Ho gà có tái phát không? Vì sao bệnh ho gà tái nhiễm trở lại?

Mặc dù đã được kiểm soát hiệu quả nhờ các chương trình tiêm chủng, ho gà vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm đường hô hấp phổ biến. Không ít người từng mắc bệnh hoặc đã tiêm phòng vẫn băn khoăn liệu mình có thể bị ho gà lần nữa hay không. Để hiểu rõ hơn về khả năng tái nhiễm cũng như cách phòng ngừa hiệu quả, hãy theo dõi những thông tin dưới đây.

Ho gà có tái phát không?

Ho gà vẫn có thể quay trở lại sau vài tuần hoặc vài tháng do miễn dịch của cơ thể suy yếu dần. Khi bệnh tái nhiễm, người bệnh có nguy cơ tiến triển thành viêm phổi, từ đó dẫn đến các biến chứng nặng hơn. Vì vậy, trong giai đoạn hồi phục, cần tuân thủ đúng phác đồ điều trị, tăng cường thể trạng và sức đề kháng, đồng thời tham khảo ý kiến bác sĩ về thời điểm tiêm phòng phù hợp nhằm hạn chế nguy cơ tái phát hoặc mắc lại bệnh.

Vì sao bệnh ho gà tái nhiễm trở lại?

Bệnh có thể tái phát hoặc bị nhiễm lại do một số yếu tố sau:

Suy giảm miễn dịch theo thời gian

Sau khi nhiễm bệnh, cơ thể sẽ hình thành kháng thể đặc hiệu giúp chống lại vi khuẩn Bordetella pertussis. Tuy nhiên, mức kháng thể này giảm dần theo thời gian và thường chỉ duy trì khả năng bảo vệ hiệu quả trong vài năm.

Tương tự, miễn dịch do vắc xin cũng không kéo dài lâu nếu không được tiêm nhắc đúng lịch. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), hiệu lực của vắc xin có thể giảm rõ rệt sau 4 - 6 năm, chỉ còn khoảng 34% sau 4 năm đối với vắc xin Tdap phòng bạch hầu ho gà uốn ván. Khi hệ miễn dịch suy yếu, nguy cơ mắc bệnh sẽ tăng lên nếu tiếp xúc với nguồn lây, đặc biệt ở người lớn tuổi, người có bệnh nền hoặc những người làm việc trong môi trường nguy cơ cao như y tế, giáo dục.

Sự biến đổi của vi khuẩn

Một yếu tố khác làm gia tăng nguy cơ tái nhiễm ho gà là sự thay đổi của vi khuẩn gây bệnh. Bordetella pertussis đã xuất hiện nhiều biến thể với sự thay đổi về cấu trúc kháng nguyên bề mặt, khiến hệ miễn dịch từng tiếp xúc trước đó khó nhận diện hiệu quả. Điều này làm giảm khả năng bảo vệ của cả miễn dịch tự nhiên lẫn miễn dịch từ vắc xin, tạo điều kiện cho bệnh quay trở lại ở những người từng mắc hoặc đã tiêm phòng.

Phơi nhiễm liên tục với nguồn lây

Ho gà lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Trong môi trường đông người hoặc không gian kín như hộ gia đình, trường học hay cơ sở y tế, việc tiếp xúc lặp lại với nguồn lây có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ở những người có miễn dịch suy giảm. Đáng chú ý, ở người lớn, triệu chứng thường không điển hình, dễ nhầm với cảm cúm hoặc viêm họng, dẫn đến việc bỏ sót chẩn đoán và vô tình tiếp tục lây lan trong cộng đồng.

Ho gà tái lại có đáng báo động hơn lần đầu?

Không phải lúc nào ho gà tái phát cũng nghiêm trọng hơn lần mắc đầu tiên. Mức độ nặng nhẹ của bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi, tình trạng miễn dịch, bệnh nền và thời điểm được chẩn đoán, điều trị.

Ở người đã từng mắc bệnh hoặc đã được tiêm phòng đầy đủ, các triệu chứng khi tái nhiễm thường có xu hướng nhẹ hơn do cơ thể đã có một phần miễn dịch bảo vệ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người suy giảm miễn dịch, ho gà tái phát vẫn có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, suy hô hấp hoặc nhập viện.

Những ai dễ bị tái phát ho gà?

Tái phát ho gà có thể xuất hiện ở nhiều nhóm đối tượng khác nhau, chủ yếu do miễn dịch đặc hiệu suy giảm theo thời gian. Các nhóm có nguy cơ cao gồm:

• Trẻ em: Đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, nhất là những trẻ chưa được tiêm chủng đầy đủ hoặc chưa hoàn tất lịch tiêm cơ bản.
• Người lớn chưa tiêm nhắc lại: Những người không được tiêm liều nhắc có thể bị suy giảm hoặc mất khả năng bảo vệ miễn dịch, từ đó dễ mắc bệnh.
• Người có hệ miễn dịch suy yếu: Các trường hợp mắc bệnh mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch, chẳng hạn người sống chung với HIV/AIDS, có nguy cơ cao hơn.
• Người sống trong môi trường tập trung đông người: Những nơi như trường học, nhà trẻ, viện dưỡng lão hoặc các cơ sở tập thể làm tăng khả năng lây lan.
• Người tiếp xúc gần với ca bệnh: Những cá nhân thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với người nhiễm ho gà sẽ có nguy cơ lây nhiễm cao hơn.

