Hội chứng Tietze là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị

Đau ngực thường khiến nhiều người nghĩ ngay đến các vấn đề về tim hoặc phổi. Tuy nhiên, một số trường hợp đau lại xuất phát từ hệ cơ xương, trong đó có tình trạng viêm tại các khớp nối giữa xương sườn và xương ức. Mặc dù thường lành tính, các triệu chứng tại vị trí này vẫn cần được đánh giá cẩn thận để loại trừ những nguyên nhân nguy hiểm khác.

Hội chứng Tietze là gì?

Hội chứng Tietze là một rối loạn viêm hiếm gặp xảy ra tại vùng sụn nối xương sườn với xương ức. Tình trạng này thường biểu hiện bằng cảm giác đau ở thành ngực trước, kèm theo sưng khu trú tại vị trí bị ảnh hưởng.

Phần sụn sườn đóng vai trò kết nối các xương sườn với xương ức và giúp lồng ngực có độ linh hoạt khi hô hấp. Khi khu vực này bị viêm, người bệnh có thể cảm thấy đau tăng khi ấn vào, vận động phần thân trên, ho hoặc hít thở sâu.

Hội chứng Tietze có một số điểm tương đồng với viêm sụn sườn nhưng thường có phạm vi tổn thương khu trú hơn. Dấu hiệu đáng chú ý là vùng sụn bị viêm có thể sưng rõ, trong khi viêm sụn sườn thông thường thường không xuất hiện biểu hiện này.

Nguyên nhân hội chứng Tietze

Đến nay, cơ chế gây hội chứng Tietze vẫn chưa được xác định đầy đủ. Các triệu chứng được cho là xuất hiện khi phần sụn ở thành ngực bị kích thích và xảy ra phản ứng viêm. Tuy nhiên, lý do tình trạng này thường chỉ khu trú ở một số xương sườn phía trên và kèm theo sưng rõ vẫn chưa được giải thích hoàn toàn.

Một số yếu tố được cho là có thể góp phần khởi phát bệnh gồm:

• Tác động mạnh vào vùng ngực: Những va chạm do té ngã, tai nạn hoặc chấn thương khi vận động có thể làm tổn thương mô mềm và sụn ở thành ngực.
• Tác động lặp lại trong thời gian dài: Các lực nhỏ nhưng xuất hiện nhiều lần, chẳng hạn ho mạnh kéo dài hoặc chịu tác động cơ học thường xuyên ở ngực, có thể làm tăng kích thích tại vùng sụn sườn.

Ngoài ra, hội chứng Tietze cũng được ghi nhận có thể xuất hiện ở người đang mắc hoặc hồi phục sau một số tình trạng như:

• Bệnh tự miễn hoặc bệnh thấp khớp;
• Bệnh mô liên kết;
• Viêm khớp hoặc thoái hóa khớp;
• Nhiễm trùng kéo dài ở vùng ngực;
• Ho mạn tính;
• Nôn ói kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần.

Những yếu tố trên chỉ được xem là có khả năng liên quan, không phải nguyên nhân đã được xác định chắc chắn. Vì vậy, việc đánh giá từng trường hợp cần dựa trên triệu chứng, tiền sử bệnh và thăm khám lâm sàng.

Triệu chứng

Triệu chứng có thể xuất hiện đột ngột hoặc tiến triển từ từ, với mức độ khác nhau ở từng người.

Đau vùng ngực

Cơn đau thường xuất hiện ở một bên ngực, tập trung gần xương ức và vùng sụn sườn phía trên. Người bệnh có thể cảm thấy đau âm ỉ, căng tức hoặc đau nhói tại một điểm cụ thể. Ở một số trường hợp, cơn đau xuất hiện đột ngột, trong khi ở người khác triệu chứng tiến triển từ từ và trở nên rõ hơn theo thời gian.

Sưng khu trú ở vùng sụn sườn

Vùng sụn bị viêm có thể xuất hiện một điểm sưng rõ gần xương ức. Khu vực này thường nhạy cảm hơn khi chạm hoặc ấn vào và đôi khi tạo cảm giác căng tức tại chỗ. Sưng khu trú là một trong những dấu hiệu đáng chú ý giúp phân biệt hội chứng Tietze với viêm sụn sườn thông thường, vốn thường không gây sưng rõ.

