Say nắng là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân, phương pháp chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa hiệu quả

Say nắng là gì?

Say nắng là một tình trạng do cơ thể bạn quá nóng, thường là do tiếp xúc hoặc gắng sức trong thời gian dài ở nhiệt độ cao. Dạng chấn thương nhiệt nghiêm trọng nhất này có thể xảy ra nếu nhiệt độ cơ thể của bạn tăng lên đến 104^oF (40^oC) hoặc cao hơn. Tình trạng này phổ biến nhất trong những tháng mùa hè.

Say nắng cần được điều trị khẩn cấp. Say nắng không được điều trị có thể nhanh chóng làm tổn hại não, tim, thận và cơ. Thiệt hại càng trầm trọng hơn nếu trì hoãn điều trị lâu hơn, làm tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng hoặc tử vong.

Những dấu hiệu và triệu chứng của say nắng

Các dấu hiệu và triệu chứng say nắng bao gồm:

• Nhiệt độ cơ thể cao. Nhiệt độ cơ thể từ 104^oF (40^oC) trở lên, thu được bằng nhiệt kế trực tràng, là dấu hiệu chính của say nắng.

• Thay đổi trạng thái tinh thần hoặc hành vi. Lú lẫn, kích động, nói lắp, khó chịu, mê sảng, co giật và hôn mê đều có thể do say nắng.

• Thay đổi tiết mồ hôi. Khi bị say nắng do thời tiết nắng nóng, da của bạn sẽ cảm thấy nóng và khô khi chạm vào. Tuy nhiên, khi say nắng do tập thể dục gắng sức, da của bạn có thể cảm thấy khô hoặc hơi ẩm.

• Buồn nôn và ói mửa. Bạn có thể cảm thấy đau bụng hoặc nôn mửa.

• Da ửng đỏ. Da của bạn có thể đỏ lên khi nhiệt độ cơ thể tăng lên.

• Thở nhanh. Hơi thở của bạn có thể trở nên nhanh và nông hơn.

• Tăng nhanh nhịp tim. Nhịp đập của bạn có thể tăng lên đáng kể vì căng thẳng nhiệt tạo ra gánh nặng to lớn cho tim của bạn để giúp làm mát cơ thể của bạn.

• Đau đầu.

• Nước tiểu sẫm màu.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Nếu bạn nghĩ một người có thể bị say nắng, hãy tìm sự trợ giúp y tế ngay lập tức.

Thực hiện ngay lập tức để hạ nhiệt cho người quá nóng trong khi chờ cấp cứu.

• Đưa người đó vào bóng râm hoặc trong nhà.

• Cởi bỏ quần áo thừa.

• Làm mát người bằng bất kỳ phương tiện nào có sẵn - cho vào bồn nước mát hoặc vòi hoa sen mát, xịt vòi hoa sen, quạt trong khi phun sương bằng nước mát, hoặc đặt túi đá hoặc khăn ướt lạnh lên người đầu, cổ, nách và bẹn.

Nguyên nhân dẫn đến say nắng

Say nắng có thể được chia làm hai loại cổ điển và gắng sức.

Say nắng cổ điển là kiểu say nắng không theo nguyên tắc, thường do tiếp xúc với môi trường nóng ẩm trong thời gian dài (2 - 3 ngày) dẫn đến nhiệt độ cơ thể tăng lên. Nó xảy ra thường xuyên nhất ở người lớn tuổi và những người bị bệnh mãn tính.

Say nắng gắng sức là khi nhiệt độ cơ thể tăng lên do hoạt động thể chất cường độ cao trong thời tiết nóng bức. Bất kỳ ai tập thể dục hoặc làm việc trong thời tiết nắng nóng đều có thể bị say nắng quá mức, nhưng rất dễ xảy ra hơn nếu bạn không quen với nhiệt độ cao.

Trong cả hai loại say nắng, tình trạng của bạn có thể do:

• Mặc quá nhiều lớp quần áo ngăn mồ hôi bay hơi và làm mát cơ thể.

• Uống rượu, có thể ảnh hưởng đến khả năng điều chỉnh nhiệt độ của cơ thể.

• Mất nước do không uống đủ nước để bổ sung chất lỏng bị mất qua mồ hôi.

Say nắng còn có thể xảy ra sau khi dùng một số loại thuốc ví dụ cocaine, phencyclidine, amphetamines, chất ức chế monoamine oxide vì chúng gây trạng thái tăng chuyển hóa. Thông thường xảy ra khi dùng quá liều, hoặc sự vận động và điều kiện môi trường có thể là yếu tố thúc đẩy.

Thuốc gây mê khi dùng ở bệnh nhân nhạy cảm về mặt di truyền có thể gây tăng thân nhiệt ác tính. Hội chứng này có thể phát triển ở những bệnh nhân dùng thuốc chống loạn thần. Những rối loạn này đe dọa đến tính mạng.