Phương pháp điều trị ho gà tái nhiễm

Nhìn chung, tùy theo tình trạng sức khỏe tổng quát, mức độ nặng nhẹ của triệu chứng và độ tuổi của người bệnh, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp và tối ưu. Trong quá trình điều trị, bác sĩ có thể kê đơn kháng sinh cùng một số thuốc khác nhằm kiểm soát triệu chứng. Đồng thời, người bệnh cũng có thể được chỉ định sử dụng thuốc để phòng ngừa bội nhiễm. Việc dùng thuốc cần tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.

Người bệnh có thể được bác sĩ chỉ định sử dụng thuốc theo phác đồ điều trị ho gà phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

Ở một số đối tượng nguy cơ cao như trẻ dưới 1 tuổi, người cao tuổi có bệnh lý nền hoặc phụ nữ mang thai, bác sĩ có thể yêu cầu nhập viện để theo dõi chặt chẽ và điều trị tích cực. Trong thời gian điều trị, người bệnh cần được cách ly nhằm hạn chế nguy cơ lây lan cho cộng đồng. Bên cạnh đó, việc bù nước, điện giải và bổ sung đầy đủ dinh dưỡng cũng đóng vai trò quan trọng giúp nâng cao hiệu quả điều trị và hỗ trợ quá trình hồi phục.

Biện pháp phòng ngừa bệnh ho gà

Dưới đây là những biện pháp giúp phòng ngừa hiệu quả bệnh ho gà:

Tiêm vắc xin phòng bệnh ho gà

Tiêm vắc xin đầy đủ là biện pháp quan trọng nhất để phòng ngừa bệnh ho gà.

• Trẻ em cần được tiêm vắc xin theo đúng lịch tiêm chủng để cơ thể tạo miễn dịch chống lại vi khuẩn gây bệnh.
• Ngoài ra, trẻ lớn, thanh thiếu niên và người lớn cũng nên tiêm nhắc lại theo khuyến cáo để duy trì khả năng bảo vệ.
• Đặc biệt, phụ nữ mang thai nên tiêm vắc xin trong mỗi thai kỳ nhằm truyền kháng thể cho thai nhi, giúp bảo vệ trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời khi trẻ chưa được tiêm phòng đầy đủ.

Hiện nay tại Việt Nam, nhiều loại vắc xin phối hợp được sử dụng nhằm phòng ngừa các bệnh như ho gà, bạch hầu và uốn ván, tiêu biểu gồm:

• Vắc xin 6 trong 1 (Infanrix Hexa, Hexaxim): Phòng các bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, bệnh do vi khuẩn Hib và viêm gan B.
• Vắc xin 4 trong 1 (Tetraxim): Giúp phòng ngừa bạch hầu, ho gà, uốn ván và bại liệt.
• Vắc xin 3 trong 1 (Adacel, Boostrix): Bảo vệ cơ thể trước 3 bệnh bạch hầu, ho gà và uốn ván.

Hiện nay, Trung tâm Tiêm chủng cung cấp các loại vắc xin phòng ho gà với chất lượng đảm bảo, nguồn gốc rõ ràng, giá cả hợp lý cùng nhiều chương trình ưu đãi hấp dẫn. Quý khách có thể liên hệ Trung tâm Tiêm chủng Long Châu qua hotline 1800 6928 hoặc truy cập website chính thức để được đội ngũ y tế tư vấn chi tiết và hỗ trợ đặt lịch tiêm nhanh chóng, thuận tiện.

Duy trì vệ sinh cá nhân và môi trường sống

Ho gà lây qua đường hô hấp thông qua các giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Do đó, các biện pháp như rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc khi có triệu chứng hô hấp, vệ sinh bề mặt đồ dùng và không dùng chung vật dụng cá nhân đóng vai trò quan trọng trong phòng bệnh.

Một môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ giúp giảm nguy cơ tồn tại và lây lan mầm bệnh trong không khí, đặc biệt ở những gia đình có trẻ nhỏ hoặc người có hệ miễn dịch yếu. Đồng thời, việc theo dõi các triệu chứng ho kéo dài trong cộng đồng cũng góp phần phát hiện sớm ca bệnh và hạn chế lây lan.

Tăng cường sức đề kháng

Một hệ miễn dịch khỏe mạnh giúp cơ thể chống lại nhiều tác nhân gây bệnh, trong đó có vi khuẩn Bordetella pertussis. Chế độ dinh dưỡng hợp lý, ngủ đủ giấc, luyện tập thể dục đều đặn và kiểm soát tốt các bệnh lý nền là những yếu tố quan trọng giúp duy trì sức khỏe miễn dịch.

Bên cạnh đó, hạn chế lạm dụng kháng sinh hoặc sử dụng thuốc không đúng chỉ định cũng giúp tránh làm rối loạn hệ miễn dịch và giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Qua nội dung trên, câu hỏi “bệnh ho gà có tái phát không” đã được giải đáp rõ ràng. Miễn dịch hình thành sau tiêm chủng hoặc sau khi từng mắc bệnh không duy trì vĩnh viễn, vì vậy nguy cơ tái nhiễm vẫn có thể xảy ra, đặc biệt ở những người chưa tiêm nhắc hoặc có miễn dịch suy giảm theo thời gian. Việc nắm rõ các yếu tố nguy cơ và chủ động tiêm phòng đúng lịch đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa bệnh hiệu quả và giảm thiểu các biến chứng nghiêm trọng.