Tiêm phòng vắc xin cho bà bầu có cần xét nghiệm không?

Câu hỏi: Tôi đang có kế hoạch mang thai lần đầu, qua tìm hiểu, tôi được biết phụ nữ trước và trong thai kỳ cần tiêm một số loại vắc xin. Cho tôi hỏi đó là những loại vắc xin nào? Trước khi tiêm phòng vắc xin cho bà bầu thì có cần xét nghiệm không?

Trả lời:

Giải đáp bởi Bác sĩ Nguyễn Anh Tuấn.

Để có một thai kỳ khỏe mạnh, cùng với sự bảo vệ tốt nhất cho sức khỏe của cả mẹ và bé, thì việc tiêm phòng vắc xin là một trong những bước chuẩn bị quan trọng. Dưới đây là những loại vắc xin cần thiết và những xét nghiệm cần làm để tiêm phòng.

Những loại vắc xin cần tiêm trước khi mang thai

Trước khi mang thai, phụ nữ nên tiêm một số loại vắc xin quan trọng để tạo kháng thể miễn dịch chủ động cho cơ thể, ngăn ngừa nguy cơ mắc các bệnh có thể ảnh hưởng đến sức khỏe mẹ và thai nhi. Những loại vắc xin cần thiết bao gồm:

Vắc xin phòng sởi - quai bị - rubella (MMR)

• Lý do tiêm: Rubella là bệnh do virus gây ra và có thể gây dị tật bẩm sinh nghiêm trọng cho thai nhi nếu người mẹ mắc bệnh trong thai kỳ, đặc biệt trong ba tháng đầu. Các dị tật có thể bao gồm khiếm khuyết về tim, mất thính lực, và các bất thường về phát triển trí não,...
• Thời điểm tiêm: Nên tiêm vắc xin MMR trước khi mang thai ít nhất từ 1 đến 3 tháng (tuỳ theo thông tin kê toa Nhà sản xuất của sản phẩm vắc xin đang sử dụng). MMR là vắc xin sống giảm độc lực, vắc xin này chống chỉ định không tiêm cho phụ nữ có thai, nên việc tiêm như đã nêu trên nhằm giảm thiểu nguy cơ rủi ro cho thai nhi, nhất là trong giai đoạn sớm của thai kỳ.
• Xét nghiệm liên quan: Nếu phụ nữ không nhớ rõ mình đã tiêm phòng rubella hay mắc bệnh trước đó, nên làm xét nghiệm máu để kiểm tra kháng thể kháng rubella. Việc này giúp xác định liệu bạn cần phải tiêm phòng hay không.

Vắc xin phòng thủy đậu

• Lý do tiêm: Thủy đậu là một bệnh có thể gây nhiều biến chứng cho phụ nữ mang thai, bao gồm viêm phổi nặng, và có thể gây dị tật thai nhi nếu mẹ mắc bệnh trong giai đoạn đầu thai kỳ. Bệnh thuỷ đậu bẩm sinh cũng có thể xảy nếu bà mẹ mắc bệnh thuỷ đậu trong các giai đoạn bất kỳ nào của thai.
• Thời điểm tiêm: Tiêm vắc xin thủy đậu ít nhất từ 1 đến 3 tháng trước khi mang thai (tuỳ theo thông tin kê toa Nhà sản xuất của sản phẩm vắc xin đang sử dụng). Vắc xin thuỷ đậu chống chỉ định tiêm cho phụ nữ có thai, việc tiêm với khoảng thời gian như trên nhằm giảm thiểu nguy cơ rủi ro cho thai nhi do bản chất là vắc xin sống giảm độc lực.
• Xét nghiệm liên quan: Nếu không chắc chắn về việc đã từng mắc bệnh thuỷ đậu hay tiêm phòng vắc xin thuỷ đậu trước đó, bạn nên làm xét nghiệm kháng thể để xác định. Việc này giúp quyết định bạn có cần tiêm hay không tiêm vắc xin thuỷ đậu.

Vắc xin phòng viêm gan B

• Lý do tiêm: Viêm gan B là một bệnh nhiễm trùng nguy hiểm có thể truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở. Nếu trẻ sơ sinh bị nhiễm viêm gan B, 90% nguy cơ sẽ tiến triển thành viêm gan mãn tính và 25% trong số này sẽ tử vong vì xơ gan hoặc ung thư gan.
• Thời điểm tiêm: Tiêm đầy đủ phác đồ 3 mũi trước khi mang thai là rất cần thiết.
• Xét nghiệm liên quan: Xét nghiệm máu để kiểm tra kháng nguyên HBsAg và kháng thể Anti HBs sẽ giúp xác định liệu bạn có cần tiêm phòng vắc xin viêm gan B hay không.

