏe tim mạch nếu sử dụng ở mức vừa phải. Capsaicin được cho là có khả năng cải thiện lưu thông máu thông qua tác động giãn mạch nhẹ, từ đó hỗ trợ ổn định huyết áp. Một số nghiên cứu quan sát cho thấy việc tiêu thụ thực phẩm cay có thể liên quan đến các chỉ số tim mạch tích cực, yếu tố liên quan đến nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh tim mạch.

Chống oxy hóa và hỗ trợ giảm stress oxy hóa

Hàm lượng vitamin C, carotenoid và các hợp chất chống oxy hóa giúp trung hòa gốc tự do, giảm stress oxy hóa, một trong những nguyên nhân thúc đẩy lão hóa và nhiều bệnh mạn tính. Từ đó, chúng cũng góp phần hỗ trợ cơ thể hạn chế phản ứng viêm quá mức.

Hỗ trợ hệ miễn dịch

Ớt Habanero góp phần hỗ trợ hệ miễn dịch nhờ chứa lượng vitamin C tương đối cao. Vitamin này đóng vai trò quan trọng trong việc tăng sức đề kháng, hỗ trợ cơ thể chống lại vi khuẩn và virus. Việc bổ sung ớt Habanero với liều nhỏ trong chế độ ăn uống lành mạnh có thể giúp tăng cường hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể.

Rủi ro và tác dụng phụ khi sử dụng ớt Habanero

Bên cạnh những lợi ích sức khỏe, ớt Habanero cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu sử dụng không đúng cách.

Kích ứng đường tiêu hóa

Capsaicin có thể gây cảm giác nóng rát ở miệng, thực quản, dạ dày và ruột. Ở những người có tiền sử viêm loét dạ dày, viêm đại tràng hoặc trào ngược dạ dày - thực quản, việc ăn ớt Habanero có thể làm triệu chứng nặng hơn, gây đau bụng, ợ nóng và khó chịu. Nếu sử dụng quá nhiều, ớt Habanero còn dễ gây tiêu chảy hoặc rối loạn tiêu hóa cấp.

Nguy cơ bỏng ớt

Ớt Habanero có hàm lượng capsaicin rất cao, vì vậy việc ăn trực tiếp hoặc sử dụng quá nhiều có thể gây cảm giác nóng rát, đau buốt ở miệng, môi, lưỡi và kích ứng niêm mạc đường tiêu hóa, thậm chí gây bỏng ớt. Cảm giác nóng rát dữ dội, đau buốt hoặc chảy nước mắt thường xuất hiện ngay sau khi ăn.

Có thể ảnh hưởng đến tim mạch và huyết áp

Ớt Habanero có thể gây ảnh hưởng tạm thời đến nhịp tim và huyết áp ở một số người nhạy cảm do kích thích hệ thần kinh giao cảm, đặc biệt khi dùng với liều cao. Capsaicin có khả năng kích thích hệ thần kinh giao cảm, dẫn đến tăng nhịp tim và cảm giác hồi hộp trong thời gian ngắn sau khi ăn. Với người mắc bệnh tim mạch, rối loạn nhịp tim hoặc huyết áp không ổn định, việc sử dụng ớt Habanero liều cao là không phù hợp và cần đặc biệt thận trọng.

Gây kích ứng da và niêm mạc

Capsaicin có thể gây cảm giác bỏng rát, đỏ da hoặc phồng rộp nếu dính vào tay, mắt hoặc vùng da nhạy cảm. Hơi cay bốc lên trong quá trình chế biến cũng có thể gây kích ứng đường hô hấp, khiến ho, cay mắt hoặc khó thở nhẹ. Vì vậy, khi sơ chế ớt Habanero, nên đeo găng tay và tránh chạm tay lên mặt để đảm bảo an toàn.

Cách sử dụng ớt Habanero an toàn cho sức khỏe

Để tận dụng hương vị đặc trưng và hạn chế tối đa nguy cơ kích ứng do độ cay mạnh của ớt Habanero, người dùng cần biết cách sử dụng hợp lý.

Cách kết hợp để giảm kích ứng

Ăn ớt đúng cách để hạn chế kích ứng đường tiêu hóa là kết hợp cùng các thực phẩm giàu chất béo lành mạnh như dầu ô liu, bơ hoặc các món có đạm, giúp trung hòa phần nào cảm giác cay nóng. Nên ưu tiên nấu chín thay vì ăn sống để giảm tác động mạnh lên niêm mạc tiêu hóa. Đặc biệt, bạn không nên dùng ớt Habanero khi bụng đói vì dễ gây cồn cào, đau dạ dày.

Lưu ý khi sơ chế và bảo quản

Khi sơ chế ớt Habanero, bạn nên đeo găng tay để tránh capsaicin bám vào da gây bỏng rát. Sau khi cắt ớt, tuyệt đối không chạm tay vào mắt, mũi hoặc miệng nếu chưa rửa sạch bằng xà phòng. Ớt cần được bảo quản trong hộp kín, đặt xa tầm tay trẻ em nhằm phòng ngừa tai nạn bỏng ớt không mong muốn.

Những đối tượng nên hạn chế hoặc tránh sử dụng ớt Habanero

Một số nhóm đối tượng không nên hoặc cần hạn chế dùng ớt Habanero để đảm bảo an toàn sức khỏe. Người mắc bệnh dạ dày, đại tràng, trào ngược dạ dày thực quản dễ bị kích ứng nặng hơn khi ăn đồ cay. Người có bệnh tim mạch, huyết áp không ổn định có thể gặp tình trạng hồi hộp, tim đập nhanh sau khi dùng. Phụ nữ mang thai, cho con bú, trẻ nhỏ và những người có cơ địa nhạy cảm với đồ cay cũng nên tránh ớt Habanero.

Cách chữa bỏng ớt an toàn

Khi bị bỏng ớt Habanero, cần tránh uống nước vì việc này không làm giảm cảm giác cay. Thay vào đó, hãy áp dụng các cách chữa bỏng ớt an toàn như uống sữa, sữa chua hoặc ăn thực phẩm giàu chất béo để trung hòa capsaicin. Súc miệng bằng nước muối loãng hoặc mật ong cũng giúp dịu rát. Nếu có dấu hiệu đau kéo dài, buồn nôn hoặc kích ứng nặng, nên theo dõi sức khỏe và xin tư vấn của bác sĩ.

Ớt Habanero có thể mang lại những lợi ích nhất định cho sức khỏe nếu được sử dụng với liều lượng hợp lý. Tuy nhiên, người có bệnh lý tiêu hóa, tim mạch hoặc cơ địa nhạy cảm cần thận trọng khi sử dụng loại ớt siêu cay này.