Tôm đông lạnh có giữ được dưỡng chất không? Những nguy cơ cần lưu ý khi bảo quản

Tôm đông lạnh là lựa chọn của nhiều gia đình nhờ sự tiện lợi và dễ bảo quản, nhưng không ít người vẫn băn khoăn liệu tôm sau khi cấp đông còn giữ được dưỡng chất hay không. Việc hiểu đúng về giá trị dinh dưỡng của tôm đông lạnh, cũng như điều kiện bảo quản sẽ giúp bạn yên tâm hơn khi sử dụng.

Tôm đông lạnh còn giữ được dưỡng chất như ban đầu?

Tôm được cấp đông vẫn có thể giữ được phần lớn dưỡng chất nếu được bảo quản và chế biến đúng cách. Một số vitamin nhóm B (như B1, B6, B12) có thể giảm nhẹ trong quá trình đông lạnh và rã đông. Nhưng protein, omega-3, khoáng chất như kẽm, selen và canxi trong tôm hầu như không bị phá hủy trong quá trình cấp đông. Nhờ đó, các sản phẩm tôm đông lạnh đạt chất lượng vẫn cung cấp nguồn dinh dưỡng dồi dào cho cơ thể.

Hàm lượng các chất dinh dưỡng và hương vị tôm đông lạnh sẽ phụ thuộc vào phương pháp cấp đông.

• Đông lạnh nhanh (IQF) và bảo quản ở -18°C hoặc thấp hơn: Đây là phương pháp hiện đại và được khuyến nghị. Tôm được làm lạnh nhanh chóng, giúp giữ nguyên cấu trúc tế bào, hạn chế mất nước và giữ được hương vị tự nhiên cùng các chất dinh dưỡng quan trọng.
• Đông lạnh chậm hoặc rã đông nhiều lần: Nếu tôm được đông lạnh chậm hoặc bị rã đông rồi đông lại nhiều lần, thịt tôm sẽ bị mất nước, dẫn đến protein và khoáng chất giảm nhẹ. Đồng thời, kết cấu thịt thay đổi, thịt mềm nhũn và kém ngon hơn.

Thành phần dinh dưỡng trong tôm đông lạnh

Trong 100g tôm đông lạnh, trung bình chứa khoảng:

• Năng lượng: Khoảng 99 kcal.
• Protein: Khoảng 20 - 24g, cung cấp axit amin thiết yếu, hỗ trợ phát triển cơ bắp và phục hồi tế bào.
• Chất béo: Khoảng 0,3 - 1g, chủ yếu là omega-3, tốt cho tim mạch và não bộ.
• Carbohydrate: Khoảng 0,2 - 1g, hầu như không đáng kể.
• Cholesterol: Khoảng 150 - 190 mg, cần lưu ý với người có vấn đề tim mạch.
• Canxi: Khoảng 30 - 50 mg, giúp chắc xương, hỗ trợ răng và cơ bắp.
• Phốt pho: Khoảng 200 mg, tham gia vào quá trình tạo năng lượng và sức khỏe xương.
• Kali: Khoảng 250 mg, hỗ trợ cân bằng điện giải và huyết áp.
• Natri: Khoảng 150 mg, cần điều chỉnh nếu ăn kiêng muối.
• Vitamin B12: Khoảng 1,5 µg, tốt cho thần kinh và sản xuất hồng cầu.
• Vitamin E: Khoảng 1 mg, chống oxy hóa, bảo vệ tế bào.
• Selenium: Khoảng 40 µg, tăng cường hệ miễn dịch và bảo vệ cơ thể khỏi gốc tự do.

Thành phần dinh dưỡng của tôm đông lạnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như phương pháp đông lạnh, nhiệt độ bảo quản và thời gian lưu trữ. Ngoài ra, việc rã đông nhiều lần hoặc bảo quản ở nhiệt độ không ổn định sẽ làm mất nước, giảm protein và làm thịt tôm nhão, ảnh hưởng đến chất lượng dinh dưỡng. Vì vậy, lựa chọn tôm đông lạnh từ nguồn uy tín và bảo quản, rã đông đúng cách là yếu tố quan trọng để đảm bảo sức khỏe khi sử dụng thực phẩm này.

Nguy cơ tiềm ẩn khi ăn tôm đông lạnh

Bên cạnh sự tiện lợi và giá thành hợp lý, tôm đông lạnh cũng tiềm ẩn một số rủi ro về an toàn thực phẩm và dinh dưỡng nếu không được sử dụng đúng cách.

Nguy cơ nhiễm khuẩn

Vi khuẩn như Salmonella, Listeria hay Vibrio không phát triển ở nhiệt độ đông lạnh sâu, nhưng có thể tồn tại và tăng sinh nhanh khi tôm bị rã đông, bảo quản không liên tục hoặc chế biến không đảm bảo vệ sinh. Những vi khuẩn này có thể gây ngộ độc thực phẩm, biểu hiện bằng buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng và sốt.

Giảm hàm lượng chất dinh dưỡng

So với tôm tươi sống, tôm đông lạnh có thể bị giảm một phần giá trị dinh dưỡng trong quá trình cấp đông và bảo quản kéo dài. Vitamin nhóm B có thể bị hao hụt nhẹ nếu tôm bị rã đông - đông lại nhiều lần hoặc chế biến ở nhiệt độ cao trong thời gian dài. Ngoài ra, cấu trúc protein có thể bị biến đổi nhẹ, làm giảm độ tươi ngon và khả năng hấp thu dinh dưỡng. Chất lượng thịt tôm sẽ giảm nếu rã đông nhiều lần hoặc bảo quản không đúng cách, dẫn đến mất nước, giảm protein và thay đổi kết cấu.

