Bệnh hiểm nghèo gồm những bệnh nào? Lưu ý khi chăm sóc người thân mắc bệnh hiểm nghèo

Bệnh hiểm nghèo là những căn bệnh có tính chất nghiêm trọng, tiến triển nhanh và có khả năng đe dọa tính mạng người bệnh, gây tổn thương nặng nề đến sức khỏe và chất lượng sống. Những bệnh này thường yêu cầu điều trị chuyên sâu và có chi phí cao, nhưng không phải tất cả các bệnh nghiêm trọng đều được xếp vào danh mục bệnh hiểm nghèo theo quy định của Bộ Y tế. Bệnh hiểm nghèo không chỉ xuất hiện ở các nước đang phát triển mà còn tồn tại ở các quốc gia phát triển, gây ra mối đe dọa toàn cầu đối với sức khỏe cộng đồng. Hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về các căn bệnh hiểm nghèo và các biện pháp phòng ngừa, điều trị hiệu quả nhằm bảo vệ sức khỏe và sự sống của mọi người.

Bệnh hiểm nghèo là gì?

Bệnh hiểm nghèo là thuật ngữ dùng để chỉ các căn bệnh nghiêm trọng, có thể đe dọa tính mạng hoặc gây ra những tác động lâu dài, nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng sống của người mắc phải. Những bệnh này thường tiến triển nhanh và cần sự can thiệp y tế chuyên sâu để kiểm soát hoặc điều trị hiệu quả.

Tại một số quốc gia, bệnh hiểm nghèo được định nghĩa dựa trên các tiêu chí cụ thể như mức độ nghiêm trọng của căn bệnh, tần suất xuất hiện, và khả năng gây ra các hậu quả lâu dài hoặc không thể chữa trị được. Các bệnh thường được coi là hiểm nghèo bao gồm ung thư, tiểu đường, bệnh tim mạch, các bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng như HIV/AIDS, và nhiều bệnh lý khác.

Tuy nhiên, định nghĩa về bệnh hiểm nghèo có thể thay đổi tùy thuộc vào quốc gia và hệ thống y tế của từng địa phương. Trong một số trường hợp, các căn bệnh không được xem là nghiêm trọng tại một quốc gia có thể được coi là bệnh hiểm nghèo ở nơi khác, do sự khác biệt về điều kiện kinh tế, y tế và văn hóa.

Tại Việt Nam, định nghĩa về bệnh hiểm nghèo đã được quy định rõ trong Thông tư số 01/2025/TT-BYT. Theo đó, bệnh hiểm nghèo là các bệnh có nguy cơ đe dọa tính mạng, tiến triển nhanh và yêu cầu điều trị chuyên sâu. Bộ Y tế đã công bố danh mục các bệnh hiểm nghèo mà người bệnh có thể được hưởng quyền lợi bảo hiểm y tế (BHYT) đầy đủ mà không cần giấy chuyển tuyến.

Bệnh hiểm nghèo gồm những bệnh nào?

Bệnh hiểm nghèo là những bệnh lý nghiêm trọng, có khả năng tiến triển nhanh và đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh. Đặc điểm của các bệnh này là quá trình điều trị thường kéo dài, phức tạp, chi phí điều trị cao và cần áp dụng các phương pháp y tế chuyên sâu.

Ngoài gánh nặng về sức khỏe, người bệnh còn phải đối mặt với áp lực tài chính lớn, khiến gia đình dễ rơi vào tình trạng khó khăn nếu không có sự chuẩn bị chu đáo.

Theo Thông tư số 01/2025/TT-BYT của Bộ Y tế, có hiệu lực từ ngày 01/01/2025, Bộ Y tế đã công bố danh mục 62 bệnh hiếm và bệnh hiểm nghèo, trong đó người bệnh mắc các bệnh này sẽ được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT) tại các cơ sở khám chữa bệnh chuyên sâu mà không cần giấy chuyển tuyến.

Danh mục 62 bệnh hiểm nghèo này bao gồm nhiều nhóm bệnh nghiêm trọng, điển hình như:

• Ung thư (các loại: Phổi, gan, dạ dày, máu, vú, tuyến giáp…).
• Tim mạch nghiêm trọng (suy tim giai đoạn cuối, bệnh động mạch vành nặng, nhồi máu cơ tim cấp…).
• Đột quỵ và các bệnh thần kinh nặng.
• Suy thận mãn giai đoạn cuối, cần phải chạy thận nhân tạo.
• Bệnh gan, phổi mãn tính ở mức độ nghiêm trọng.
• Một số bệnh hiếm có chi phí điều trị rất cao.

Việc mở rộng và cập nhật danh mục bệnh hiểm nghèo này mang lại ý nghĩa lớn, giúp người bệnh dễ dàng tiếp cận điều trị kịp thời, giảm bớt gánh nặng tài chính cho gia đình. Đồng thời, đây cũng là bước tiến quan trọng trong chính sách an sinh xã hội, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với những người mắc bệnh nặng cần được hỗ trợ đặc biệt.

