Ớt Carolina: Mức độ cay, lợi ích sức khỏe và những rủi ro cần biết

Không giống các loại ớt​ phổ biến khác, ớt Carolina sở hữu mức độ cay “khủng”, từng được ghi nhận là loại ớt cay nhất thế giới. Bên cạnh hương vị mạnh mẽ, loại ớt này còn có một số lợi ích sức khỏe tiềm năng, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn những rủi ro nếu sử dụng không đúng cách.

Nguồn gốc và đặc điểm nổi bật của ớt Carolina

Ớt Carolina Reaper là kết quả lai tạo tại South Carolina, Hoa Kỳ, từ giống ớt Bhut Jolokia (Ấn Độ) và ớt Habanero, do nhà lai tạo Ed Currie phát triển để đạt mức độ cay cực đại. Nhờ mức độ cay vượt trội, ớt Carolina Reaper đã được Tổ chức Kỷ lục Guinness Thế giới công nhận là loại ớt cay nhất thế giới trong nhiều năm liền.

Loại ớt này có kích thước nhỏ, bề mặt vỏ sần sùi, nhăn nheo và thường có phần đuôi nhọn cong đặc trưng dễ nhận biết. Khi chín hoàn toàn, quả chuyển sang màu đỏ tươi bắt mắt. Dù tỏa mùi thơm trái cây nhẹ và khá dễ chịu, nhưng vị cay của ớt Carolina lại bùng nổ mạnh mẽ và kéo dài, gây cảm giác nóng rát rõ rệt. Trong ẩm thực và công nghiệp thực phẩm, loại ớt này chủ yếu được sử dụng dưới dạng bột khô, nước sốt cay hoặc chiết xuất capsaicin, thay vì ăn trực tiếp.

Mức độ cay của ớt Carolina vì sao được xem là “nguy hiểm”

Mức độ cay của ớt Carolina Reaper được đánh giá dựa trên thang đo Scoville dao động từ khoảng 1.500.000 đến 2.200.000 SHU. Trong khi đó, ớt Jalapeño thường chỉ đạt 2.500 - 8.000 SHU, ớt Habanero dao động ở mức 100.000 - 350.000 SHU. Như vậy, ớt Carolina cay gấp hàng trăm lần các loại ớt thông thường, vượt xa ngưỡng chịu cay của đa số người.

Nguyên nhân tạo nên độ cay “khắc nghiệt” này là hàm lượng capsaicin cực cao. Capsaicin là hợp chất chịu trách nhiệm cho cảm giác cay nóng, có khả năng kích thích mạnh các thụ thể đau TRPV1 trong khoang miệng và đường tiêu hóa. Capsaicin với nồng độ cao gây cảm giác bỏng rát mạnh ở miệng, cổ họng và dạ dày, kèm theo đổ mồ hôi, chảy nước mắt hoặc buồn nôn, đặc biệt ở những người nhạy cảm.

Người ăn có thể cảm thấy nóng rát ở miệng, cổ họng và dạ dày, kèm theo đổ mồ hôi, chảy nước mắt, tăng nhịp tim và đỏ mặt. Các triệu chứng này thường là phản ứng sinh lý tạm thời và giảm dần sau khi capsaicin được trung hòa hoặc đào thải. Ở những người có cơ địa nhạy cảm hoặc lần đầu tiếp xúc, các triệu chứng này có thể kéo dài nhiều giờ, gây mệt mỏi và khó chịu, thậm chí cần can thiệp y tế nếu phản ứng quá mức.

Lợi ích sức khỏe của ớt Carolina (khi dùng cực kỳ hạn chế)

Ớt Carolina Reaper có hàm lượng capsaicin rất cao, vì vậy chỉ nên sử dụng ở mức rất nhỏ và có kiểm soát. Capsaicin trong ớt Carolina có khả năng kích thích sinh nhiệt nhẹ trong cơ thể. Cơ chế này giúp tăng tiêu hao năng lượng tạm thời thông qua việc thúc đẩy quá trình trao đổi chất.

Bên cạnh đó, capsaicin còn được ghi nhận có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa trong các nghiên cứu sinh học. Nhờ khả năng trung hòa một phần gốc tự do, hợp chất này có thể góp phần bảo vệ tế bào trước stress oxy hóa, một yếu tố liên quan đến lão hóa và nhiều bệnh mạn tính.

Một số nghiên cứu tiền lâm sàng trong ống nghiệm và trên động vật cho thấy capsaicin có tiềm năng trong điều trị ung thư. Các kết quả này ghi nhận khả năng ức chế sự tăng sinh của tế bào ung thư và hạn chế sự hình thành mạch máu nuôi khối u.

