Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.
Kim Toàn
30/03/2026
Mặc định
Lớn hơn
Với nhiều người bị cận thị, kính mắt là giải pháp hiệu quả giúp cải thiện và duy trì khả năng nhìn. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn bị cận không đeo kính có sao không và liệu việc không sử dụng kính có ảnh hưởng đến sức khỏe của mắt hay không?
Đeo kính thường xuyên hay chỉ đeo khi cần còn phụ thuộc vào độ tuổi, mức độ cận thị và chỉ định của bác sĩ. Nếu người bị cận thị không tuân thủ hướng dẫn về thời gian sử dụng kính, thị lực có thể suy giảm dần, độ cận tăng nhanh, đồng thời làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm về mắt, thậm chí có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn.
Việc người bị cận thị có cần đeo kính hay không và có phải đeo thường xuyên không phụ thuộc vào độ tuổi và mức độ cận thị của từng người. Cụ thể như sau:
Ở độ tuổi này, mắt vẫn đang trong quá trình phát triển nên độ cận có thể tăng trung bình khoảng -0,5 đến -1 đi-ốp mỗi năm. Vì vậy, nhiều bác sĩ khuyến khích nên đeo kính để giúp kiểm soát sự tiến triển của cận thị. Tuy nhiên, việc đeo kính còn tùy thuộc vào mức độ cận:
Sau 18 tuổi, độ cận của mắt thường có xu hướng ổn định dần và đến khoảng 25 tuổi thì hầu như không còn tăng thêm. Vì vậy, ở giai đoạn này bạn có thể lựa chọn đeo kính hoặc không cần đeo kính thường xuyên tùy vào mức độ cận và nhu cầu nhìn xa.

Khi bị cận thị nhưng không đeo kính phù hợp, mắt có thể phải điều tiết nhiều hơn, từ đó làm tăng độ cận và dẫn đến một số vấn đề về thị lực như sau:
Việc không đeo kính trong thời gian dài, đặc biệt ở những người có độ cận chênh lệch lớn giữa hai mắt (trên 2 đi-ốp) hoặc chỉ bị cận ở một mắt, có thể làm tăng nguy cơ nhược thị. Lúc này, não bộ thường ưu tiên tiếp nhận hình ảnh từ mắt có thị lực tốt hơn, khiến mắt còn lại hoạt động ít dần và suy giảm chức năng theo thời gian, lâu dài có thể dẫn đến nhược thị.
Ngoài ra, nhược thị cũng có thể xuất hiện khi khám khúc xạ quá muộn hoặc sử dụng kính không đúng độ cận. Trong một số trường hợp, tật khúc xạ ở một hoặc cả hai mắt chỉ được phát hiện tình cờ khi đã xảy ra nhược thị, thậm chí có thể ở mức độ nặng.
Người bị cận thị thường khó nhìn rõ các vật ở xa. Nếu không đeo kính hỗ trợ, thị lực sẽ bị hạn chế, gây bất tiện trong học tập, làm việc và sinh hoạt hằng ngày. Việc đeo kính đúng độ và sử dụng thường xuyên sẽ giúp cải thiện khả năng nhìn, giúp mắt quan sát rõ hơn và gần với thị lực bình thường.

Trên thực tế, nếu cận thị ở mức nhẹ thì không nhất thiết phải đeo kính. Nhiều chuyên gia cho rằng khi độ cận dưới 1 đi-ốp, người bị cận có thể chưa cần sử dụng kính mà nên áp dụng một số bài tập hỗ trợ cho mắt. Hiệu quả của việc luyện tập này thường cao hơn ở người trẻ tuổi, khi mắt vẫn còn khả năng điều tiết và thích nghi tốt.
Tuy nhiên, khi cận thị ở mức trung bình hoặc nặng, việc đeo kính là cần thiết để hỗ trợ thị lực. Nếu không sử dụng kính, mắt sẽ phải điều tiết nhiều hơn để nhìn rõ, từ đó dễ dẫn đến mỏi mắt, khô mắt và về lâu dài có thể làm thị lực suy giảm và độ cận tăng nhanh. Trong một số trường hợp, nếu không đeo kính trong thời gian dài, độ cận có thể tăng thêm vài đi-ốp.
Như vậy, việc không đeo kính có làm tăng độ cận hay không còn phụ thuộc vào mức độ cận thị. Với trường hợp dưới 1 đi-ốp, có thể ưu tiên các bài tập cho mắt và theo dõi thị lực định kỳ. Ngược lại, nếu độ cận trên 1 đi-ốp, việc không đeo kính có thể khiến mắt phải điều tiết nhiều và làm tăng nguy cơ tăng độ cận theo thời gian.