Nguy cơ nhiễm hóa chất và phụ gia

Tôm đông lạnh có nguy cơ nhiễm hóa chất, chất bảo quản thực phẩm và phụ gia do trong quá trình bảo quản, một số cơ sở có thể sử dụng chất giữ nước, chất bảo quản hoặc phụ gia chống oxy hóa để kéo dài thời gian sử dụng và cải thiện màu sắc. Các chất này nếu được sử dụng vượt mức cho phép hoặc không được kiểm soát theo quy định an toàn thực phẩm có thể tích tụ trong cơ thể, gây ảnh hưởng đến gan, thận và hệ tiêu hóa khi tiêu thụ lâu dài.

Lưu ý khi mua và sử dụng tôm đông lạnh

Để đảm bảo an toàn thực phẩm và tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng, người tiêu dùng cần nắm rõ những lưu ý quan trọng sau khi mua và sử dụng tôm đông lạnh:

• Chọn tôm còn nguyên vẹn, không bị bầm dập hay tan rã: Tôm bị bầm, nát hoặc bị rã đông nhiều lần có thể mất protein, khoáng chất và thay đổi kết cấu, đồng thời tăng nguy cơ vi khuẩn phát triển.
• Kiểm tra ngày sản xuất và hạn sử dụng: Tôm đông lạnh càng để lâu, vitamin nhạy cảm (như vitamin C, B) giảm dần, hương vị và chất lượng thịt cũng suy giảm. Vì vậy, bạn nên chọn mua sản phẩm mới được sản xuất và hạn sử dụng còn dài.
• Mua từ nguồn uy tín, có bảo quản lạnh liên tục: Việc này đảm bảo tôm không bị rã đông - đông lại nhiều lần, hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn và giữ được dưỡng chất.
• Bảo quản ngay sau khi mua ở nhiệt độ -18°C hoặc thấp hơn: Việc này giúp giữ nguyên protein, khoáng chất và omega-3, đồng thời ngăn vi khuẩn sinh sôi.
• Chế biến tôm nhanh chóng sau khi rã đông: Chế biến ngay sau khi rã đông giúp tôm giữ được hương vị, độ ngọt và dưỡng chất; hạn chế mất vitamin và khoáng chất nhạy cảm với nhiệt độ.

Hướng dẫn rã đông tôm đông lạnh đúng cách

Rã đông tôm đông lạnh đúng cách giúp giữ được độ tươi, hạn chế mất chất dinh dưỡng và giảm nguy cơ nhiễm khuẩn. Dưới đây là một số cách rã đông an toàn bạn có thể áp dụng:

Rã đông tôm trong ngăn mát tủ lạnh

Để rã đông tôm đông lạnh an toàn, bạn nên đặt tôm trong hộp hoặc túi kín rồi để vào ngăn mát tủ lạnh khoảng 6 - 12 giờ, tùy số lượng tôm. Phương pháp này giúp tôm rã đông từ từ, hạn chế mất nước và protein, đồng thời ngăn vi khuẩn phát triển.

Rã đông bằng nước lạnh

Muốn rã đông hải sản nhanh hơn, bạn có thể thử cách rã đông bằng nước lạnh. Bạn hãy cho tôm vào túi kín rồi ngâm trong bát nước lạnh từ 15 - 30 phút, thay nước sau 10 - 15 phút nếu cần. Nước lạnh giúp rã đông tôm nhanh nhưng vẫn giữ được cấu trúc thịt và dưỡng chất. Cần lưu ý không dùng nước nóng để rã đông vì dễ làm tôm chín sớm, làm giảm giá trị dinh dưỡng.

Rã đông bằng lò vi sóng (chỉ khi cần gấp)

Nếu cần chế biến ngay, bạn có thể rã đông bằng lò vi sóng với thời gian ngắn. Trong quá trình rã đông, bạn nên kiểm tra và đảo tôm giữa các lần quay. Cần tránh quay quá lâu vì nhiệt cao có thể làm tôm chín cục bộ và giảm chất lượng thịt.

Không rã đông tôm ở nhiệt độ phòng

Không nên rã đông tôm ở nhiệt độ phòng vì môi trường ấm tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển nhanh chóng. Việc để tôm tan đá tự nhiên quá lâu còn làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn, gây hư hỏng cấu trúc thịt, giảm độ tươi ngon và tiềm ẩn rủi ro mất an toàn thực phẩm.

Tôm đông lạnh vẫn có thể giữ được phần lớn giá trị dinh dưỡng nếu được cấp đông đúng quy trình, bảo quản đạt chuẩn và sử dụng hợp lý. Tuy nhiên, chất lượng tôm phụ thuộc nhiều vào nguồn gốc, thời gian bảo quản và cách rã đông, chế biến. Việc lựa chọn sản phẩm uy tín, đọc kỹ nhãn mác và tuân thủ các nguyên tắc an toàn thực phẩm sẽ giúp bạn tận dụng lợi ích dinh dưỡng của tôm đông lạnh mà vẫn bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.