Hoàn thành chương trình Thạc sĩ Y học cổ truyền tại Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Có nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực Cơ - Xương - Khớp và lĩnh vực Xét nghiệm.
Ứng dụng Nhà Thuốc Long Châu
Siêu ưu đãi, siêu trải nghiệm
Thạc sĩ - Bác sĩTrần Thị Mỹ Linh
Hoàn thành chương trình Thạc sĩ Y học cổ truyền tại Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Có nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực Cơ - Xương - Khớp và lĩnh vực Xét nghiệm.
Bệnh Legg-Calve-Perthes là một tình trạng hiếm gặp trong đó đầu xương đùi tạm thời mất nguồn cung cấp máu. Kết quả là đầu xương đùi bị xẹp, viêm và kích ứng. Khi tình trạng bệnh tiến triển, cơ thể sẽ hấp thụ các tế bào xương chết và thay thế chúng bằng các tế bào xương mới khi nguồn cung cấp máu nuôi được hồi phục. Nhưng hình dạng chỏm xương đùi sẽ thay đổi và không còn di chuyển trơn tru trong ổ khớp nữa. Nếu không được điều trị, bệnh Perthes có thể gây nhiều biến chứng sau này.
Bệnh Legg-Calve-Perthes (LCPD) là hoại tử xương vô căn hoặc hoại tử vô mạch vô căn ở chỏm xương đùi. Tình trạng này được mô tả độc lập bởi Arthur Legg, Jacques Calve và Georg Perthes vào năm 1910. Bệnh lý này còn được gọi là bệnh coxa plana, Legg-Perthes, Legg Calve hoặc bệnh Perthes.
Bệnh Legg-Calve-Perthes là một tình trạng thời thơ ấu xảy ra khi việc cung cấp máu cho chỏm xương đùi của khớp hông bị gián đoạn tạm thời và xương bắt đầu chết. Phần xương yếu này dần dần bị gãy và có thể mất đi hình dạng tròn trịa. Khi cơ thể phục hồi nguồn cung cấp máu cho chỏm xương đùi, chỏm xương sẽ lành lại.
Nhưng nếu chỏm xương đùi không còn tròn sau khi lành, nó có thể gây đau và cứng khớp. Toàn bộ quá trình chết xương, gãy xương và tái tạo xương có thể mất vài năm.
Thông thường, bệnh Legg-Calve-Perthes bao gồm bốn giai đoạn:
Giai đoạn 1: Hoại tử
Việc cung cấp máu cho chỏm xương đùi bị gián đoạn khiến khớp háng bị viêm, cứng và đau. Các vùng xương biến thành mô chết (hoại tử vô mạch). Trên phim X-quang, chỏm xương đùi có vẻ ít tròn hơn. Giai đoạn này có thể kéo dài từ vài tháng đến một năm.
Giai đoạn 2: Phân mảnh
Cơ thể “làm sạch” các tế bào xương chết và thay thế chúng bằng các tế bào xương mới khỏe mạnh. Đầu xương đùi bắt đầu khôi phục hình tròn trở lại nhưng khớp vẫn bị viêm và đau. Giai đoạn này có thể kéo dài đến hai năm.
Giai đoạn 3: Hồi phục
Chỏm xương đùi tiếp tục tự biến đổi thành hình tròn với xương mới sau khi lưu lượng máu được phục hồi. Giai đoạn này có thể kéo dài từ một đến ba năm.
Giai đoạn 4: Tái tạo
Các tế bào xương bình thường sẽ thay thế các tế bào xương mới và chỏm xương đùi trở thành hình nấm hơn là quả bóng. Giai đoạn này có thể kéo dài vài năm khi xương lành lại.
Các triệu chứng của bệnh Legg-Calve-Perthes bao gồm:
Bệnh Legg-Calve-Perthes gây đau đớn và hạn chế vận động ở trẻ. Hầu hết trẻ em trở lại hoạt động bình thường mà không có hạn chế vận động khớp. Nếu không được phát hiện và điều trị không kịp thời dẫn đến nhiều biến chứng khác ảnh hưởng đến khả năng đi lại của trẻ như viêm khớp háng, bán trật khớp háng,...
Trẻ em mắc bệnh Legg-Calve-Perthes có nguy cơ mắc bệnh viêm khớp hông cao hơn ở tuổi trưởng thành đặc biệt nếu khớp hông lành lại với hình dạng bất thường. Nếu xương hông không khớp với nhau sau khi lành, khớp có thể bị mòn sớm và có thể mắc các biến chứng sau:
Hãy đến khám bác sĩ ngay khi trẻ bắt đầu đi khập khiễng hoặc đau hông, háng hoặc đầu gối.
Bệnh Legg-Calve-Perthes xảy ra khi có quá ít máu được cung cấp đến phần đầu xương đùi. Máu rất quan trọng cho xương vì nó cung cấp oxy và dinh dưỡng cho xương. Thiếu máu cung cấp khiến các tế bào xương chết. Quá trình này được gọi là hoại tử xương hoặc hoại tử vô mạch.
Nguyên nhân của việc giảm lưu lượng máu tạm thời đến chỏm xương đùi vẫn chưa được biết. Các nguyên nhân làm gián đoạn lưu lượng máu đến đầu xương đùi chẳng hạn như chấn thương (chấn thương vĩ mô hoặc vi mô lặp đi lặp lại), rối loạn đông máu và sử dụng steroid.
Chứng tăng đông máu xuất hiện ở khoảng 50% số bệnh nhân và một số dạng rối loạn đông máu xuất hiện ở khoảng 75% bệnh nhân.
Bệnh Legg-Calvé-Perthes đặc trưng bởi sự hoại tử vô mạch ở phần đầu xương đùi, điều này không phổ biến trong các bệnh lý xương khớp khác ở trẻ. Bệnh có tính chất tự phát và tiến triển qua nhiều giai đoạn phục hồi. Trong khi nhiều bệnh xương khớp khác gây viêm, bệnh này chủ yếu liên quan đến tổn thương do thiếu máu cung cấp.
Nếu không điều trị đúng cách, bệnh có thể dẫn đến biến dạng vĩnh viễn ở khớp háng, giới hạn khả năng vận động và gây thoái hóa khớp sớm khi trưởng thành. Trẻ có thể bị đau mãn tính và phải đối mặt với nguy cơ thay khớp háng sớm.
Phục hồi chức năng thường bao gồm vật lý trị liệu để duy trì phạm vi chuyển động của khớp háng và tăng cường sức mạnh cơ bắp xung quanh. Ngoài ra, sử dụng nạng, nẹp chỉnh hình hoặc bó bột có thể giúp giảm áp lực lên khớp háng. Hoạt động nhẹ nhàng như bơi lội thường được khuyến khích.
Bệnh Legg-Calvé-Perthes trải qua bốn giai đoạn: (1) Giai đoạn hoại tử xương do mất nguồn cung cấp máu; (2) Giai đoạn gãy xương dưới áp lực; (3) Giai đoạn tái tạo, khi xương mới hình thành; (4) Giai đoạn phục hồi, xương đùi lấy lại hình dạng gần bình thường. Thời gian kéo dài của từng giai đoạn phụ thuộc vào mức độ tổn thương.
Tiên lượng phụ thuộc vào tuổi phát hiện bệnh và mức độ tổn thương. Trẻ nhỏ hơn thường có khả năng hồi phục tốt hơn. Tuy nhiên, việc điều trị sớm và đúng cách là yếu tố quan trọng để tránh các biến chứng lâu dài như viêm khớp háng sớm.