Khi bị cận thị, việc đeo kính hỗ trợ thị lực là cần thiết, kể cả với những trường hợp có độ cận nhẹ (dưới 0,75 đi-ốp). Tuy nhiên, việc sử dụng kính có thể linh hoạt tùy theo mức độ cận:

Việc có cần đeo kính hay không còn phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng mắt và tính chất công việc của mỗi người. Với những người bị cận ở độ tuổi trung niên hoặc làm các công việc không yêu cầu tầm nhìn xa như làm việc văn phòng, thường không nhất thiết phải đeo kính suốt cả ngày.
Đối với người cận từ 1 đến 2 đi-ốp, không cần đeo kính liên tục mà chỉ nên sử dụng khi cần nhìn xa. Nếu đeo kính thường xuyên trong trường hợp này, mắt có thể giảm khả năng điều tiết khi nhìn gần và dần trở nên phụ thuộc vào kính. Bên cạnh đó, khi làm việc trong thời gian dài, mắt cũng dễ mệt mỏi hoặc đau nhức, vì vậy nên dành thời gian nghỉ ngắn cho mắt, chẳng hạn nghỉ khoảng 12 phút sau mỗi 30 phút làm việc để giúp mắt thư giãn.
Trong khi đó, với những người cận từ 2 đi-ốp trở lên, việc đeo kính thường xuyên là cần thiết để đảm bảo khả năng nhìn rõ. Đặc biệt, trường hợp cận nặng từ 3 đi-ốp trở lên gần như bắt buộc phải sử dụng kính. Nếu không đeo kính, mắt sẽ phải điều tiết nhiều hơn để nhìn rõ, lâu dài có thể làm độ cận tăng nhanh và làm tăng nguy cơ thoái hóa võng mạc.

Không. Cận thị không phải là nguyên nhân trực tiếp gây mù lòa. Tình trạng này chủ yếu làm suy giảm khả năng nhìn xa, khiến hình ảnh ở khoảng cách xa trở nên mờ. Tuy nhiên, nếu cận thị tiến triển nặng mà không được theo dõi và kiểm soát, nguy cơ mắc một số bệnh lý mắt như thoái hóa võng mạc, tăng nhãn áp hoặc đục thủy tinh thể sớm có thể tăng lên. Những bệnh lý này nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực.
Trong một số trường hợp, điều này có thể xảy ra. Cận thị đơn thuần không trực tiếp gây lé mắt, nhưng nếu hai mắt có độ cận chênh lệch lớn mà không được điều chỉnh, hoặc mắt phải điều tiết quá mức trong thời gian dài, sự mất cân bằng giữa các cơ vận nhãn có thể xuất hiện. Về lâu dài, tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ bị lác mắt hoặc các rối loạn thị giác hai mắt.
Có, đây là triệu chứng khá thường gặp. Khi bị cận thị, mắt phải hoạt động nhiều hơn để cố gắng điều chỉnh hình ảnh ở xa vào đúng tiêu điểm. Sự gắng sức kéo dài này dễ dẫn đến mỏi mắt, căng thẳng thị giác và từ đó gây ra các cơn đau đầu.
Có thể xảy ra, đặc biệt ở trẻ em. Khi một mắt có độ cận cao nhưng không được điều chỉnh bằng kính phù hợp, não bộ có xu hướng sử dụng hình ảnh từ mắt có thị lực tốt hơn và dần “bỏ qua” mắt còn lại (1). Lâu dần, điều này có thể dẫn đến nhược thị (còn gọi là mắt lười), khiến thị lực của một mắt suy giảm dù không có tổn thương rõ ràng về cấu trúc.
Hiện nay, chưa có bằng chứng khoa học khẳng định việc không đeo kính khi bị cận thị có thể gây lồi mắt. Tình trạng lồi mắt (hay lồi nhãn cầu) thường liên quan đến các bệnh lý khác, chẳng hạn như bệnh Basedow (cường giáp) hoặc các rối loạn ở hốc mắt. Tuy nhiên, ở người cận thị nặng, trục nhãn cầu có thể dài hơn bình thường, khiến mắt trông hơi lồi hơn. Đây là đặc điểm về cấu trúc của mắt, không phải hậu quả của việc không đeo kính.
Bài viết trên đã giúp giải đáp rõ ràng thắc mắc “Người bị cận không đeo kính có sao không?”. Đồng thời, nội dung cũng đề cập đến một số sai lầm thường gặp khi sử dụng kính và gợi ý các cách khắc phục phù hợp để giúp mắt dễ chịu hơn khi đeo kính. Nếu bạn thấy thông tin hữu ích, hãy chia sẻ bài viết đến nhiều người hơn nhé!
Dược sĩ Đại học Nguyễn Tuấn Trịnh
Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.