Vắc xin phòng cúm

• Lý do tiêm: Cúm có thể gây sốt cao và các biến chứng nguy hiểm cho phụ nữ mang thai, từ đó làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non, nhẹ cân và thai lưu. Việc tiêm vắc xin cúm giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và bảo vệ sức khỏe của mẹ và thai nhi.
• Thời điểm tiêm: Nên tiêm trước khi mang thai ít nhất 1 tháng để đảm bảo mẹ không mắc bệnh trong thai kỳ. Tuy nhiên, vắc xin ngừa cúm có thể tiêm bất cứ giai đoạn nào của thai kỳ.
• Xét nghiệm liên quan: Không cần làm xét nghiệm trước khi tiêm vắc xin cúm.

Vắc xin Tdap (Uốn ván - Bạch hầu giảm liều - Ho gà vô bào giảm liều)

Đây là vắc xin 3 giá trị có thể được xem xét để tiêm trước khi mang thai nhằm tạo kháng thể miễn dịch chủ động bảo vệ cho mẹ, truyền kháng thể thụ động bảo vệ cho con trong những ngày đầu đời khi được sinh ra.

Những loại vắc xin cần tiêm trong thai kỳ

Trong thời gian mang thai, có một số loại vắc xin cần được tiêm nhằm bảo vệ mẹ và bé khỏi những nguy cơ bệnh tật, đặc biệt là những bệnh dễ gặp trong thai kỳ:

Vắc xin phòng uốn ván (TT)

• Lý do tiêm: Uốn ván là một bệnh nhiễm trùng nguy hiểm do vi khuẩn Clostridium tetani gây ra, có thể lây qua các vết thương hoặc nhiễm trùng dây rốn ở trẻ sơ sinh lúc sinh nở. Tiêm vắc xin uốn ván giúp phòng ngừa uốn ván cho cả mẹ và em bé, đặc biệt là trong quá trình sinh đẻ.
• Thời điểm tiêm: Thường được tiêm hai lần trong lần thai kỳ đầu tiên, bắt đầu từ tuần 20 trở đi và mũi thứ hai cách mũi đầu ít nhất 1 tháng. Cần hoàn thành mũi tiêm lần 2 trước ngày sinh từ 2 đến 4 tuần để đảm bảo kháng thể tạo ra đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu.
• Xét nghiệm liên quan: Không cần làm xét nghiệm trước khi tiêm phòng vắc xin uốn ván.

Vắc xin phòng cúm

• Lý do tiêm: Phụ nữ mang thai dễ mắc bệnh cúm hơn do hệ miễn dịch bị suy giảm. Cúm có thể gây biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là vào ba tháng đầu của thai kỳ. Tiêm phòng cúm giúp bảo vệ cả mẹ và bé.
• Thời điểm tiêm: Có thể tiêm bất kỳ thời điểm nào trong thai kỳ, thường là trước mùa cúm.
• Xét nghiệm liên quan: Không cần làm xét nghiệm trước khi tiêm vắc xin cúm.

Vắc xin Tdap (Uốn ván - Bạch hầu giảm liều - Ho gà vô bào giảm liều)

• Lý do tiêm: Theo báo cáo của các Bệnh viện Nhi, tình hình trẻ sơ sinh bị mắc bệnh ho gà đang có khuynh hướng tăng trong những năm gần đây tại Việt Nam cũng như toàn cầu. Những trẻ này lại chưa thể tiêm chủng vắc xin ngừa ho gà do chưa đủ tuần tuổi được tiêm theo quy định (từ 6 đến 8 tuần tuổi). Việc tiêm vắc xin có thành phần kháng nguyên ho gà cho mẹ lúc mang thai nhằm mục đích truyền kháng thể thụ động từ mẹ sang con qua nhau thai để phòng chống lại bệnh ho gà trong những ngày đầu đời của trẻ khi vừa được sinh ra. Sau đó, khi đủ từ 6 đến 8 tuần tuổi, trẻ sẽ tiêm vắc xin ho gà để tạo kháng thể chủ động.
• Thời điểm tiêm: Thời điểm 3 tháng giữa hoặc 3 tháng cuối thai kỳ (nên là 3 tháng giữa thai kỳ).
• Xét nghiệm liên quan: Không cần làm xét nghiệm trước khi tiêm vắc xin Tdap.

Ngoài ra, nếu những mẹ bầu nào chưa tiêm phòng vắc xin viêm gan B (hoặc chưa tiêm đủ phác đồ) cũng có thể tiêm trong thời gian này.

Hiện nay, tại Trung tâm Tiêm chủng Long Châu có dịch vụ tiêm gói vắc xin dành cho bà bầu, gói vắc xin dành cho phụ nữ chuẩn bị mang thai cũng như các mũi tiêm lẻ theo yêu cầu. Bạn có thể đặt lịch tiêm tại đây hoặc qua hotline 1800 6928.

Xem thêm:

• Xét nghiệm phân là gì? Mục đích của xét nghiệm phân
• Xét nghiệm máu tổng quát có phát hiện ung thư không?