Xét nghiệm T3 T4 TSH là gì? Ý nghĩa các chỉ số xét nghiệm tuyến giáp

Tuyến giáp là cơ quan nhỏ hình bướm nằm ở trước cổ, đảm nhận chức năng sản xuất hormone điều hòa hoạt động của các mô và tế bào trong cơ thể. Khi tuyến giáp hoạt động bất thường sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh. Các xét nghiệm T3 T4 TSH sẽ giúp đánh giá chức năng tuyến giáp và phát hiện sớm các vấn đề xảy ra, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời.

Tìm hiểu chức năng tuyến giáp

Tuyến giáp là cơ quan nhỏ nằm ở dưới thanh quản, có chức năng sản xuất hormone để điều hòa hoạt động của các mô và tế bào trong cơ thể. Hormone do tuyến giáp sản xuất ảnh hưởng lớn đến tốc độ trao đổi chất và nồng độ một số khoáng chất trong máu.

Tuyến giáp tiết ba loại hormone, trong đó hai hormone chính là thyroxine (T4) và triiodothyronine (T3). T3 và T4 có vai trò quan trọng trong việc điều hòa tốc độ chuyển hoá của cơ thể, ảnh hưởng đến nhịp tim, nhiệt độ, năng lượng và hoạt động của nhiều cơ quan. Ngoài ra, tuyến giáp còn tiết hormone calcitonin, giúp điều hòa nồng độ canxi trong máu.

Trong máu, hormone T3 và T4 tồn tại dưới hai dạng bao gồm dạng tự do và dạng gắn kết với protein vận chuyển (chủ yếu là thyroxine - binding globulin - TBG). T3 và T4 tự do điều hòa hoạt động của tuyến giáp thông qua cơ chế phản hồi âm lên trục hạ đồi – tuyến yên. Vì vậy, để kiểm tra chức năng tuyến giáp, thường người ta sẽ định lượng hormone T3 và T4 ở dạng tự do.

Xét nghiệm T3 T4 TSH là gì?

Xét nghiệm T3 T4 TSH được sử dụng để kiểm tra và đánh giá nồng độ hormone do tuyến giáp tiết ra bao gồm thyroxine (T4), triiodothyronine (T3) và hormone TSH do tuyến yên sản xuất, có ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp. Mục đích của các xét nghiệm chức năng tuyến giáp này để giúp xác định xem tuyến giáp có hoạt động bình thường hay không.

Đây là một loại xét nghiệm máu đơn giản được dùng để đánh giá chức năng tuyến giáp. Do vậy, bệnh nhân không cần phải chuẩn bị trước và thời gian thực hiện cũng rất nhanh chóng. Mẫu máu sau khi lấy sẽ được gửi đến phòng xét nghiệm để phân tích và kết quả trả về cho bác sĩ yêu cầu xét nghiệm.

Dựa trên kết quả này, bác sĩ có thể dễ dàng xác định xem bệnh nhân có đang gặp phải tình trạng rối loạn chức năng tuyến giáp hay không.

Xét nghiệm T3 T4 TSH được thực hiện trong trường hợp nào?

Tuyến giáp thường dễ gặp nhiều dạng rối loạn chức năng khác nhau, thậm chí có thể bị ung thư tuyến giáp. Trường hợp nếu thấy xuất hiện các dấu hiệu dưới đây, bạn cần thực hiện xét nghiệm tuyến giáp ngay.

Tình trạng cường giáp xảy ra khi hormone tuyến giáp bị dư thừa trong máu với một số triệu chứng điển hình như:

• Cân nặng giảm đột ngột ngay cả khi vẫn ăn uống bình thường;
• Khó tập trung, dễ cáu gắt, cảm xúc không ổn định;
• Thân nhiệt tăng, cơ thể mệt mỏi;
• Nhịp tim và huyết áp tăng;
• Yếu cơ và tay bị run rẩy;
• Tiêu chảy và tiểu nhiều;
• Cổ sưng phù, có thể cảm nhận khi chạm vào;
• Phụ nữ có thể bị rối loạn kinh nguyệt, chậm kinh.