Phòng tránh bệnh hiểm nghèo

Phòng tránh bệnh hiểm nghèo là một phần quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và giảm thiểu nguy cơ mắc phải các căn bệnh nghiêm trọng. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa cơ bản mà mọi người có thể thực hiện để giảm thiểu nguy cơ mắc phải bệnh hiểm nghèo:

• Duy trì lối sống lành mạnh: Hãy ăn uống cân đối, giàu rau củ, hoa quả, và thực phẩm giàu dinh dưỡng. Tập thể dục đều đặn, tránh hút thuốc lá và sử dụng rượu bia trong mức an toàn.
• Điều chỉnh cân nặng: Duy trì cân nặng ở mức lý tưởng có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường và nhiều căn bệnh khác.
• Kiểm soát căn bệnh sẵn có: Nếu bạn đã mắc phải một căn bệnh như tiểu đường hoặc cao huyết áp, hãy tuân thủ kế hoạch điều trị được đề xuất bởi bác sĩ và duy trì các cuộc kiểm tra sức khỏe định kỳ.
• Tiêm phòng và kiểm tra sức khỏe định kỳ: Tiêm phòng đối với các căn bệnh truyền nhiễm như cúm, uốn ván, và viêm gan có thể giúp ngăn chặn sự lây lan của bệnh. Ngoài ra, định kỳ kiểm tra sức khỏe giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe và can thiệp kịp thời.
• Giữ vệ sinh cá nhân và môi trường: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước, tránh tiếp xúc với người bệnh khi bạn cảm thấy không khỏe, và duy trì vệ sinh môi trường sống và làm việc.
• Tránh tiếp xúc với chất độc hại: Hạn chế tiếp xúc với chất độc hại như hóa chất độc hại, khói thuốc lá, và chất ô nhiễm không khí để giảm nguy cơ mắc phải các căn bệnh liên quan.
• Thực hiện kiểm tra y tế định kỳ: Đi kiểm tra y tế định kỳ để phát hiện sớm và điều trị các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn trước khi chúng trở thành nghiêm trọng.

Những lưu ý khi chăm sóc người thân mắc bệnh hiểm nghèo

Đón nhận tin người thân mắc bệnh hiểm nghèo là một thách thức lớn đối với mọi gia đình. Sự bất ngờ và lo lắng có thể làm cho người thân và bệnh nhân cảm thấy bất an và bất lực. Tuy nhiên, trong những thời điểm khó khăn như vậy, cách hữu ích nhất là giúp họ tìm được cách chữa trị hợp lý và hỗ trợ họ vượt qua những thách thức trước mắt. Dưới đây là một số hướng dẫn giúp người nhà và bệnh nhân bình tĩnh hơn khi cùng nhau đối mặt và vượt qua căn bệnh:

Lựa chọn cơ sở y tế uy tín

Dân gian thường có câu "có bệnh thì vái tứ phương", tuy nhiên, việc tìm kiếm điều trị từ nhiều nguồn có thể không chỉ làm mất thời gian và tiền bạc mà còn làm cho bệnh nhân mệt mỏi và mất niềm tin vào quá trình chữa trị. Thay vào đó, người nhà nên tìm đến một bệnh viện chuyên môn, có uy tín để điều trị dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Chăm sóc dinh dưỡng

Chế độ dinh dưỡng đúng cách có thể đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị bệnh. Việc này nên được thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa, dựa trên tình trạng sức khỏe của bệnh nhân và yếu tố đặc thù của căn bệnh. Chăm sóc dinh dưỡng đúng cách có thể giúp cải thiện tình trạng sức khỏe và tăng cường sức đề kháng của bệnh nhân.

Hỗ trợ tâm lý

Việc tạo động lực và lan tỏa trạng thái tích cực có thể giúp bệnh nhân lạc quan và mạnh mẽ hơn trong quá trình chữa trị. Hãy tạo điều kiện cho họ thảo luận về cảm xúc của mình và cung cấp sự ủng hộ tinh thần cần thiết.

Đừng đặt nặng tài chính

Tài chính thường là một trong những vấn đề khiến người nhà và bệnh nhân cảm thấy áp lực. Đừng để bản thân trở nên bị động trước những rủi ro có thể xảy ra. Hãy thảo luận với nhà cung cấp bảo hiểm y tế về các giải pháp bảo hiểm cho bệnh nhân, giúp giảm bớt mối lo lắng về khả năng tài chính trong quá trình điều trị.

Trên đây là các thông tin về bệnh hiểm nghèo và danh sách các loại bệnh thuộc danh mục này. Tóm lại, bệnh hiểm nghèo là những căn bệnh phức tạp và đòi hỏi chi phí điều trị cao. Vì vậy, hãy luôn chăm sóc sức khỏe bản thân và những người thân trong gia đình để hạn chế mắc bệnh hiểm nghèo.

Xem thêm: Lupus ban đỏ có phải bệnh hiểm nghèo không?