Những rủi ro nghiêm trọng khi ăn ớt Carolina

Ớt Carolina Reaper chứa hàm lượng capsaicin cực cao, vì vậy việc ăn trực tiếp hoặc sử dụng không kiểm soát có thể gây ra nhiều rủi ro nghiêm trọng cho sức khỏe.

Kích ứng mạnh đường tiêu hóa

Capsaicin ở nồng độ cao có thể gây cảm giác bỏng rát dữ dội ở miệng, cổ họng và dạ dày ngay sau khi ăn. Nhiều người có thể xuất hiện buồn nôn, nôn ói, đau quặn bụng hoặc tiêu chảy cấp. Với những người đang mắc viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày thực quản, tình trạng này có thể trở nên trầm trọng hơn và kéo dài thời gian hồi phục.

Gây co thắt và rối loạn thần kinh tạm thời

Một số trường hợp ghi nhận tình trạng đau đầu dữ dội, choáng váng, tim đập nhanh hoặc cảm giác mất kiểm soát cơ thể do kích thích mạnh hệ thần kinh. Hiếm gặp hơn, y văn từng đề cập đến hiện tượng co thắt mạch máu não liên quan đến việc ăn ớt siêu cay, đặc biệt nguy hiểm đối với người có tiền sử bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc rối loạn mạch máu não.

Nguy cơ bỏng ớt

Carolina còn có thể gây bỏng ớt nếu tiếp xúc trực tiếp trong quá trình sơ chế. Nhựa ớt dính vào da, mắt hoặc niêm mạc có thể gây cảm giác nóng rát dữ dội, đau nhức kéo dài nhiều giờ, thậm chí phồng rộp nhẹ. Nếu xử lý không đúng cách, tình trạng này có thể dẫn đến viêm da kích ứng hoặc tổn thương giác mạc. Vì vậy, việc bảo hộ khi sơ chế và xử trí kịp thời khi bị dính capsaicin là đặc biệt quan trọng.

Lưu ý an toàn nếu vẫn muốn thử ớt Carolina

Ớt Carolina Reaper là một trong những loại ớt cay nhất thế giới, vì vậy nếu vẫn muốn trải nghiệm, người dùng cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn để giảm thiểu rủi ro cho sức khỏe.

Chỉ sử dụng liều lượng nhỏ, khi khỏe mạnh

Bạn chỉ nên sử dụng với lượng cực nhỏ, tuyệt đối không ăn trực tiếp nguyên quả. Việc nếm một lượng rất ít chỉ nhằm cảm nhận hương vị, không nên xem đây là thực phẩm tiêu thụ thông thường.

Bạn cũng không nên ăn ớt Carolina khi bụng đói hoặc khi cơ thể đang mệt mỏi, suy nhược. Trong những trạng thái này, niêm mạc tiêu hóa nhạy cảm hơn và dễ bị tổn thương, làm tăng nguy cơ đau rát, buồn nôn hoặc rối loạn tiêu hóa sau khi ăn ớt siêu cay.

Cẩn thận khi sơ chế

Trong quá trình sơ chế, người dùng nên đeo găng tay, tránh để nhựa ớt tiếp xúc trực tiếp với da, mắt hoặc mũi. Sau khi sơ chế, cần rửa tay kỹ bằng xà phòng, có thể kết hợp dầu ăn để hòa tan capsaicin trước khi rửa lại với nước, nhằm hạn chế cảm giác bỏng rát kéo dài.

Chữa bỏng ớt đúng cách

Cách chữa bỏng ớt là rửa ngay vùng da tiếp xúc với nước lạnh, tránh chà xát mạnh hoặc dùng nước nóng. Dùng sữa, sữa chua hoặc dầu thực vật thoa lên da sẽ giúp trung hòa capsaicin. Bạn cần tránh uống nước thường hoặc đồ uống có ga vì chúng không làm giảm cay mà còn khiến cảm giác nóng rát lan rộng hơn. Sau đó, bạn nên nghỉ ngơi và theo dõi sát các triệu chứng bất thường như đau dữ dội, chóng mặt, tim đập nhanh để kịp thời xử trí.

Đối tượng tuyệt đối không nên ăn ớt Carolina

Những người có bệnh lý tiêu hóa nặng, trẻ em, người cao tuổi hoặc những ai có tiền sử phản ứng nghiêm trọng với thực phẩm cay nên tránh hoặc dùng cực kỳ hạn chế. Người mắc bệnh tim mạch, rối loạn thần kinh hay phụ nữ mang thai cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thử ớt Carolina.

Ớt Carolina có thể mang lại một số lợi ích sinh học nhờ hàm lượng capsaicin cao, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu sử dụng không đúng cách. Để đảm bảo an toàn cho sức khỏe, người dùng cần ăn ớt đúng cách, thận trọng về liều lượng, và không xem ớt Carolina như thực phẩm thông thường.