Suy giáp là tình trạng tuyến giáp hoạt động kém hiệu quả, dẫn đến giảm sản xuất hormone T3 và T4, gây thiếu hụt các hormone này trong máu. Một số biểu hiện phổ biến gồm:

• Suy giảm trí nhớ, cơ thể chậm chạp, có thể bị trầm cảm;
• Da lạnh, nhợt nhạt tái xanh;
• Nhịp tim và huyết áp giảm;
• Khàn giọng;
• Chức năng sinh dục bị suy giảm ở cả nam và nữ.

Ngoài ra, bướu giáp cũng là một dạng rối loạn tuyến giáp khiến tuyến giáp phình to bất thường. Tình trạng này có thể gây khó thở, khó nuốt, khàn tiếng, ho,... Nếu không được điều trị kịp thời có thể làm tăng nguy cơ bị ung thư.

Xét nghiệm T3 T4 TSH là gì? Ý nghĩa của các chỉ số

T3, T4 và TSH là ba chỉ số quan trọng cần được theo dõi trong xét nghiệm chức năng tuyến giáp. Ý nghĩa của mỗi chỉ số cụ thể như sau:

Hormone kích thích tuyến giáp - TSH

TSH (viết tắt của Thyroid Stimulating Hormone) là một loại hormone được tuyến yên sản xuất để điều chỉnh và kích thích tuyến giáp sản xuất các hormone giáp cần thiết.

Giá trị bình thường của TSH sẽ nằm trong khoảng 0,49 - 4,67 mU/L.

Khi nồng độ hormone tuyến giáp trong máu giảm, tuyến yên sẽ tăng tiết TSH để kích thích tuyến giáp sản xuất thêm hormone. Ngược lại, nếu lượng hormone giáp quá cao, tuyến yên sẽ giảm sản xuất TSH dẫn đến làm giảm sản xuất hormone giáp.

Xét nghiệm TSH thường được thực hiện đầu tiên khi kiểm tra chức năng tuyến giáp.

Thyroxine - T4

Xét nghiệm T4 toàn phần chủ yếu để đo lường tổng lượng thyroxin trong máu.

Giá trị bình thường của TT4 nằm trong khoảng từ 77 - 142 nmol/L.

Xét nghiệm này còn được sử dụng để đánh giá hoạt động của tuyến giáp và bị ảnh hưởng bởi lượng protein trong máu. Khi lưu thông trong máu, T4 chủ yếu gắn với các protein vận chuyển. Chỉ phần T4 tự do mới được cơ thể chuyển đổi thành hormone hoạt động T3 thông qua các enzym chuyên biệt. Nếu có nghi ngờ các vấn đề liên quan đến tuyến giáp, xét nghiệm T4 thường được thực hiện cùng với TSH.

Triiodothyronine - T3

T3 là hormone giáp dạng hoạt động được tạo ra từ hormone T4. Xét nghiệm T3 toàn phần giúp định lượng Triiodothyronine trong máu, bao gồm cả T3 gắn kết và không gắn kết với protein. Chỉ có T3 gắn kết với protein mới có khả năng vận chuyển oxy và năng lượng đến các tế bào. Xét nghiệm T3 tự do (Free T3 - FT3) chỉ đo hàm lượng T3 không gắn kết với protein.

Giá trị bình thường của TT3 nằm trong khoảng từ 1,4 - 2,8 nmol/L.

Các kết quả xét nghiệm sẽ được xem xét cùng nhau để phân biệt các bệnh lý tuyến giáp như nhược giáp, cường giáp,... và nguyên nhân gây ra sự thay đổi nồng độ các hormone này.

Xét nghiệm T3 T4 TSH được xem là xét nghiệm đơn giản và an toàn giúp phát hiện các vấn đề liên quan đến tuyến giáp. Do vậy, nếu thấy có các biểu hiện của bệnh tuyến giáp hoặc nằm trong nhóm đối tượng có nguy cơ cao thì cần tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn về những xét nghiệm này.

Xem thêm:

• Sinh hóa creatinin máu là gì? Creatinin bao nhiêu là bình thường?
• Xét nghiệm glucagon là gì? Khi nào cần thực hiện xét nghiệm?