Hội chứng May Thurner là gì? Dấu hiệu của hội chứng May Thurner

Hội chứng May Thurner thường diễn tiến âm thầm cho đến khi gây ra các biến chứng nghiêm trọng cho cơ thể. Bài viết sau của Nhà thuốc Long Châu sẽ đi sâu làm rõ khái niệm của hội chứng này cùng với các dấu hiệu nhận biết cụ thể, giúp bạn đọc có cái nhìn toàn diện về tình trạng nguy hiểm đối với hệ tuần hoàn này.

Hội chứng May Thurner là gì?

Hội chứng May Thurner là một bệnh lý mạch máu đặc trưng bởi tình trạng động mạch chậu phải chèn ép lên tĩnh mạch chậu trái tại vùng chậu. Sự chèn ép này làm cản trở quá trình lưu thông máu từ chân trái trở về tim, dẫn đến tình trạng ứ trệ tuần hoàn, gây sưng tấy và làm tăng nguy cơ hình thành các cục máu đông nguy hiểm, được gọi là huyết khối tĩnh mạch sâu.

Khác với nhiều bệnh tim mạch thông thường, hội chứng May Thurner không xuất phát từ thói quen sinh hoạt hay lối sống, mà bắt nguồn chủ yếu từ những biến đổi trong cấu trúc giải phẫu tại vùng xương chậu. Cơ chế gây bệnh cụ thể bao gồm các yếu tố sau:

• Sự chèn ép từ động mạch: Về mặt giải phẫu, động mạch chậu chung phải có đường đi vắt chéo qua tĩnh mạch chậu chung trái. Vị trí vắt chéo này khiến tĩnh mạch bên trái bị động mạch tì đè và ép chặt vào cấu trúc cột sống thắt lưng.
• Tác động từ cột sống: Đốt sống thắt lưng thứ năm nằm ở vị trí ngay phía sau tĩnh mạch chậu trái. Khi động mạch chậu phải đè từ phía trước, đốt sống này đóng vai trò như một điểm tựa cứng ở phía sau, tạo ra hiệu ứng kẹp khiến tĩnh mạch bị đè giữa hai cấu trúc này.
• Quá trình hình thành màng xơ: Quá trình tĩnh mạch bị cọ xát và chịu áp lực liên tục từ động mạch sẽ gây ra tình trạng kích ứng mãn tính bên trong lòng mạch. Theo thời gian, phản ứng viêm này dẫn đến sự hình thành của các mô sẹo và màng xơ. Các cấu trúc này khiến không gian lòng mạch càng bị thu hẹp, làm cản trở lưu lượng máu và tạo điều kiện thuận lợi cho các cục máu đông hình thành.

Dấu hiệu nhận biết của hội chứng May Thurner

Mặc dù hội chứng May Thurner có thể tiến triển âm thầm không triệu chứng, nhưng phần lớn bệnh nhân sẽ có biểu hiện lâm sàng tăng lên đứng hoặc ngồi lâu và thuyên giảm khi nghỉ ngơi hoặc kê cao chân. Dưới đây là các dấu hiệu nhận biết của bệnh:

• Phù chân: Xuất hiện tình trạng sưng phù mãn tính, dai dẳng, thường chỉ khu trú ở vị trí cẳng chân hoặc bàn chân trái.
• Đau nhức và nặng chân: Bệnh nhân có cảm giác cẳng chân trái trở nên nặng nề, đi kèm với các cơn đau âm ỉ, đau nhói hoặc hiện tượng co thắt cơ.
• Giãn tĩnh mạch nổi rõ: Các tĩnh mạch bị ứ máu sẽ phình to, giãn rộng và nổi hằn rõ trên bề mặt da chân hoặc vùng chậu.
• Đau vùng chậu mãn tính: Áp lực chèn ép mạch máu kéo dài có thể dẫn đến các cơn đau dai dẳng ở khu vực vùng chậu, đôi khi tiến triển thành sung huyết vùng chậu.
• Dấu hiệu huyết khối tĩnh mạch sâu: Đây là biến chứng nghiêm trọng do máu ứ đọng tạo thành cục máu đông, biểu hiện qua các cơn đau dữ dội khởi phát đột ngột, chân sưng to nhanh chóng, vùng da tổn thương chuyển sang màu đỏ hoặc biến đổi màu sắc, khi chạm vào có cảm giác ấm nóng và rất mềm.
• Tổn thương da và mô kéo dài: Hệ quả của tình trạng suy tĩnh mạch mạn tính khiến vùng da chân, đặc biệt là quanh mắt cá, đổi sang màu nâu tím, bề mặt da trở nên xơ cứng, dày lên và bong vảy, nghiêm trọng hơn là hình thành vết loét tĩnh mạch hoặc vết thương hở khó lành.
• Dấu hiệu cảnh báo thuyên tắc phổi: Đây là trường hợp đe dọa trực tiếp đến tính mạng khi cục máu đông bong ra và di chuyển lên phổi. Người bệnh cần được cấp cứu ngay lập tức nếu xuất hiện các triệu chứng hụt hơi, đau tức ngực, nhịp tim nhanh, ngất xỉu hoặc ho ra máu.

Hội chứng May Thurner điều trị bằng cách nào?

Mục tiêu cốt lõi trong điều trị hội chứng May Thurner là giải phóng áp lực chèn ép lên tĩnh mạch chậu và tái thông mạch máu. Phác đồ phổ biến hiện nay là sự kết hợp giữa các thủ thuật can thiệp ít xâm lấn với việc sử dụng thuốc, nhằm ngăn ngừa nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu.

Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của triệu chứng, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp điều trị cụ thể dưới đây:

Can thiệp ít xâm lấn

Những can thiệp thường áp dụng trong hội chứng May Thurner bao gồm:

• Nong mạch và đặt stent: Cấu trúc stent đóng vai trò như một khung chống đỡ vững chắc, giúp giữ cho lòng tĩnh mạch luôn mở thông và chống lại sức ép từ động mạch tì đè phía trên.
• Phương pháp tiêu sợi huyết: Nếu người bệnh đã xuất hiện cục máu đông, bác sĩ sẽ sử dụng một ống thông chuyên dụng để đưa thuốc tiêu sợi huyết vào vị trí tĩnh mạch bị tắc nghẽn, nhằm phá vỡ và làm tan huyết khối.

Điều trị nội khoa và bảo tồn

Dưới đây là các phương pháp điều trị nội khoa:

• Thuốc chống đông: Nhóm thuốc này được bác sĩ kê đơn với mục đích ngăn chặn sự hình thành của các cục máu đông mới, đồng thời ức chế sự gia tăng kích thước của các cục máu đông hiện có.
• Vớ nén y khoa: Việc mang các loại vớ có độ co giãn chuyên dụng sẽ tạo ra áp lực cơ học lên cẳng chân, hỗ trợ đẩy dòng máu lưu thông ngược lên phía trên tim và giúp thuyên giảm tình trạng sưng phù.

Phẫu thuật ngoại khoa

Phẫu thuật bắc cầu mạch máu thường chỉ được áp dụng trong những trường hợp hiếm gặp, mức độ bệnh quá nặng hoặc khi kỹ thuật đặt stent bị thất bại/không khả thi. Bác sĩ phẫu thuật mạch máu sẽ tiến hành tạo ra một đường dẫn máu lưu thông mới đi vòng qua đoạn tĩnh mạch bị chèn tắc bằng cách sử dụng một ống ghép nhân tạo hoặc lấy một tĩnh mạch khỏe mạnh khác từ chính cơ thể người bệnh.

Trên đây là thông tin về hội chứng May Thurner. Việc hiểu rõ bản chất của hội chứng này và các dấu hiệu cảnh báo là bước đầu quan trọng giúp người bệnh tiếp cận các phương pháp điều trị kịp thời, hiệu quả, giảm thiểu rủi ro biến chứng, từ đó duy trì một hệ tuần hoàn khỏe mạnh.