Đau lan sang vai, cánh tay hoặc cổ

Cảm giác đau đôi khi không chỉ giới hạn ở vị trí viêm mà có thể lan lên vai, cổ hoặc xuống cánh tay cùng bên. Mức độ lan đau khác nhau giữa từng người và có thể khiến người bệnh lo lắng vì dễ liên tưởng đến một số bệnh lý tim mạch. Vì vậy, những cơn đau ngực mới xuất hiện vẫn nên được đánh giá cẩn thận.

Đau tăng khi hít sâu

Khi hít vào sâu, lồng ngực giãn rộng và làm tăng chuyển động tại vùng tiếp giáp giữa xương sườn và xương ức. Điều này có thể khiến phần sụn đang viêm bị kéo căng hơn, làm cảm giác đau trở nên rõ rệt. Một số người vì vậy có xu hướng hạn chế hít sâu khi cơn đau đang nhiều.

Đau tăng khi ho hoặc hắt hơi

Ho, hắt hơi hoặc cười mạnh đều làm thành ngực co giãn nhanh và tạo áp lực lên vùng sụn sườn. Nếu khu vực này đang viêm, người bệnh có thể cảm thấy đau nhói hoặc đau tăng đột ngột trong những thời điểm trên. Triệu chứng thường giảm bớt khi cử động mạnh của lồng ngực kết thúc.

Đau tăng khi vận động phần thân trên

Các động tác như xoay người, vặn thân, với tay, nâng cánh tay hoặc mang vật nặng có thể khiến cơn đau tăng lên. Những hoạt động thể lực làm phần thân trên chuyển động nhiều cũng có thể gây khó chịu rõ hơn, đặc biệt khi tác động trực tiếp đến khu vực sụn sườn đang bị viêm.

Đau khi ấn vào vùng tổn thương

Vị trí sưng hoặc vùng sụn gần xương ức thường nhạy cảm khi ấn trực tiếp. Người bệnh có thể cảm thấy đau tăng ngay tại điểm tác động, thay vì đau lan tỏa toàn bộ lồng ngực. Đây cũng là một dấu hiệu thường được bác sĩ kiểm tra trong quá trình thăm khám để xác định nguồn gốc đau từ thành ngực.

Phương pháp điều trị

Hội chứng Tietze thường được điều trị bảo tồn nhằm giảm đau, giảm viêm và tạo điều kiện để vùng sụn bị ảnh hưởng hồi phục. Các biện pháp có thể bao gồm:

• Nghỉ ngơi và điều chỉnh hoạt động: Hạn chế nâng vật nặng, vận động mạnh phần thân trên hoặc những hoạt động khiến cơn đau tăng lên. Khi triệu chứng cải thiện, có thể tăng dần mức độ vận động phù hợp.
• Sử dụng thuốc giảm đau, chống viêm: Thuốc chống viêm không steroid (NSAID) có thể được sử dụng để giảm đau và kiểm soát viêm nếu không có chống chỉ định. Việc dùng thuốc kéo dài cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ, đặc biệt ở người có bệnh dạ dày, thận hoặc tim mạch.
• Chườm tại vùng đau: Chườm ấm có thể giúp giảm cảm giác khó chịu ở một số người. Nên sử dụng nhiệt độ vừa phải và tránh đặt nguồn nhiệt quá nóng trực tiếp lên da.
• Tiêm thuốc tại vị trí đau: Nếu triệu chứng kéo dài hoặc không cải thiện với điều trị ban đầu, bác sĩ có thể cân nhắc tiêm corticosteroid, thuốc gây tê tại chỗ hoặc phối hợp cả hai vào vùng sụn bị ảnh hưởng.
• Can thiệp phẫu thuật: Phẫu thuật rất hiếm khi cần thiết và chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp nặng, kéo dài, không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác.

Hội chứng Tietze là tình trạng viêm hiếm gặp tại vùng sụn nối xương sườn với xương ức, thường gây đau ngực kèm sưng khu trú. Mặc dù bệnh thường lành tính và có thể cải thiện bằng các biện pháp điều trị bảo tồn, đau ngực vẫn là triệu chứng không nên chủ quan. Việc thăm khám và loại trừ các nguyên nhân nguy hiểm giúp người bệnh được chẩn đoán chính xác và lựa chọn cách điều trị phù hợp.